Angelina Acuña

Angelina Acuña
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	María Angelina Acuña Sagastume de Castañeda
Jaiotza	Jutiapa, 1905eko urtarrilaren 31
Herrialdea	Guatemala
Heriotza	Jutiapa, 2006ko ekainaren 14a (101 urte)
Hezkuntza
Hizkuntzak	gaztelania
Jarduerak
Jarduerak	idazlea eta olerkaria

María Angelina Acuña Sagastume de Castañeda, Angelina Acuña izenez ezaguna (Jutiapa, 1905eko urtarrilaren 31 – Guatemala, 2006ko ekainaren 14a), Guatemalako prosa eta poesiaren ordezkari izan zen. XX. mendeko lehen garaiko Hispanoamerikako olerkien forjatzaile nagusietakoa eta bere garaiko emakume ospetsuenetakoa. 102 urte zituela hil zen Guatemalako Jutiapa parrokia-elizaren alboko bere etxean..

Francisco Acuña eta Acela Sagastume de Acuñaren alaba. Guatemalako hiriburura joan zen, eta Belen Andereñoen Institutu Normal Zentralean Lehen Hezkuntzako eta Batxilergoko irakasleentzat ikasi zuen.^[1]

Graduatu ondoren, Belen Institutuan, Amerikako Institutuan eta Erdialdeko Amerikako Institutu Nazionalean —INCA— aritu zen lanean. Bikaina izan zen bertso klasikoaren erabileran, baina batez ere sonetoan nabarmendu zen; beraz, Gabriela Mistral eta Sor Juana Inés de la Cruzen oinordeko duin gisa eratu zen.^[1] Hizkuntzaren Guatemalako Akademiako kide ere izan zen.

• 1960ko maiatzaren 1ean «Ameriketako Emakumea» titulua jaso zuen UMAk (Amerikako Emakumeen Batasuna) NYn, Estatu Batuetan.

• 1960ko maiatzaren 10ean, Miguel Ydígoras Fuentes presidentearen agintaldian Quetzal Ordenarekin aitortu zuten, letren arloan zituen dohain eta betearazpen garrantzitsuengatik.

• 1974an Marokoar Frantziskoren Ordena jaso zuen.1

• Guatemalako San Carlos Unibertsitateko Humanitate Fakultateak Emeritissimum saria eman zion.

• Jutiaparen alaba kutun izendatu zuten.

Asko izan ziren Angelina Acuñari bere urte luze eta emankorrengatik eman zitzaizkion diploma, domina eta kondekorazioak.

• «Para que duerma un indito» (1952)
• «Fiesta de Luciérnagas» (1953)
• «Madre Américas [poemas, selección mínima]» (1960)
• «El llamado de la cumbre [prosas]» (1960)
• «Canto de amor en latitud marina» (1968)
• «Elogio del soneto» (1999)

1. ↑ ^{a b} González, Ana Lucía. (9 de febrero de 2014). «Angelina Acuña, maestra del soneto» Prensa Libre (Guatemala).

• Biografía Angelina Acuña Angelina Acuña de Castañeda. .
• Biografía de Angelina Acuña. .
• Artículo de opinión sobre Angelina Acuña. .^{[Betiko hautsitako esteka]}