Information

Informazioon (vo latiin. in-formare ‹forme›, ‹bilde›, ‹gstalte›, ‹usbilde›, ‹underrichde›, ‹daarstelle›, ‹sich öbbis vorstelle›)^[1] isch in dr Informazioonstheorii e Mängi vo Wüsse, won e Sänder eme Empfänger mit Hilf vo Signal über e bestimmts Medium, wo men em au ‹Informazioonskanal› säit, cha vermiddle.

Informazioon chan e allgemäins oder e speziells Inträssi an Wüsse befriidige – si cha hälfe, en Idee z verwirklige (‹akzionsbrägend›) – oder si regt nume d Fantasii aa. Informazioone chönne bewusst as Noochricht über e Kanal/Daatedrääger vom ene Sänder an en Empfänger übermiddlet oder au umbewusst dransportiert wärde und uffalle, wemm mä d Form und d Äigeschaft vom ene Objekt woornimmt. Sänder und Empfänger chönne Mensche und hööcherentwiggleti Dier dsi, aber au anderi komplexi Süsteam wie Maschine oder Kompiuter(brogramm). Im menschlige Beriich git en Informazioon Uskumft über mindestens äini vo de Frooge wär? was? wo? wenn? wie? worum? mit Hilf vo wäm?^[2]

Informazioon bechunnt iire Wärt über dur d Interpretazioon vo allem wo bassiert uf verschiidene Ebene, wo zum Däil bewusst, zum grösste Däil aber umbewusst ablauft. Mir reduziere bi däm uf dr äinte Site d Informazioonsmängi noch bestimmte Algorithme, düen si filtere, z. B. noch unserem Erkenntnisinträssi, uf dr andere Site erwitere mer sä aber au dur s verchnüpfe mit Informazioon, wo scho vorhande isch.

Underschidligi Bedütige: Dr Usdruck „Informazioon“ wird im Detäi mit underschiidlige Bedütige aagwändet, wo aber äng mitenander in Beziejig stöön. Er wird no^[3] verwändet:

für d Däätigkäit vom Informiere; Bischbil: e Wärbigsbrospäkt mache und verschigge.
für en Informazioonskanal; Bischbil: dr Brospäkt.
für d Veränderig vom Wüssesstand vom Empfänger; Bischbil: Dr Empfänger söll s Brodukt und si Briis kennen.
für die äigentligi Botschaft; Bischbil: E Daarstellig oder Beschriibig vom Brodukt und d Agoob vo sim Briis.