Basquitis
Basquitis Kataluniar nazionalismoaren hainbat sektoreetan Euskal Herriarekiko dagoen sentipen baten izendapena da. Katalunian aski hedatua eta ezaguna den izendapena da, aldiz Euskal Herria ia erabat ezezaguna da. Batzuentzat, sentipenatik haratago dagoen obsesiotzat ere jo ohi dute, hortik gaisotasunei ipintzen zaien -itis atzizkia[1].
Sentipen hau bi joeratan banatua dago: miresmena eta bidegabekeria.
Miresmena
Sentipen hau Katalan nazionalismoan eta bereziki katalan independentismoaren ezker politikoan eta jende gaztean jazotzen da. Laburbilduz, Euskal Herria luzaroan Iberiar penintsulan independentismoaren abangoardia izan den herrialde bat bezala ikustean datza, Katalunian lozorroan zeudelako sentipenean ere bai.
Maiz, maila politikoaz haratago, maila kulturalera ere hedatzen den miresmen sentipena ere bada: Euskal Herriak bere kultura egoskor mantendu duen herrialdea dela, euskaldunek hizkuntz erromanikoetatik guztiz ezberdina eta erdaldunek ulertzeko zaila den hizkuntza mintzatzen jarraitzen dutela, Euskal Herriko paisaia, etab.
Bidegabekeria
Kataluniar nazionalismoaren eskuin politikoaren zenbait kideen artean, eta bereziki CiU alderdi zenbait politikari edo jarraitzaile eta enpresaburuen artean, Euskal Kontzertu Ekonomikoa eta Euskal Autogobernuarekiko joera nolabaiteko bidegabekeria edo injustizia sentipen konplexu bat da[2].
Bitxikeria gisa, kataluniar nazionalismoren sektore horiek duten sentipena Euskal Autonomia Erkidegoarekiko dela da, aldiz Nafarroako Foru Erkidegoak Euskadik bezainbesteko eskumen eta burujabetza ekonomikoa izan arren, Nafarroako Foru Hobekuntza kasik ez dute aipatzen.
Oinarria
Sentipen hau nagusiki Euskal Autonomia Erkidegoak Espainiako Gobernuarengandik Kataluniak baino tratu hobeagoa jaso eta Eusko Jaurlaritzak Kataluniako Generalitateak baina eskumen gehiago jasotzen zituelakoan zetzan, nagusiki kataluniar aldetik ustez eskumen edo abantaila ekonomikoak zirenak[3]. Beste arrazoi bat Katalunian Euskal Autonomia Erkidegoak edota Euskal Herriak Kataluniak baino burujabetza politiko, ekonomiko eta administratibo handiagoa zuelako sentipena ere badago.
Sentipen hau 1980ko hamarkadaren hasieran autonomia erkidegoen osatzearekin batera sortu zen, 1990eko hamarkadan zehar indar hartu eta XXI. mendean oraindik ere sentipen hori duenik bada.
Bestalde, Euskal Herrian garai honetan Euskal gatazka egon den artean, Katalunian ez zen Espainiar Estatuarekin halako gatazkarik egon, hortaz, kataluniar sektore horietan Euskal Herrian bortizkeria giroa bizitzeak ere eskumen horiek jasotzeko presioa zelakoaren irakurketa egiten zen.
Euskal Herrian
Euskal Herrian basquitis izena erabat ezezaguna den arren, sentipen hau euskal herritarrekiko bekaizkeria edo inbidiatzat jo ohi da, bai eta Euskal Herrian jazotzen den gertaera politikoekiko kataluniar nazionalismoak duen joera obsesibotzat ere, nahiz eta Katalunian ez bezala, Euskal Herrian orokorrean jendearengan harreta edo interes gutxi pizten duen gaia izan.
Ziurrenik, Euskal Herrian historikoki Irlandako gatazkak interes askoz ere gehiago piztu izan duelako, batez ere han ere bi aldeen arteko gatazka politikoaz gain gatazka armatu irekia jazo delako.
Erreferentziak
- ↑ Basquitis. 2009ko urtarrilaren 16a. Raçocatalà.cat (Katalanez)
- ↑ Basquitis. Anàlisi, Esteve Vilanova. 2015eko abuztuaren 16a. Elpuntavui.cat (Katalanez)
- ↑ Quan el president Mas va fer bandera del pacte fiscal, el silenci dels bascos era eixordador perquè veien perillar i qüestionar el seu model. Un model que fa que el País Basc no sigui independent, però és totalment no dependent, i a més, amb aquest privilegi, a l'hora de fer els comptes no únicament no són solidaris amb les regions pobres tot i ser ells els més rics, sinó que tenen un superàvit de 1.500 milions d'euros cada any. És a dir, els bascos per ser espanyols reben un xec anual de 1.500 milions d'euros, mentre que nosaltres, per ser espanyols, n'hem de pagar un, també cada any, de 16.000 milions d'euros. Basquitis. Anàlisi, Esteve Vilanova. 2015eko abuztuaren 16a. Elpuntavui.cat (Katalanez)
Kanpo estekak
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q31187716
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
