Asasino
Asasinoak (arabieraz: حشاشين, Haxaxin) Hasan ibn Sabbah persiarrak sorturiko sekta xiita ismaildarreko kideak izan ziren; aldaera honek 1090-1272 bitartean iraun zuen.
Historia
X. mendean, ismaildarrek Kairon kokatu zuten beren boterearen erdigunea. XI. mendean, ordea, Persiako ismaildarrek eten zituzten harremanak Kairoko metropoliarekin, eta ordutik aurrera, Hasan ibn Sabbah-ek gidatu zituen. Alamut izeneko gotorleku batean kokatu ziren Iran iparraldean. Nizari deitura hartu zuten beren burua izendatzeko, baina etsaiek beste izen bat zeukaten haientzat: hashshashin[1].
Nizariek ez zuten agintari suniten menpeko izan nahi eta bi hautu egin zituzten: bat, Alamuten gotortu, babesleku indartsu eta zeharkaezina; bi, hilketa selektiboak egin, etsaiak ziren errege edo estratega militarren aurka[1]. Sekta ezkutuko elkarte gisa zegoen eratua; zelula isilpekoak lurraldeko buruzagien mende zeuden, eta hauen gainetik zegoen sektako maisu nagusia. Ikaraturik eduki omen zituzten X-XII. mendeen artean beren etsaiak, sekulako gaitasuna baitzeukaten jende esanguratsua hiltzeko; gainera, ekintza horietako asko atentatu suizidak izaten ziren[1]. Besteak beste, Nizam al-Mulk bisirra (1092), Raimundo Tripolikoa (1152) eta Konrado Monferratokoa (1192) sekta honetako kideek hil zituzten[2].
Kondairaren arabera, haxixez horditu ohi ziren hilketak egiteko: Hasan ibn Sabbah Mendiko Zaharrak paradisuko giltza zeukala zin egiten zien bere jarraitzaileei; haxixa ematen zion gizon gazte bati, konortea galtzen zuen arte. Orduan, Alamutetik hurbil zeuden lorategi sekretuetara eraman eta esnatzerakoan emakume ederrenen artean inguratuta ikusten zuen bere burua, harem batean. Gizonak pentsatzen zuen paradisuan zegoela. Ondoren, haxix zatiak irentsiarazten zizkioten oharkabean, berriz konortea galtzen zuen arte. Azkenik, Alamuteko gotorlekuan esnatzen zen bueltan. Nizariek bere bizia borrokan galtzeko desiratzen zegoen gazte bat gehiago zeukaten horrela[1].
Rukh al-Din Khurxahren agintaldian (1255-1256) nizarien estatua gainbehera etorri zen, eta Hulagu Khan buru zuten mongolak gotorleku guztiak berenganatuz joan ziren. Alamuteko gaztelua ere hartu eta suntsitu zuten.
Asasinoak literaturan
- Vladimir Bartol esloveniar idazleak (1903–1967) ezagutarazi zuen Asasinoen sektaren historia mundu osoan, Alamut eleberriaren bitartez (1938)[1].
- Hasan ibn Sabbah da Amin Maaloufek idatzitako Samarcande eleberriaren (1988) protagonistetako bat.
Erreferentziak
- ↑ a b c d e Hach Embarek, Beñat. Alamut, hashshashinen gotorleku. zuzeu.eus, Creative Commons, Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 Unported (kontsulta data: 2017-2-14).
- ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
Kanpo estekak
- Marín, Isidro, Asasinoen sekta, itzultzailea Andoni Eskisabel, Ostiela aldizkaria, datu-basea3.wikispaces.com
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q187715
Multimedia: Nizari Ismaili state / Q187715
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
