Bornu
| Bornu Inperioa | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1380 – 1893 | |||||||
| Oinordetzako monarkia | |||||||
| |||||||
 Bornu Inperioa 1750 inguruan | |||||||
| Geografia | |||||||
| Hiriburua | Ngazargamu | ||||||
| Azalera | 50.000 km² (1800), 129.499 km² (1892) km² | ||||||
| Kultura | |||||||
| Hizkuntza(k) | Kanuri hizkuntza | ||||||
| Erlijioa | Islama | ||||||
| Historia | |||||||
| |||||||
Bornu Inperioa Afrika erdialdeko antzinako inperioa zen (Erdialdeko Sudan), Txad aintziraren hegoaldean, Mediterraneotik Sudan aldera doazen bideen gurutzean (Sahara barneko merkataritza) kokatua. Kanem erreinuaren ondorengoa (XVI. mendea), armadan oinarrituriko sistema feudala izan zen eta ondoko herriak (hausak) menderatu nahi izan zuen.
Idris III.a sultanaren garaian heldu zen Bornu bere mailarik gorenera (1580-1603). Garai hartan Niger, Kamerun eta Kanem herrietara zabaldu zen. Islam herria, erlijio honek barrena jo zuen Afrika erdialdean Bornu erreinuaren bidez. XIX. mendearen hasieran Fezzandik zetozen peuleek inbaditu zuten Bornu eta berriro ere burujabetza erdietsi bazuten ere, frantsesek gidaturiko kolonialistek zapaldu eta Bornu erreinu handia estatu kolonizatzaileen artean banatu zen: Frantzia (Niger, Txad), Ingalaterra (Nigeria) eta Alemania (Kamerun).
Gaur egun, Bornu Nigeriako estatua da. 116.400 km2 eta 5.025.000 biztanle (1984) ditu. Hiriburua, berriz, Maiduguri da. Artoa, kakahueteak eta kotoia dira lehengai nagusiak.
Erreferentziak
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-10-10 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
