Andoila
| Andoila | |
|---|---|
| saltxitxa | |
 | |
| Osagaiak | txerrikia |
| Historia | |
| Jatorrizko herrialdea | Frantzia |
Andoila[1] (frantsesez: Andouille NAF: [ɑ̃duj] eta amerikar ingelesez ɑnˡdu:ɪ ahoskatua) frantziar eta cajun sukaldaritzako oso hestebete tradizionala da, kasuaren arabera, urdailarekin eta hesteekin edo txerri-haragiarekin eta gantzarekin egiten dena, ketua eta oso pikantea. Cajun aldaera XIX. mendean frantziar emigranteek Mundu Berrira, eta bereziki Louisianara, XVIII. mendean ekarri zuten errezeta frantsesaren eboluzioa da.
Andoilaren jatorria Erdi Aroan kokatzen da. Ez da nahasi behar andouillette saltxitxaren aldaera frantsesarekin.
Andoila frantsesa
Txerriaren digestio-hodiaren zatiekin egiten da, gazituta, lehortuta eta pago-egurrarekin keztatuta. Koiperik eta irinik gehitu gabe biribilkatzen dira, eta gatzarekin, piperbeltzarekin eta gozagarriekin ontzen da. Eskualde-barietateak daude, eta ospetsuenak Bretainiakoak eta Normandiako Vire hirikoak dira. Andoila ezaguna da bere azal beltzagatik, eta ez du berotu edo gisatu beharrik. Aperitibo edo sarrerako gisa hartzen da.
Andoila cajun
Txerri-haragi keztatu eta koipetsuarekin nahasia, espeziatua eta baratxuri, tipula eta ardoarekin lurrindua. Louisianako LaPlace herriak "andoilaren munduko hiriburu" izena du eta "Andoilaren Jaialdia" antolatzen du urtero, urrian, musikaren inguruan.
Aldaerak
Andoilaren aldaketa baten ondorioz, Calabriako eskualdean Nduja izeneko saltxitxa bat sortu zen Italiako hegoaldean.
Etimologia
Andoila izena, jada Erdi Aroan zegoena, latin arrunteko inductile hitzetik dator, inducere (sartu) latinezko aditzetik, tripa batean sartutako betegarriari dagokiona. Hestebeteen familiakoa da, beraz. Frantses hitzetik eratorriak dira Espainiako ipar-mendebaldeko androlla eta Italiako nduja ere.
Erreferentziak
- ↑ Euskaltzaindia. «andoila» Hiztegi Batua. (kontsulta data: 2026-06-21).
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
