Arbois
| Arbois Arbois | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Borgoina-Franche-Comté | ||||||||||
| Departamendua |  Jura | ||||||||||
| Izen ofiziala | Arbois | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Arbois | ||||||||||
| Posta kodea | 39600 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 46°54′10″N 5°46′26″E / 46.9028°N 5.7739°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 45,42 km² | ||||||||||
| Altitudea | 246 m, 613 m eta 426 m | ||||||||||
| Mugakideak | Vadans, Molain, Mesnay, Aiglepierre, Buvilly, La Châtelaine, Grozon, Montigny-lès-Arsures, Les Planches-près-Arbois, Pretin, Pupillin, Villette-lès-Arbois eta Poligny | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 3.114 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 69 bizt/km² | ||||||||||
| arbois.fr | |||||||||||
Arbois Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.114 biztanle zituen 45,42 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Vadans, Molain, Mesnay, Aiglepierre, Buvilly, La Châtelaine, Grozon, Montigny-lès-Arsures, Les Planches-près-Arbois, Pretin, Pupillin, Villette-lès-Arbois eta Poligny.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arbois
Mesnay (1,6 km)Pupillin (2,3 km)Villette-lès-Arbois (2,5 km)Montigny-lès-Arsures (3,0 km)Les Planches-près-Arbois (3,7 km)La Châtelaine (5,0 km)Les Arsures (5,5 km)Grozon (5,6 km)Buvilly (5,6 km)Abergement-le-Petit (5,7 km)Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da, 17,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1262 mm-koa da, urtarrilean 12,9 euri-egun eta uztailean 9,1 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1202,6 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM39013004">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Arbois_sapc », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_39013004.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,9 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1994ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM39013004" />.
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 1.410 gizon, 1.735 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Arbois udalerrian 2.897 biztanle zeuden eta 1.606 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,80 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 48,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 822 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (446). Guraso bakarreko 148 familietatik 123etan ama zen guraso bakarra. 520 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 162k seme-alaba bakarra zuten etxean, 101k bi, eta 39k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 228 bikoteetatik 48tan (% 21,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 2.734 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 14,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 59,8). 80 urte edo gehiagoko 410 biztanleetatik 319 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 91 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,8 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 28,0 ezkongabeak ziren, % 11,7 alargunak eta % 8,0 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 50,4), eskulangileak (% 12,7), erdi-mailako lanbideak (% 10,8), enplegatuak (% 9,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 50,4) Jura departamenduko batez bestekoaren (% 35,8) gainetik dago. 24 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,5).<ref name="menages" />
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.046 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.611 egoitza nagusi ziren, 125 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 310 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.312), eta apartamentuak gutxi ziren (729). Egoitza nagusietatik 1.026 beren jabearen bizilekuak ziren, 543 alokairuan zeuden, 94 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 42 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (520).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (686). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (582 etxebizitzatan). 910 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 860 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 460tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 1.659 biztanleetatik 1.218 aktibo ziren (% 73,4), horietako 1.121 lanean (% 67,6) eta 98 langabezian (aktiboen % 8,0).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
440 ez-aktibotik 118 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,8), 167 erretiraturik zeuden (% 38,0) eta 156 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,5).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 2.393 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.121 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.960 eurokoa zen, eta biztanleen % 14 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 62,5, ez-soldatapekoen errenta % 4,7, langabezia-sariak % 2,1. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 301 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 13 janari enpresak ziren, 18 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 75 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 25 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 18 finantziazio enpresak ziren, 28 higiezinen enpresak ziren, 36 zerbitzu enpresak ziren, 32 administrazio publikoko enpresak ziren eta 16 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[4]
2009an zeuden norbanakoentzako 73 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 3 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 4 igeltseroak, 5 margolariak, 6 zurginak, 3 iturginak, 3 argiketariak, 6 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 13 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.[5]
2009an zeuden 25 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 3 harategiak, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[6]
2000. urtean Arbois udalerrian 121 nekazaritza-ustiategi zeuden, 884 hektarea erabiltzen.[7]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, 2 osasun-zentro, 4 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Arbois udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 291 ikaslekin.
Oharrak
Erreferentziak
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
