Belley

Belley Belley
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Herrialdea	Frantzia
Eskualdea Departamendua Barrutia Kantoia	Auvernia-Rodano-Alpeak Ain
Alkatea	Christian Jimenez
Izen ofiziala	Belley
Jatorrizko izena	Belley
Posta kodea	01300
Geografia
Koordenatuak	45°45′33″N 5°41′17″E / 45.7592°N 5.6881°E / 45.7592; 5.6881
Azalera	22,42 km²
Altitudea	220 m, 392 m eta 281 m
Mugakideak	Andert-et-Condon, Brens, Virignin, Arboys-en-Bugey, Parves-et-Nattages, Chazey-Bons eta Magnieu
Demografia
Biztanleria	9.388 (2023ko urtarrilaren 1a)
4.769 (%51,4)   (%48,6) 4.505
Dentsitatea	419 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	Mering
belley.fr

Belley Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 9.388 biztanle zituen 22,42 km²-ko azaleran.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Andert-et-Condon, Brens, Virignin, Arboys-en-Bugey, Parves-et-Nattages, Chazey-Bons eta Magnieu.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 7,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1169 mm-koa da, urtarrilean 10,3 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1099,8 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM01034004">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Belley Man », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_01034004.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 2001ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM01034004" />.

2023 erroldaren arabera, Belley udalerrian 9.010 biztanle zeuden eta 4.434 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 2.444 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.140). Guraso bakarreko 420 familietatik 318etan ama zen guraso bakarra. 1.297 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 445k seme-alaba bakarra zuten etxean, 463k bi, eta 240k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 884 bikoteetatik 151tan (% 17,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiago zituzten 7.848 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 65,6). 80 urte edo gehiagoko 897 biztanleetatik 618 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 279 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 4,6 PACS bidez lotuta). % 26,7 ezkongabeak ziren, % 9,7 alargunak eta % 8,8 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,3), eskulangileak (% 20,0), enplegatuak (% 17,5), erdi-mailako lanbideak (% 12,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,3) Ain departamenduko batez bestekoaren (% 28,2) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).<ref name="menages" />

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.344 etxebizitza zeuden. Horietatik 4.439 egoitza nagusi ziren, 162 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 744 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (2.962), etxeak baino gehiago (2.315). Egoitza nagusietatik 2.034 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.218 alokairuan zeuden, 959 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 187 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.219).<ref name="etxebizitzak" />

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.442). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.658 etxebizitzatan). 2.809 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.281 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.425tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

2023 urtean 15-64 urteko 5.372 biztanleetatik 3.974 aktibo ziren (% 74,0), horietako 3.500 lanean (% 65,2) eta 474 langabezian (aktiboen % 11,9).

1.399 ez-aktibotik 477 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,1), 382 erretiraturik zeuden (% 27,3) eta 539 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,5).

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

Udalerrian 6.379 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.500 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.270 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

• Ain departamenduko udalerrien zerrenda

Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.