Ahate gorrizta
| Ahate gorrizta | |
|---|---|
_Stampf_2011-04-24_15-55-50.jpg) | |
| Iraute egoera | |
 Arrisku txikia (IUCN 3.1) | |
| Sailkapen zientifikoa | |
| Klasea | Aves |
| Ordena | Anseriformes |
| Familia | Anatidae |
| Generoa | Netta |
| Espeziea | Netta rufina Pallas, 1773 |
| Banaketa mapa | |
 | |
| Datu orokorrak | |
| Masa | 56 g 1,115 kg |
| Zabalera | 87 cm |
| Kumaldiaren tamaina | 8,9 |
| Errute denbora | 27 egun |
Ahate gorrizta[1] (Netta rufina) anatidae familiaren ahate ez-domestikoa da.
Udan Hegoaldeko Europan, tartean Euskal Herrian, eta batez ere Erdialdeko Asian bizi da. Neguan iparraldeko Afrikara migratzen dira[2].
Deskribapena
Gure artean aurkitzen den ahate urpekari handiena da[3]. 53-57 cm arteko luzera eta 85-90 cm arteko hego-zabalera ditu eta 800 eta 1.500 gramo artean pisatzen ditu. Arrak gaztaina-gorrixka koloreko buru handia du eta moko gorri-gorria, honek gainontzeko ahateekin nabarmen bereiztea dakar. Begia ere gorria da. Lepoa, bularraldea eta atzealdea beltzak ditu eta sabelaldearen alboetan zuria bada ere erdialdean zerrenda beltz batek lotzen ditu bularra eta ipurtaldea. Bizkarraldea arre kolorekoa da baina hegoan barnealdea zuria[4]. Emea berriz erabat bestelakoa da, erabat marroi-arrea da baina masailak eta lepoaren gainaldea zurixkak ditu. Emearen mokoa grisa da[5].
Lurrean ongi ibiltzen da baina ez da uretatik asko urruntzen. Hegan ari denean arrak zein emeak lerro zuri zabal bat agertzen dute hegoen barrenean[6].
Habitata
Bizilekua
Habitata aukeratzerakoan nahiko exigentea da. Aintzira handiak eta sakonak hobesten ditu, inguruan landaretza ugari izango dutenak, eta normalean kontinente barnean kokaturik daudenak[5]. Migrazioetan kostaldeko eremutan ere aurki daiteke.
Migrazioak
Europan zehar hainbat tokitan sedentarioa bada ere, ahate gorriztaren gehiengoak Erdialdeko Asian kumatzen du, Itsaso Beltzean hasi eta Mongolia arteko lurretan, Kazakhstan eta Txina ipar-mendebaldea barne. Negua igarotzera Indiara eta Mediterraneo itsasoaren ertzera joaten da. Euskal Herriari dagokionez uda aldera agertzen da Arabako eta Nafarroako aintziretan, Salburuko parkean[7] eta Pitillasko aintziran adibidez[8].
Elikadura
Hegazti orojalea da baina bere dietaren gehiengoa ur hondoetan aurkitzen dituen landareek osatzen dute, Lemna generoko landare akuatikoak batez ere. Tamaina txikiko animaliak ere jaten ditu, zapaburuak, moluskuak, intsektuen larbak eta arrain txikiak[5].
Ugalketa
Ugalketa garaia apirila eta abuztuaren artean izaten du. Habia emeak egiten du landare artean eta uretatik gertu. Belar, hosto, ihi eta lumatxaz egindako zulo bat izaten da, 28-45 cm arteko diametroduna eta 10-20 cm arteko sakonera duena. Krema koloreko 8-10 arrautza jartzen ditu eta emeak berak txitatzen ditu 26-28 egunetan zehar[5].
Txitak jaio eta berehala gai dira beren kabuz elikatzeko eta gauez amak zaintzen ditu. 45-50 egun behar dituzte erabat garatzeko[5].
Bitxikeria
Beste ahate espezie batzuen habiak parasitatzen ditu, bere arrautza bat bestearen arrautzen artean jarriz[5].
Taxonomia
Peter Simon Pallas zoologo alemaniarrak deskribatu zuen aurrenekoz 1773. urtean eta Anas rufina izena eman zion, latinez "ahate ilegorria" esan nahi du[9]. 1829. urtean beste zoologo alemaniar batek, Johann Jakob Kaup-ek Netta generoa sortu zuen ahate gorriztarentzako[9]. Ez zaio azpiespezierik ezagutzen[10].
Gallery
-
Ahate gorrizten taldea. -
Ahate gorriztak hegan. -
Ahate gorriztaren txita. -
Ar gaztea lumaia mudatzen hasita. -
Arrautzak.
_(31752136206).jpg)
_(31893059765).jpg)
Erreferentziak
- ↑ Euskal Batzorde Ornitologikoa. (2025). «Ahate gorrizta» Munduko hegaztien izen arruntak euskaraz (Txoriak.eus).
- ↑ RSPB A to Z of UK Birds
- ↑ «Netta rufina Ahate gorrizta» www.euskadi.eus.
- ↑ Dierschke, V.. (2008). Aves de Europa. Barcelona, España: Ediciones Omega., 256 or. ISBN 978-84-282-1476-6..
- ↑ a b c d e f «Pato colorado» SEO/BirdLife.
- ↑ «Pato Colorado» www.pajaricos.es (kontsulta data: 2020-01-01).
- ↑ Salburuko ornitologia-albisteak. Ekainaren 8tik 15era « Atariaren bloga. (kontsulta data: 2020-01-01).
- ↑ «Ahate gorrizta (Netta rufina)» www.turismo.navarra.es (kontsulta data: 2020-01-01).
- ↑ a b «World Birds Taxonomic List: Genera and species with citations.» www.zoonomen.net (kontsulta data: 2020-01-01).
- ↑ www.worldbirdnames.org (kontsulta data: 2020-01-01).
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q244350
Multimedia: Netta rufina / Q244350
Espezieak: Netta rufina
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
