Banj brdo
Banj brdo[1] (prije Šehitluci), prema nekim izvorima: Šehitluci – Banj brdo,[2] jest naziv za brdo visine 431 m iznad Banje Luke, koje u lancu sa Ponirom i Starčevicom dominira na južnim i jugoistočnim padinama Čemernice. Putna komunikacija od centra grada do njegovog vrha duga je oko 5 km. Na jugoistoku ispod brda nalazi se stari dio Banje Luke – Srpske Toplice, kroz koji protiče Vrbas.[3][4][5] Uz Vrbas prolazi magistralni put M-16. Nekada su ova brda bila obrasla hrastovo-grabovom šumom i pošumljenim crnim borom, a kasnije su krčenjem su napravljeni prostori za privatne kuće i komunalnu infrastrukturu. Prema sjeveroistoku, u podnožju ovih brda, preko Vrbasa počinje Banjalučko polje, koje se završava negdje na početku Lijevča. Idući uz rijeku Vrbanju, magistralnim putem M-4, dolazi se u prigradsko banjalučko naselje Vrbanju.[6]
Sa kompleksa Starčevica – Ponir – Banj brdo teče nekoliko potočića i potok Ponir, lijeva pritoka Vrbanje, čije je ušće sjeverno od Vrbanje, prema Banjoj Luci. U rejonu njegovog ušća, u Vrbanju se ulijevalju i njene desne pritoke Jazavčev i Zavrduški potok
Ime
Prema nekim pripovijedanjima, prilikom jednog od čestih upada Austrijanaca na teritoriju Kobaške kapetanije, krajem 18. vijeka, u pružanju otpora, poginulo je nekoliko banjalučkih muslimana. Smatra se da se radi o Banjalučkom boju kada su se sukobili vojska Austrougarske, predvođena princom Joseph Hildburghausenom, i bosanska vojska unutar Osmanlijskog carstva, pod komandom Hećimoglu Ali-paše. U bici pod Banjalukom, koja se odigrala 4.augusta 1737. godine, bosanska vojska je izvojevala pobjedu natjeravši protivničku vojsku u bijeg ostavljajući oko 1300 mrtvih.[7] Dvojica ili trojica poginulih bosanskih vojnika su ukopana na ovom brdu iznad Gornjeg Šehera, gdje je kasnije podignuto turbe. Nakon Prvog svjetskog rata, taj spomen objekat je spaljen, a 1933. godine općinska administracija podigla je omanju piramidu u znak sjećanja na šehide, u blizini šumarske kuće koja je podignuta 1938. Od tada se koristio naziv Šehitluci. Ime je kasnije promijenjeno u Banj brdo.
Za brdo se veže nekoliko legendi, a upravo jedna od njih pripovjeda o trojici bosanskih vojnika, kojima su u Banjalučkom boju odrubljene glave. Međutim, prema legendi, bili su šehidi pa su se sa tako odrbuljenim glava mogli popeti na jedno visoko banjalučko brdo i tek tamo izdahnuti.[8]
Historija
Na vrhu Banj brda nalazi se spomenik bosanskokrajiškim partizanima koji su pali za vrijeme Drugog svjetskog rata (1941–1945). Spomenik (visine 13 m i dužine 24 m) kreirao je jugoslavenski akademski kipar Antun Augustinčić.
Također pogledajte
Reference
- ^ [1] Arhivirano 23. 9. 2015. na Wayback Machine, banjaluka-tourism.com/, pristupljeno 30. septembra 2020
- ^ Spomenik na Šehitlucima (Kompleks spomenika palim Krajišnicima na Šehitlucima - Banj brdu), graditeljska cjelina Arhivirano 6. 5. 2021. na Wayback Machine, old.kons.gov.ba, pristupljeno 30. septembra 2020
- ^ http://www.kartabih.com/
- ^ Vojnogeografski institut, Izd. (1955): Banja Luka (List karte 1:25.000, Izohipse na 10 m). Vojnogeografski institut, Beograd.
- ^ Spahić M. et al. (2000): Bosna i Hercegovina (1:250.000). Izdavačko preduzeće „Sejtarija“, Sarajevo.
- ^ Mučibabić B., ured. (1998). Geografski atlas Bosne i Hercegovine. Sarajevo: Geodetski zavod BiH. ISBN 9958-766-00-0.
- ^ Pelidija, Enes (2003). Banjalučki boj iz 1737. Sarajevo: El-Kalem. ISBN 9958-23-136-0.
- ^ "Tri verzije legende o Šehitlucima". Pristupljeno 19. 3. 2022.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
