Andrest

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 723 gizon, 626 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Andrest
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Okzitania
Departamendua	Pirinio Garaiak
Izen ofiziala	Andrest
Posta kodea	65390
Geografia
Koordenatuak	43°19′00″N 0°03′40″E / 43.3167°N 0.0611°E
Azalera	6,19 km²
Altitudea	254 m, 241 m eta 266 m
Mugakideak	Pujo, Tarbe, Bazet, Gayan, Marsac, Oursbelille, Sarniguet, Siarrouy eta Aurensan
Demografia
Biztanleria	1.340 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	216 bizt/km²
	andrest.fr

Andrest Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.340 biztanle zituen 6,19 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Pujo, Tarbe, Bazet, Gayan, Marsac, Oursbelille, Sarniguet, Siarrouy eta Aurensan.

Mapa — Andrest eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Andrest

Gayan (1,7 km)

Siarrouy (1,9 km)

Aurensan (2,5 km)

Sarniguet (2,5 km)

Talazac (2,6 km)

Marsac (2,8 km)

Villenave-près-Marsac (3,1 km)

Bazet (3,1 km)

Tostat (3,2 km)

Pujo (3,4 km)

Oursbelille (3,7 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 14,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1069 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vic-en-Bigorre udalerrian dago, 6,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 937,3 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM65460002">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Vic-en-Bigorre », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_65460002.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1987ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM65460002" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	10	0	3	2	−1	3	−1	6	−4	−3	−9	−1	0	−6	−8	−3	0	0
Jaiotzak	21	12	11	10	10	9	12	11	13	8	11	11	13	8	6	10	8	10
Heriotzak	11	12	8	8	11	6	13	5	17	11	20	12	13	14	14	13	8	10

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Andrest udalerrian 1.340 biztanle zeuden eta 626 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 31,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

1.340biztanle

626elkarbizitza-unitate

2,14lagun elkarbizitza-unitateko

407familia

Udalerria

% 27

% 11

% 32

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 407 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (170). Guraso bakarreko 71 familietatik 41etan ama zen guraso bakarra. 204 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 119k seme-alaba bakarra zuten etxean, 68k bi, eta 17k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 166 bikoteetatik 23tan (% 13,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

170

166

71

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean204

Seme-alaba bat119

Bi seme-alaba68

Hiru seme-alaba13

Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 1.140 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,6).<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 3

25-39% 10

40-54% 10

55-64% 19

65-79% 25

80 +% 49

Bikotean bizi da

15-24% 9

25-39% 76

40-54% 76

55-64% 73

65-79% 70

80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,8 izatezko bikotean eta % 7,0 PACS bidez lotuta). % 20,4 ezkongabeak ziren, % 8,8 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 48,2

Ezkongabea% 20,4

Alarguna% 8,8

Izatezko bikotean% 8,8

PACS bidez lotuta% 7,0

Dibortziatuta% 6,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,9), eskulangileak (% 15,7), erdi-mailako lanbideak (% 12,9), enplegatuak (% 11,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,9) Pirinio Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,8).<ref name="menages" />

Udalerria

% 10

% 13

% 11

% 16

% 38

Pirinio Garaiak

% 13

% 17

% 12

% 38

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	166	% 26,5
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	170	% 27,2
Guraso bakarrekoak	71	% 11,3
Kide bakarrekoak	198	% 31,6
Bestelakoak	21	% 3,4
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	170	% 41,8
Seme-alabadun bikoteak	166	% 40,8
Guraso bakarrekoak	71	% 17,4
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	204	% 50,1
Seme-alaba bat	119	% 29,2
Bi seme-alaba	68	% 16,7
Hiru seme-alaba	13	% 3,2
Lau seme-alaba edo gehiago	4	% 1,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	550	% 48,2
Izatezko bikotean	100	% 8,8
PACS bidez lotuta	80	% 7,0
Ezkongabea	233	% 20,4
Alarguna	100	% 8,8
Dibortziatuta	78	% 6,8
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	5	% 0,8
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	45	% 7,2
Goi-mailako langileak	61	% 9,7
Erdi-mailako lanbideak	81	% 12,9
Enplegatuak	70	% 11,2
Eskulangileak	98	% 15,7
Erretiratuak	237	% 37,9
Bestelakoak	30	% 4,8
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 672 etxebizitza zeuden. Horietatik 625 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 38 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (643), eta apartamentuak gutxi ziren (29). Egoitza nagusietatik 547 beren jabearen bizilekuak ziren, 61 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 18 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

672etxebizitza

625egoitza nagusi

643etxe

29apartamentu

Etxebizitza multzoa

625

Egoitza nagusia (625)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (38)

Etxe mota

643

Etxea (643)Apartamentua (29)

Jabetza egoera

547

61

Jabeak (547)Alokairuan (61)Doan lagata (18)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (238).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik70

1919-194528

1946-197072

1971-1990238

1991-2005118

2006-202099

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (325). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (233 etxebizitzatan). 506 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 229 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 360tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela0

2 gela14

3 gela70

4 gela216

5 gela edo gehiago325

Berogailu mota

159

61

233

159

Gas sarea (159)Fuel-olioa (61)Elektrizitatea (233)Gas botila (13)Bestelakoak (159)

Aparkalekua eta ibilgailuak

506aparkalekua

229ibilgailu 1

360ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	625	% 93,0
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	9	% 1,3
Hutsik	38	% 5,7
Etxe mota
Etxeak	643	% 95,7
Apartamentuak	29	% 4,3
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0	% 0,0
2 gela	14	% 2,2
3 gela	70	% 11,2
4 gela	216	% 34,6
5 gela edo gehiago	325	% 52,0
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	70	% 11,2
1919-1945	28	% 4,5
1946-1970	72	% 11,5
1971-1990	238	% 38,1
1991-2005	118	% 18,9
2006-2020	99	% 15,8
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	547	% 87,5
Alokairuan	61	% 9,8
HLM	0	% 0,0
Doan lagata	18	% 2,9
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	159	% 25,4
Fuel-olioa	61	% 9,8
Elektrizitatea	233	% 37,3
Gas botila	13	% 2,1
Bestelakoak	159	% 25,4
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	506	% 81,0
Ibilgailu bat	229	% 36,6
Bi ibilgailu edo gehiago	360	% 57,6
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 791 biztanleetatik 587 aktibo ziren (% 74,2), horietako 537 lanean (% 67,9) eta 51 langabezian (aktiboen % 8,7).

79115-64 urteko biztanle

% 74,2aktibo

% 67,9lanean

% 8,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,2

25-54 urte% 92,9

55-64 urte% 52,6

Gizonak% 78,6

Emakumeak% 70,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,0

BEPC, brebeta% 27,8

CAP-BEP% 9,9

Batxilergoa% 9,6

Goi-mailako +2% 6,7

Goi-mailako +3/4% 1,4

Goi-mailako +5% 6,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

204 ez-aktibotik 65 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,9), 76 erretiraturik zeuden (% 37,3) eta 62 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,4).

Ez-aktiboak

% 32

% 37

% 30

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 8

% 18

% 23

% 24

% 26

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 222 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 537 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

222enplegu udalerrian

% 71,2soldatapeko

% 28,8ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.560 eurokoa zen.

25.560 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 24,0

18-29 urte% 20,2

30-39 urte% 17,3

40-49 urte% 17,1

50-64 urte% 14,7

65-74 urte% 11,6

75 urte eta gehiago% 11,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 8,9

Errentariak% 32,6

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 60,6

Pentsio/erretiroak% 36,4

Ondarea, bestelakoak% 10,6

Gizarte-prestazioak% 5,7

Zuzeneko zergak−% 13,3

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 52,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,4, langabezia-sariak % 2,4.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 51 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.^[5]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m² baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 drogeria zen.^[6]

2000. urtean Andrest udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 516 hektarea erabiltzen.^[7]