Geosfera
Geosfera je pojam koji se može smatrati skupnim imenom za litosferu, hidrosferu, kriosferu i atmosferu.[1] Različiti skupni dijelovi geosfere mogu razmjenjivaiti različite masene i/ili energetske tokove (mjerljivu količinu promjene). Izmjena ovih fluksa ili tokova utiče na međusobnu ravnotežu pomenutih sfera geosfere. Primjer je kako tlo djeluje kao dio biosfere,[2] a istovremeno deluje i kao izvor razmene tih tokova.
Komponente
Može se razlikovati nekoliko glavnih komponenti geosfere:
| Komponenta | Nastanak prije milijardi godina |
Opis |
|---|---|---|
| Litosfera | 4,0 | Silikatni sloj (važan je formiranje sedimentnih stijena – 3,8 milijardi godina |
| Hidsosfera | 4,0 | Vodena masa |
| Pedosfera | 1,0 | Pokrivač tla (geosferni čvor, biokosni sistem na kopnu i na dnu |
| Biosfera | 3,5 | Živi pokrivač (živa materija) |
| Atmosfera | 4,0 | Plinska obloga |
| Ionosfera | 3,5 | Gornja ionizirana atmosfera |
| Magnetosfera | 3,5 | Zemljino magnetno polje (zaštitni sloj drugihkomponenti geosfere) |
U aristotelovskoj fizici, termim se upotrebljavao za sferna prirodna mjesta, koja su koncentručno ugnježđrna oko centra Zemlje, kao je opisano u njegovim predavanjima Fizika i Meteorologija. Smatralo se da to objašnjavaju pokrete četiri klasična zemaljska elementa, prapočela: Zemlja, voda, zrak i vatra.
U modernim tekstovima i u nauci o zemaljskim sistemima geosfera se odnosi na čvrste dijelove Zemlje; koristi se zajedno sa terminima atmosfera, hidrosfera i biosfera za opisivanje sistema Zemlje (ponekad je navedena interakcija ovih sistema sa magnetosferom). U tom se kontekstu ponekad se termin litosfera upotrebljava umjesto geosfere ili čvrstog dijela Zemlje. Litosfera se, međutim, odnosi samo na gornje slojeve čvrste Zemljine površine (okeanske i kontinentalne stijene i najgornji plašt).[3] Od kada je započelo istraživanje svemira, uočeno je da je opseg ionosfere ili plazmasfere veoma promenljiv i često mnogo veći nego što se prethodno smatralo, a ponekad se proteže do granica Zemljine magnetosfere ili geomagnetosfere.[4] Ova visoko promjenjiva vanjska granica geogene materije nazvana je geopauzom,[5] da sugerira relativni nedostatak takve materije izvan nje, gde solarni vetar dominira.
Reference
- ^ Williams, R.S., Jr., and Ferrigno, J.G. (eds.) (2012) Plate Figure 4 in State of the Earth’s cryosphere at the beginning of the 21st century–Glaciers, global snow cover, floating ice, and permafrost and periglacial environments: U.S. Geological Survey Professional Paper 1386–A.
- ^ lorea, N.; Cotet, V.; Mocani, V. (april 2014). "Cycles of substances and energy at geospheres interface - fluxes conditioning the soil and life". Carpathian journal of earth and environmental sciences. 9 (2): 209–217.
- ^ Allaby, A. and Allaby, M. (eds). (2003). A Dictionary of Earth Sciences. Oxford University Press. New York. 2nd edition. p. 320. ISBN 0198607601
- ^ Siscoe, G. (1991). "Aristotle on the magnetosphere". Eos. 72 (7): 69. Bibcode:1991EOSTr..72...69S. doi:10.1029/90EO00050.
- ^ Moore, T. E.; Delcourt, D. C. (1995). "The geopause". Reviews of Geophysics. 33 (2): 175. Bibcode:1995RvGeo..33..175M. doi:10.1029/95RG00872.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
