Borg Lastic

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 440 gizon, 435 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Borg Lastic
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Puy-de-Dôme
Barruti	Clermont-Ferrandeko barrutia
Kantonamendu	canton of Bourg-Lastic
Izen ofiziala	Bourg-Lastic
Posta kodea	63760
Geografia
Koordenatuak	45°38′50″N 2°33′30″E / 45.6472°N 2.5583°E
Azalera	40,46 km²
Altitudea	637 m, 931 m eta 772 m
Mugakideak	Messeix, Feyt, Laroche-près-Feyt, Monestier-Merlines, Briffons, Lastic, Saint-Germain-près-Herment eta Saint-Sulpice
Demografia
Biztanleria	874 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	22 bizt/km²
	bourg-lastic.fr

Borg Lastic (okzitanieraz Borg Lastic, frantsesez eta ofizialki: Bourg-Lastic) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 874 biztanle zituen 40,46 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Messeix, Feyt, Laroche-près-Feyt, Monestier-Merlines, Briffons, Lastic, Saint-Germain-près-Herment eta Saint-Sulpice.

Mapa — Bourg-Lastic eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Bourg-Lastic

Messeix (3,8 km)

Saint-Sulpice (5,5 km)

Avèze (6,3 km)

Monestier-Merlines (6,5 km)

Lastic (7,0 km)

Laroche-près-Feyt (7,3 km)

Merlines (7,6 km)

Feyt (7,9 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,9 °C-koa da, 14,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1118 mm-koa da, urtarrilean 13,3 euri-egun eta uztailean 8,5 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Sulpice_(Puy-de-Dôme) udalerrian dago, 3,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1001,7 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM63399002">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Saint-Sulpice », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_63399002.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,8 °C-koa da, 2015ko uztailaren 17an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,7 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 2001ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM63399002" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−12	−21	−15	−7	−7	−6	−16	−23	−7	−20	−23	−24	−17	−15	−20	−29	−22	−36
Jaiotzak	10	6	13	3	10	6	7	5	8	5	5	4	6	4	5	5	7	4
Heriotzak	22	27	28	10	17	12	23	28	15	25	28	28	23	19	25	34	29	40

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Bourg-Lastic udalerrian 810 biztanle zeuden eta 434 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,87 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 47,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

810biztanle

434elkarbizitza-unitate

1,87lagun elkarbizitza-unitateko

230familia

Udalerria

% 18

% 27

% 47

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 230 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (118). Guraso bakarreko 34 familietatik 24etan ama zen guraso bakarra. 157 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 29k seme-alaba bakarra zuten etxean, 29k bi, eta 14k hiru edo gehiago.<ref name="menages" />

118

78

34

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean157

Seme-alaba bat29

Bi seme-alaba29

Hiru seme-alaba14

Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 766 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 13,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,7). 80 urte edo gehiagoko 110 biztanleetatik 63 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 47 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 13

25-39% 14

40-54% 21

55-64% 34

65-79% 30

80 +% 35

Bikotean bizi da

15-24% 17

25-39% 73

40-54% 72

55-64% 62

65-79% 63

80 +% 24

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 5,7 PACS bidez lotuta). % 21,1 ezkongabeak ziren, % 13,3 alargunak eta % 8,7 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 40,7

Ezkongabea% 21,1

Alarguna% 13,3

Izatezko bikotean% 10,4

Dibortziatuta% 8,7

PACS bidez lotuta% 5,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,0), erdi-mailako lanbideak (% 17,1), eskulangileak (% 13,6), enplegatuak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,0) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,6).<ref name="menages" />

Udalerria

% 17

% 11

% 14

% 41

Puy-de-Dôme

% 11

% 15

% 13

% 32

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	78	% 18,0
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	118	% 27,2
Guraso bakarrekoak	34	% 7,8
Kide bakarrekoak	204	% 47,0
Bestelakoak	0	% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	118	% 51,3
Seme-alabadun bikoteak	78	% 33,9
Guraso bakarrekoak	34	% 14,8
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	157	% 68,3
Seme-alaba bat	29	% 12,6
Bi seme-alaba	29	% 12,6
Hiru seme-alaba	14	% 6,1
Lau seme-alaba edo gehiago	0	% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	312	% 40,7
Izatezko bikotean	80	% 10,4
PACS bidez lotuta	44	% 5,7
Ezkongabea	162	% 21,1
Alarguna	102	% 13,3
Dibortziatuta	67	% 8,7
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	20	% 4,6
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	15	% 3,5
Goi-mailako langileak	29	% 6,7
Erdi-mailako lanbideak	74	% 17,1
Enplegatuak	49	% 11,3
Eskulangileak	59	% 13,6
Erretiratuak	178	% 41,0
Bestelakoak	10	% 2,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 625 etxebizitza zeuden. Horietatik 437 egoitza nagusi ziren, 90 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 98 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (552), eta apartamentuak gutxi ziren (74). Egoitza nagusietatik 336 beren jabearen bizilekuak ziren, 90 alokairuan zeuden, 10 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 12 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

625etxebizitza

437egoitza nagusi

552etxe

74apartamentu

Etxebizitza multzoa

437

90

98

Egoitza nagusia (437)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (90)Hutsik (98)

Etxe mota

552

74

Etxea (552)Apartamentua (74)

Jabetza egoera

336

90

Jabeak (336)Alokairuan (90)HLM (10)Doan lagata (12)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (134).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik72

1919-194545

1946-1970134

1971-1990117

1991-200535

2006-202031

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (198). 151 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 329 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 226 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 159tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela3

2 gela23

3 gela77

4 gela137

5 gela edo gehiago198

Berogailu mota

145

122

151

Gas sarea (7)Fuel-olioa (145)Elektrizitatea (122)Gas botila (13)Bestelakoak (151)

Aparkalekua eta ibilgailuak

329aparkalekua

226ibilgailu 1

159ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	437	% 69,9
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	90	% 14,4
Hutsik	98	% 15,7
Etxe mota
Etxeak	552	% 88,3
Apartamentuak	74	% 11,8
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	3	% 0,7
2 gela	23	% 5,3
3 gela	77	% 17,6
4 gela	137	% 31,4
5 gela edo gehiago	198	% 45,3
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	72	% 16,5
1919-1945	45	% 10,3
1946-1970	134	% 30,7
1971-1990	117	% 26,8
1991-2005	35	% 8,0
2006-2020	31	% 7,1
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	336	% 76,9
Alokairuan	90	% 20,6
HLM	10	% 2,3
Doan lagata	12	% 2,7
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	7	% 1,6
Fuel-olioa	145	% 33,2
Elektrizitatea	122	% 27,9
Gas botila	13	% 3,0
Bestelakoak	151	% 34,6
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	329	% 75,3
Ibilgailu bat	226	% 51,7
Bi ibilgailu edo gehiago	159	% 36,4
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 446 biztanleetatik 354 aktibo ziren (% 79,4), horietako 328 lanean (% 73,5) eta 26 langabezian (aktiboen % 7,3).

44615-64 urteko biztanle

% 79,4aktibo

% 73,5lanean

% 7,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 60,9

25-54 urte% 95,8

55-64 urte% 54,6

Gizonak% 78,9

Emakumeak% 79,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 7,4

BEPC, brebeta% 10,5

CAP-BEP% 10,0

Batxilergoa% 5,2

Goi-mailako +2% 4,2

Goi-mailako +3/4% 8,3

Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

92 ez-aktibotik 17 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,5), 52 erretiraturik zeuden (% 56,5) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 18

% 57

% 25

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 9

% 28

% 25

% 28

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 348 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 328 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

348enplegu udalerrian

% 75,3soldatapeko

% 25,0ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.500 eurokoa zen.

24.500 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 21,0

18-29 urte% 21,2

30-39 urte% 14,2

40-49 urte% 14,2

50-64 urte% 12,3

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 8,5

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,3

Errentariak% 31,2

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 68,7

Pentsio/erretiroak% 30,0

Ondarea, bestelakoak% 11,9

Gizarte-prestazioak% 4,7

Zuzeneko zergak−% 15,3

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 61,8, ez-soldatapekoen errenta % 4,8, langabezia-sariak % 2,0.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 55 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 5 jatetxeak.^[5]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m² baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 elektrotresna denda zen.^[6]

2000. urtean Bourg-Lastic udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.728 hektarea erabiltzen.^[7]