Fulminant
Fulminantan je medicinski deskriptor za bilo koji događaj ili proces koji se iznenada javlja i brzo eskalira, te je intenzivan i ozbiljan do te mjere da je smrtonosan, tj. ima eksplozivni karakter.[1] Riječ potiče od latinskog fulmināre, što znači udariti munjom. Postoji nekoliko bolesti opisanih ovim pridjevom:
- Fulminantno zatajenje jetre
- Fulminantna (Marburg varijanta) multipla skleroza
- Fulminantni kolitis
- Fulminantna preeklampsija
- Fulminantni meningitis
- Purpura fulminans
- Fulminantna tromboza jetrenih vena (Budd-Chiarijev sindrom)
- Fulminantni jejunoileitis[2]
- Fulminantni miokarditis
Osim ovih specifičnih upotreba, termin se koristi općenito kao deskriptor za iznenadna medicinska stanja koja neposredno ugrožavaju život ili ud. Neki virusne hemoragijske groznice, kao što su ebola, Lassa groznica i Lábrea groznica, mogu ubiti za samo dva do pet dana. Bolesti koje uzrokuju brzo razvijajući edem pluća, kao što su neke vrste upala pluća, mogu ubiti za nekoliko sati. Za "crnu smrt" (plućnu bubonsku kugu) se govorilo da bi neke od njenih žrtava umrle u roku od nekoliko sati nakon pojave početnih simptoma. Druga patološka stanja koja mogu biti fulminantnog karaktera su sindrom akutnog respiratornog distresa, astma, akutna anafilaksa, septički šok, mučnina znojenja i diseminirana intravaskularna koagulacija.
Termin se uglavnom ne koristi za označavanje trenutne smrti uzrokovane traumom,[3] kao što je rana od vatrenog oružja, ali se može odnositi na sekundarna stanja izazvana traumom, kao što je commotio cordis, iznenadni srčani zastoj uzrokovan tupom, neprodornom traumom prekordija, što uzrokuje pretkomorsku fibrilaciju srca. Srčani zastoj i moždani udar u određenim dijelovima mozga, kao što je u moždanom deblu (koje kontrolira funkcije kardiovaskularnog sistema i respiratornog sistema), i masivno krvarenje velikih arterija (kao što je perforacija zidova traumom ili iznenadnim otvaranjem aneurizme aorte) mogu biti vrlo brzi, uzrokujući "fulminantnu smrt". Sindrom iznenadne smrti dojenčadi (SIDS) je još uvijek misteriozni uzrok respiratornog zastoja kod dojenčadi. Određene infekcije mozga, kao što su bjesnoća, meningokokni meningitis, akutni ospice encefalitis ili primarni amebni meningoencefalitis mogu ubiti pacijenta u roku od nekoliko sati do nekoliko dana nakon pojave simptoma.
Neki toksini, kao što je cijanid, također mogu izazvati fulminantnu smrt. Nagla hiperkalemija izazvana intravenoznom injekcijom kalij-hlorida dovodi do fulminantne smrti usljed srčanog zastoja.
Povezani termini
- Fulminirati znači upućivati verbalne osude, oštre kritike ili prijeteće komentare nekome. Rijetko se koristi u svom izvornom smislu, "ubiti munjom".
- Fulminati su klasa eksploziva koji se koriste u detonatorskim kapsulama. Ime su dobili po zapanjujućoj naglosti s kojom eksplodiraju.[1]
Reference
- ^ a b "Fulminant - Medical Definition and More from". Merriam-Webster. 13. 8. 2010. Pristupljeno 8. 9. 2012.
- ^ Bush, T. G.; Savidge, T. C.; Freeman, T. C.; Cox, H. J.; Campbell, E. A.; Mucke, L.; Johnson, Martin Hume Johnson; Sofroniew, M. V. (1998). "Fulminant Jejuno-Ileitis following Ablation of Enteric Glia in Adult Transgenic Mice". Cell. 93 (2): 189–201. doi:10.1016/S0092-8674(00)81571-8. PMID 9568712.
- ^ "Fulminant". The Free Dictionary. Farlex, Inc. 2012. Pristupljeno 27. 6. 2020.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
