Basondoa
| Basondoa Basondoko Korredua | |
|---|---|
![]() | |
| Kokapena | |
| Herrialdea | |
| Merindadea | Erriberri |
| Egungo administrazioa | |
| Herrialdea | |
| Erkidegoa | |
| Eskualdea | Erdialdea |
| Herritarra | orbaibartar |
| Geografia | |
| Koordenatuak | 42°38′45″N 1°36′30″W / 42.64580673°N 1.60833429°W |
| Azalera | 59,60 km² |
| Garaiera | 515-1166 metro |
| Distantzia | 22,4 km (Iruñetik) |
Basondoa[1][a] edo Basondoko Korredua[b] Nafarroako Erresumako korredu bat izan zen eta gaur egun Euskal Herriko Erdialdea eskualdean kokatuta da, Nafarroa Garaia lurraldean. Erriberriko merindadean dago, Iruñea hiriburutik 22,4 kilometrora. Altuera 515 eta 1166 metro artekoa da, eta 59,60 km²-ko azalera hartzen du.
Orbaibar banatzen zen lau korreduetako bat zen, Puiukoa, Leozkoa eta Barasoaingoarekin batera. 1847tik aurrera, Untzue eta Leotz udalerrietan banatu zen eta. 1852an Leotz udalerriko herriak independitzatu egin ziren eta Oloritz udalerria osatu zuten.
Izena
Batzuetan, Basondoko zendea edo Basondoko barrutia izena hartu zen, nahiz eta Basondoko korredua izen zehatzena eta tradizionalena izan. Hala ere, kasu honetan, gainerako korreduetan ez bezala, bere izena ez baitu inongo herritik hartzen, "-ko Korredua" gehitu gabe ere agertzen da.
Banaketa
Hauek dira korreduko herriak:
Bertzalde, korreduan hurrengo herri hustuak ziren:
Historia
1431 baino lehen, Orbaibar lau korredutan banatuta zegoen: Barasoaingoa (Barasoain eta Garinoain), Basondokoa (Untzue, Etxague, Bariain, Orizin, Oloritz, Soltxaga, Eristain eta Mendibil), Leozko (Leotz, Uzkita, Hiriberri, Olleta, Artariain, Iratxeta, Orisoain eta Santsomain) eta Puiukoa (Amatriain, Makirriain, Bezkitz, Benegorri, Santsoain eta Puiu). Ibarreko errege ordezkaria azpimerinoa zen, eta, Joan II.aren kontzesioz, bertakoa izan behar zuen. Ibarreko gobernua azpimerinoa buru zuen batzar batek zuzentzen zuen, Katalaingo baselizan iltzen zena eta toki bakoitza bere erregidore batek ordezkatzen zuena.
1639an lau diputatu aukeratu ziren, bat korredu bakoitzeko, ibarra azpimerinoarekin batera goberna zezaten. Organismo berriak XIX. mendera arte iraun zuen, 1645 eta 1657 bitartean izan ezik, garai horretan diputatu bakarra aukeratu baitzen ibar osoaren ordezkari gisa. 1665ean Barasoainek hiribildu titulua lortu zuen arren, ez zen haranetik erabat banandu. Zatikatze orokorra 1846an gertatu zen, eta sei udalerri sortu ziren: Barasoaingo Korreduak Barasoain eta Garinoain sortu zituen; Leozkoak udalerri bat osatu zuen bere lurraldearekin eta Basondoko eta Puiuko hainbat herriekin (Orisoain izan ezik, bere kontura bat osatu baitzuen). Untzue (Basondokoa), Puiu (Puiukoa) eta Santsoain (Puiukoa) bertze hiru udalerriak osatu zituzten. 1852an Leotz udalerriko Basondoko Korreduko herriak independitzatu egin ziren eta zazpigarren udalerri bat osatu zuten: Oloritz. Azken urte hauetako landa-exodoaren ondorioz, Santsoain desagertu egin da, eta Leozko zati bihurtu da.[2]
Oharrak
- ↑ /basonð̞ókò koréð̞ù.a/ ahoskatua (laguntza)
- ↑ /basonð̞ó.a/ ahoskatua (laguntza)
Azentua: zorrotza hirugarren silaban
Erreferentziak
- ↑ Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia. .
- ↑ (Ingelesez) «ORBAIBAR - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (kontsulta data: 2022-06-06).
Ikus, gainera
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.










