Opijat

Opijati su alkaloidni spojevi koji se prirodno javljaju kod biljke maka Papaver somniferum.^[1] U opijumu maka nalaze se psihoaktivne tvari, uključujuči morfin, kodein i tebain. Izraz opijat treba razlikovati od šireg pojma opioid, koji uključuje sve lijekove/droge sa efektima koji su slični morfinu, uključujući i opijate, polusintetske opioide. Izvedene iz opijata (kao što su heroin, hidrokodon, hidromorfon, oksikodon i oksimorfon).^[2] i sintetske opioide koji nisu izvedeni iz opijata (kao što su fentanil, buprenorfin i metadon). ]]Svi opioidi, uključujući i opijate, smatraju se drogama sa visokim potencijalom zlostavljanja i nalaze se na razni listama kontrole u većini zemalja, uključujući i Bosnu i Hercegovinu.

Prema nekim procjenama, 2013 opijate je “rekreacijski“ uzimalo oko 13 do 20 million ljudi, što je oko 0,3% do 0,4% globalne populacije, životne dobi između 15 i 65 godina.^[3]

Opijati pripadaju velikoj biosintetskoj grupi benzilisokuinolinskih alkaloida, koji su tako nazvani jer se kao prirodni alkaloidi nalaze u opijumskom maku. Glavni psihoaktivni opijati su morfin, kodein i tebain. U opijumu se također nalaze i papaverin, noscapin i oko 24 druga alkaloida, ali imaju malo ili nimalo efekta na ljudski centralni nervni sistem, i kao takvi se ne smatraju opijatima. Vrlo male količine hidrokodona i hidromorpfona su rijetko otkrivene u testovima opijuma; čini se da ih bilke proizvode pod okolnostima i procesima koji još nisu shvaćeni, a, prema nekima, mogu uključivati i djelovanje bakterija. Dihidrokodein, oksimorfol , oksikodon, oksimorfon, metopon, a možda i drugi derivati morfina i/ili hidromorfona također se nalaze u tragovima u opijumu.

Nasuprot morfinu, koji je medicinski najznačajniji opijat, veće količine kodeina se konzumiraju medicinski, a veći dio je sintetiziran iz morfina. Kodein ima veću i predvidljivu bioraspoloživost za oralnu upotrebu, što olakšava titririranje doze. Kodein ima manji potencijal zlostavljanjA od morfina, i zato što je blaži, pa su potrebne veće doze od kodeina.^[4]

Efekti sindroma ovisnosti o opijatima su povezani sa naglim prestankom ili smanjenje njihove produžene upotrebe.

U medicinskim ustanovama kao što su bolnice i klinike, opasnost od recidiva je moguće kada se pojavi sekundarni sindrom post-akutne ovisnosti kod pacijenata u tranzicijskim fazama, posebno sa kratkoročnim uzimanjem buprenorfina, metadona ili zdravstvene postrojenje.

Iako je moguća potpuna sinteza opioida iz naftokuinona (Gatesova sinteza) ili drugih jednostavne organskih polaznih materijala, oni je spor i neekonomičan proces. Stoga, većina opijata tipa analgetika, koji su danas u upotrebi, su ili ekstrahirani iz Papaver somniferum ili sintetizirani iz tih njegovih opijata, posebno tebain^[5]

U 2015. godini prijavljena su istraživanja koja su izvela uspješnu biosintezu tebain i hidrokodona pomoću genetički modificiranog kvasca. Jednom uveden za komercijalnu upotrebu, proces će smanjiti vrijeme proizvodnje od sadašnje godine dana do nekoliko dana i mogao bi smanjiti troškove za oko 90%.^[6][7]

Jedan od polusintetskih opioida koji su izvedeni iz Heroin je jedan od nekoliko polu-sintetičkih opioida izveden iz morfina je heroin (diacetilmorfin), morfinska prodroga. Nakon uzimanja morfija, on se metabolizira. Jedan od glavnih metabolita heroina, 6-monoacetilmorfine (6-MAM), je i morfin prolek. Nikomorfin (morfin dinicotinate), dipropanoylmorphin (morfin dipropionat), dezomorfin (di-hidro-dezoksi-morfin), metildezorfin, acetilpropionilmorfin, dibenzoilmorfin, diacetildihidromorfin, i nekoliko drugih su također izvedena od morfija.^[8]

• Morfij
• Kodein
• Papaver somniferum

Commons ima datoteke na temu: Opijat