Pirlitor
Tvrđava Pirlitor (Jezera), (Momčilov grad), smještena je iznad kanjona rijeke Tare na putu Via Jesera (ili Via Anagasti) koji je iz Dubrovnika preko Nikšića i Jezera vodio u Polimlje. Udaljena je oko 14 km od durmitorskog Žabljaka u Crnoj Gori. Više je pretpostavki o porijeklu imena ove tvrđave. U kombinacije se uzima rumunska riječ pirlit (spaljen), turska riječ pirlit (utkana šara na platnu u obliku grane, pirlitanje – kićenje) te ilirsko pleme Pirusta.[1] Pirlitor je mala tvrđava napravljena za čuvanje puta Via Jezera. Njeni ostaci su neznatni i ukazuju bedeme, jednu kulu, cisternu, ostatke keramike i nalaze iz prethistorijskog vremena. Ova tvrđava se pod imenom Pirlitor ne spominje izrijekom u srednjovjekovnim pisanim historijskim izvorima. Na Pirlitoru je nađen dvosjekli mač sa jednoručnim rukohvatom, nakrsnicom i jabučicom orašastog oblika. Mač je ukrašen sa obje strane ornamentima od bakrene žice. Ovaj vrijedni nalaz je datiran 12. vijekom i čuva se u Zavičajnom muzeju u Pljevljima. Struka Pirlitor podrazumijeva kao rezidenciju Kosača na Jezerima koju izvori tako spominju – kao Jezera, u doba Sandalja Hranića Kosače 1399. i hercega Stjepana Vukčića Kosače 1453. godine. Pretpostavka je održiva s obzirom da je Pirlitor jedino izgrađeno utvrđeno mjesto na području Jezera.[2]
Tvrđava Pirlitor na Tari u usmenom predanju je poznata kao kula vojvode Momčila (Momčilov grad), odnosno, kao mjesto gdje je vojvoda Momčilo umro poslije izdaje supruge Vidosave.[3]
Reference
- ^ Dušan Spasić, Средњовековни утврђени градови пљеваљског краја, Гласник Завичајног музеја Пљевља 1, Пљевља 1999, 87-88.
- ^ Marko Vego, Naselja srednjevjekovne bosanske države, Svjetlost, Sarajevo 1957, 51-52; Павле Мијовић – Мирко Ковачевић, Градови и утврђења у Црној Гори, Археолошки институт Београд – Музеј Улцињ, Посебна издања 13, Београд - Улцињ 1975, 126-127; D. Spasić, Средњовековни утврђени градови пљеваљског краја, 84-88
- ^ Prema epskoj pjesmi „Ženidba kralja Vukašina“. U epskom miljeu vojvoda Momčilo je ujak Marka Kraljevića. Momčilo je imao krilatog konja Jabučila a njegova sablja je imala oči. Legenda navodi da je kralj Vukašin bio zaljubljen u Momčilovu ženu Vidosavu. Vidosava je spalila krila Jabučilu, pa se Momčilo nije uspio oduprijeti neprijatelju. Poslije Momčilove smrti, slomljen tugom, Jabučilo se bacio u Crno jezero, Vitko Španjević, Sačuvati od zaborava: Pirlitor; Pirlitor (Momčilov grad). Inače Momčilo je historijska ličnost, koja je egzistirala u grčkom gradu Periterionu u Rodopima i nema konkretne veze sa ovim prostorom, D. Spasić, Средњовековни утврђени градови пљеваљског краја, 85.
Literatura
- Marko Vego, Naselja srednjevjekovne bosanske države, Svjetlost, Sarajevo 1957.
- Pavle Mijović – Mirko Kovačević, Градови и утврђења у Црној Гори, Археолошки институт Београд – Музеј Улцињ, Посебна издања 13, Београд - Улцињ 1975.
- Dušan Spasić, Средњовековни утврђени градови пљеваљског краја, Гласник Завичајног музеја Пљевља 1, Пљевља 1999.
- Vitko Španjević, Sačuvati od zaborava: Pirlitor, [1] Arhivirano 5. 3. 2016. na Wayback Machine, 6.2. 2014.
- Pirlitor (Momčilov grad), [2] Arhivirano 8. 5. 2015. na Wayback Machine
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
