Beaune
| Beaune Beaune | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Borgoina-Franche-Comté | ||||||||||
| Departamendua |  Côte-d’Or | ||||||||||
| Alkatea | Alain Suguenot | ||||||||||
| Izen ofiziala | Beaune | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Beaune | ||||||||||
| Posta kodea | 21200 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 47°01′27″N 4°50′20″E / 47.0242°N 4.8389°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 31,3 km² | ||||||||||
| Altitudea | 193 m, 407 m eta 248 m | ||||||||||
| Mugakideak | Savigny-lès-Beaune, Bligny-lès-Beaune, Levernois, Montagny-lès-Beaune, Pommard, Ruffey-lès-Beaune, Vignoles, Bouze-lès-Beaune, Chorey-les-Beaune eta Combertault | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 20.352 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 650 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Bensheim, Malmedy eta Krems an der Donau | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | frantses | ||||||||||
| beaune.fr | |||||||||||
.svg)
Beaune Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 20.352 biztanle zituen 31,3 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Savigny-lès-Beaune, Bligny-lès-Beaune, Levernois, Montagny-lès-Beaune, Pommard, Ruffey-lès-Beaune, Vignoles, Bouze-lès-Beaune, Chorey-les-Beaune eta Combertault.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Beaune
Chorey-les-Beaune (3,7 km)Pommard (3,7 km)Montagny-lès-Beaune (3,7 km)Vignoles (3,9 km)Levernois (4,3 km)Bligny-lès-Beaune (4,4 km)Savigny-lès-Beaune (4,5 km)Aloxe-Corton (4,9 km)Volnay (5,0 km)Combertault (5,7 km)Ruffey-lès-Beaune (5,8 km)Bouze-lès-Beaune (5,8 km)Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta klima kontinentalaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 4,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 791 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Savigny-lès-Beaune udalerrian dago, 3,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 752,9 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM21590001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Savigny Les Bea », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_21590001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,8 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1940ko irailaren 1an eta 2023ko urtarrilaren 4an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM21590001" />.
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 9.582 gizon, 10.643 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Beaune udalerrian 19.822 biztanle zeuden eta 10.506 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,89 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 5.470 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.802). Guraso bakarreko 941 familietatik 765etan ama zen guraso bakarra. 3.080 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.149k seme-alaba bakarra zuten etxean, 851k bi, eta 390k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.727 bikoteetatik 231tan (% 13,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 17.608 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 20,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 64,5). 80 urte edo gehiagoko 1.886 biztanleetatik 1.517 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 369 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,7 izatezko bikotean eta % 5,2 PACS bidez lotuta). % 27,7 ezkongabeak ziren, % 9,1 alargunak eta % 9,1 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,0), eskulangileak (% 16,9), enplegatuak (% 16,7), erdi-mailako lanbideak (% 13,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,0) Côte-d'Or departamenduko batez bestekoaren (% 30,0) gainetik dago. 62 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).<ref name="menages" />
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 12.363 etxebizitza zeuden. Horietatik 10.506 egoitza nagusi ziren, 623 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.233 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (7.356), etxeak baino gehiago (4.895). Egoitza nagusietatik 5.009 beren jabearen bizilekuak ziren, 5.206 alokairuan zeuden, 2.111 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 292 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (3.732).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (3.093). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (6.869 etxebizitzatan). 5.952 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 5.762 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.867tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 12.222 biztanleetatik 9.611 aktibo ziren (% 78,6), horietako 8.660 lanean (% 70,9) eta 951 langabezian (aktiboen % 9,9).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
2.611 ez-aktibotik 1.018 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,0), 637 erretiraturik zeuden (% 24,4) eta 956 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,6).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 15.652 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 8.660 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.870 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 63,0, ez-soldatapekoen errenta % 6,0, langabezia-sariak % 1,9. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.952 komertzioetatik, 15 erauzte enpresak ziren, 39 janari enpresak ziren, 11 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 50 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 85 eraikuntza enpresak ziren, 723 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 50 garraio enpresak ziren, 172 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 25 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 110 finantziazio enpresak ziren, 109 higiezinen enpresak ziren, 232 zerbitzu enpresak ziren, 206 administrazio publikoko enpresak ziren eta 124 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[4]
2009an zeuden norbanakoentzako 360 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 21 banku bulegoak, 4 funerariak, 26 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 9 ibilgailuen alokairu bulegoak, 7 autoeskolak, 13 igeltseroak, 16 margolariak, 10 zurginak, 14 iturginak, 15 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 38 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 7 aldi baterako lan enpresak, 94 jatetxeak, 45 higiezinen agentziak, 8 tintoreriak eta 14 apaindegiak.[5]
2009an zeuden 201 establezimendu komertzialetatik, 3 hipermerkatuak, 4 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 23 okindegiak, 11 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 1 arraindegi zen, 10 liburu dendak, 61 arropa dendak, 18 etxerako tresna dendak, 13 zapata-dendak, 8 elektrotresna dendak, 10 altzari dendak, 5 kirol-dendak, 3 drogeria, 5 lurrin-dendak, 7 bitxi-dendak eta 8 lore-dendak ziren.[6]
2000. urtean Beaune udalerrian 99 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.054 hektarea erabiltzen.[7]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 11 botika eta 4 anbulantzia zegoen.
2009an 8 haur-eskola, 9 lehen-hezkuntzako eskola eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Beaune udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 3 hezkuntza orokorreko lizeo.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.000 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.856.
Beaune udalerrian 2 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik1 osasun-formakuntzako zentroa eta 1 bestelako formakuntzazentroa.
Oharrak
Erreferentziak
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
