Amitriptilina

Amitriptilina
Formula kimikoa	C20H23N
SMILES kanonikoa	2D eredua
MolView	3D eredua
Konposizioa	karbono
Mota	dibenzocycloheptene (en)
Masa molekularra	277,183 Da
Erabilera
Konposatu aktiboa	Elavil (en)
Tratatzen du	min, nahasmendu neurotiko, fibromialgia, insomnio eta Migraina
Interakzioak	isocarboxazid (en) , phenelzine (en) , procarbazine (en) , (±)-deprenyl (en) , tranylcypromine (en) , loxapine (en) , Trimipramina, nabumetone (en) , Naproxeno, Zelekoxib, diklofenako, Piroxicam, Meloxikam, (RS)-fenoprofen (en) , (±)-flurbiprofen (en) , Ibuprofeno, indometazina, (RS)-ketoprofen (en) , (RS)-etodolac (en) , sulindac (en) , parecoxib (en) , aceclofenac (en) , tenoxicam (en) , (S)-duloxetine (en) , Paroxetina, (E/Z)-doxepin (en) , Sertralina, Fluboxamina, Fluoxetina, imipramina, Zitalopram, klomipramina, paliperidone (en) , Trimipramina, methyldopa (en) , guanfacina, propranolol, sotalol (en) , clonidina, zuklopentixol, Sulpirida, (RS)-baclofen (en) , phenelzine (en) , errisperidona, (E/Z)-doxepin (en) , droperidol (en) , pimozide (en) , Aripripazol, haloperidol, ketiapina, imipramina, klorpromazina, klomipramina, klozapina, litio, disopyramide (en) , disopyramide (en) , disopyramide (en) , disopyramide (en) , sotalol (en) , sotalol (en) , sotalol (en) , sotalol (en) , errisperidona, errisperidona, errisperidona, errisperidona, droperidol (en) , droperidol (en) , droperidol (en) , droperidol (en) , haloperidol, haloperidol, haloperidol, haloperidol, paliperidone (en) , Trimipramina, prometazina, klorpromazina, Zitalopram, klomipramina, pimozide (en) , ketiapina, zuklopentixol, klozapina, Aripripazol, Hidroxizina, Sulpirida, Sulpirida, klorfenamina, klorfenamina, klorfenamina, klorfenamina, (E/Z)-doxepin (en) , (E/Z)-doxepin (en) , (E/Z)-doxepin (en) , (E/Z)-doxepin (en) , nabumetone (en) , Naproxeno, Zelekoxib, diklofenako, Piroxicam, Meloxikam, (RS)-fenoprofen (en) , (±)-flurbiprofen (en) , Ibuprofeno, indometazina, (RS)-ketoprofen (en) , (RS)-etodolac (en) , sulindac (en) , parecoxib (en) , aceclofenac (en) , tenoxicam (en) , noradrenalina, noradrenalina, noradrenalina, adrenalina, adrenalina, adrenalina, propranolol, (RS)-nefopam (en) , (RS)-baclofen (en) , (RS)-baclofen (en) , (S)-duloxetine (en) , (S)-duloxetine (en) , (S)-duloxetine (en) , Paroxetina, Bupropion, Fluoxetina, loxapine (en) , loxapine (en) , loxapine (en) , loxapine (en) , methyldopa (en) , moclobemide (en) , moclobemide (en) , moclobemide (en) , moclobemide (en) , moclobemide (en) , moclobemide (en) , phenelzine (en) , phenelzine (en) , phenelzine (en) , phenelzine (en) , phenelzine (en) , phenelzine (en) , Fluboxamina, Fluboxamina eta Fluboxamina
Elkarrekintza	5-hydroxytryptamine receptor 6 (en) , 5-hydroxytryptamine (serotonin) receptor 7 (en) , Histamine receptor H1 (en) , Potassium inwardly-rectifying channel, subfamily J, member 6 (en) , Potassium inwardly-rectifying channel, subfamily J, member 5 (en) , Cholinergic receptor muscarinic 1 (en) , Cholinergic receptor muscarinic 2 (en) , Cholinergic receptor muscarinic 3 (en) , Cholinergic receptor muscarinic 4 (en) , Cholinergic receptor muscarinic 5 (en) , Solute carrier family 6 member 2 (en) eta solute carrier family 6 member 4 (en)
Hartzeko bidea	oral administration (en) , intramuscular injection (en) eta intravenous infusion and defusion (en)
Haurdunaldia	Australian pregnancy category C (en) eta US pregnancy category C (en)
Rola	selective serotonin reuptake inhibitor (en) , adrenergic uptake inhibitors (en) , analgesiko ez-opioide, Antidepresibo trizikliko eta farmako esentzial
Identifikatzaileak
InChlKey	KRMDCWKBEZIMAB-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia	50-48-6
ChemSpider	2075
PubChem	2160
Reaxys	2217885
Gmelin	2666
ChEMBL	CHEMBL629
EC zenbakia	200-041-6
ECHA	100.000.038
MeSH	D000639
RxNorm	704
Human Metabolome Database	HMDB0014466
UNII	1806D8D52K
NDF-RT	N0000147702
KEGG	C06824 eta D07448
PDB Ligand	TP0

Amitriptilina konposatu organiko da, C₂₀H₂₃N formula duena, hiru eraztunez osatutakoa aminen familiakoa eta antidepresibo trizikiikoen multzokoa. Solido kristalinoa da. Uretan disolbagarria da^[1].

Amitriptilina sintetizatzeko hainbat molde dago. Horietan usuena dibentzosuberenotik abiatzen da zein Grignarden erreaktibo batekin [3-(dimetikamino)propilmagnesio kloruroa] tratatuz. Tarteko produktuaren hidroxilo taldea eliminatzeko azido klorhidrikokin berotzen da^[2].

Amitriptilina bere ezaugarriak medio botika gisa usatzen da depresio-nahasmendu larria tratatzeko, eta baita minaren sindrome ugari ere, hala nola min neuropatikoa, fibromialgia, migraina eta tentsio-zefaleak. Pilula gisa hartzen da. Albo-ondorioen maiztasuna eta garrantzia dela eta, amitriptilina, oro har, bigarren lerroko terapiatzat hartzen da aipatu osasun-arazo horietarako^[3]. Enuresia tratatzeko ere erabiltzen da^[4]

Espainian Deprelio markarekin saltzen da^[3]. Frantzian Amitriptyline Substipharm, Elavil eta Laroxil markekin merkaturatzen da^[5].

Amitriptilina Munduko Osasun Erakundearen Sendagai Ezinbestekoen Zerrendan dago^[6].

Amitriptilinaren albo-ondorio ohikoenak aho lehorra, logura, zorabioak, idorreria eta pisua hartzea dira. Glaukoma, gibeleko toxikotasuna eta bihotz-erritmo anormalak ez albo-ondirio ohikoak dira, bai larriakordea. Amitriptilinak odolean izan dezakeen kontzentrazioa nabarmen aldatzen da pertsona batetik bestera, eta amitriptilinak beste botika askorekin elkarreragiten du, bere albo-ondorioak larriagotuz^[3].

Bestetik, beste sendagai askoren kasuan bezala amiltriptilina gernuarekin batera ur-tratamenduen sarera isurtzen da eta hortik ekosisitemara. Zer eragin duen ekosisiteman aztertzen ari da^[7].

1. ↑ (Ingelesez) PubChem. «Amitriptyline» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-02-15).
2. ↑ McClure, Elliot W.; Daniels, R. Nathan. (2021-02-03). «Classics in Chemical Neuroscience: Amitriptyline» ACS Chemical Neuroscience 12 (3): 354–362.  doi:10.1021/acschemneuro.0c00467. (kontsulta data: 2025-02-15).
3. ↑ ^{a b c} «★ Amitriptilina 🥇» www.vademecum.es (kontsulta data: 2025-02-15).
4. ↑ Agirre, Jabier. (1992). Gaueko enuresia. Elhuyar.
5. ↑ (Frantsesez) «Amitriptyline : substance active à effet thérapeutique - VIDAL» VIDAL (kontsulta data: 2025-02-15).
6. ↑ (Ingelesez) Organization, World Health. (2023). The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023). (kontsulta data: 2025-02-15).
7. ↑ Botiken eta eguzki-iragazkien arrastoak, arrainetan. Elhuyar.