Brugheas

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 745 gizon, 824 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Brugheas; Brugheas
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Allier
Barruti	Vichyko barrutia
Kantonamendu	canton of Escurolles
Izen ofiziala	Brugheas
Jatorrizko izena	Brugheas
Posta kodea	03700
Geografia
Koordenatuak	46°04′36″N 3°22′04″E / 46.0767°N 3.3678°E
Azalera	26,81 km²
Altitudea	326 m, 269 m, 383 m eta 343 m
Mugakideak	Abrest, Bellerive-sur-Allier, Biozat, Hauterive, Serbannes, Bas-et-Lezat, Effiat eta Saint-Sylvestre-Pragoulin
Demografia
Biztanleria	1.564 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	58 bizt/km²
	brugheas.fr

Brugheas Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.564 biztanle zituen 26,81 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Abrest, Bellerive-sur-Allier, Biozat, Hauterive, Serbannes, Bas-et-Lezat, Effiat eta Saint-Sylvestre-Pragoulin.

Mapa — Brugheas eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Brugheas

Serbannes (2,4 km)

Saint-Sylvestre-Pragoulin (3,3 km)

Bellerive-sur-Allier (5,1 km)

Cognat-Lyonne (5,5 km)

Hauterive (6,2 km)

Espinasse-Vozelle (6,3 km)

Abrest (6,4 km)

Vichy (6,5 km)

Randan (6,7 km)

Saint-Yorre (7,4 km)

Biozat (7,5 km)

Saint-Priest-Bramefant (7,9 km)

Villeneuve-les-Cerfs (7,9 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 5,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 817 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 8,1 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vichy udalerrian dago, 7,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 799,6 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM03310001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Vichy-Ville », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_03310001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2020ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,5 °C-koa da, 1971ko urtarrilaren 5an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1952ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM03310001" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−1	−9	−6	−5	10	4	10	0	−10	7	11	2	8	−4	−8	3	−6	2
Jaiotzak	12	6	12	11	15	15	17	14	10	21	17	14	19	11	9	10	10	10
Heriotzak	13	15	18	16	5	11	7	14	20	14	6	12	11	15	17	7	16	8

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Brugheas udalerrian 1.556 biztanle zeuden eta 679 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

1.556biztanle

679elkarbizitza-unitate

2,29lagun elkarbizitza-unitateko

495familia

Udalerria

% 30

% 35

% 27

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 495 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (240). Guraso bakarreko 51 familietatik 46etan ama zen guraso bakarra. 255 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 102k seme-alaba bakarra zuten etxean, 107k bi, eta 31k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 204 bikoteetatik 36tan (% 17,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

240

204

51

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean255

Seme-alaba bat102

Bi seme-alaba107

Hiru seme-alaba26

Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.264 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,2).<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 2

25-39% 7

40-54% 9

55-64% 15

65-79% 22

80 +% 40

Bikotean bizi da

15-24% 5

25-39% 79

40-54% 81

55-64% 81

65-79% 79

80 +% 52

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 51,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 8,2 PACS bidez lotuta). % 18,1 ezkongabeak ziren, % 5,9 alargunak eta % 5,5 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 51,7

Ezkongabea% 18,1

Izatezko bikotean% 10,6

PACS bidez lotuta% 8,2

Alarguna% 5,9

Dibortziatuta% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,0), enplegatuak (% 18,9), eskulangileak (% 13,5), erdi-mailako lanbideak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,0) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,7).<ref name="menages" />

Udalerria

% 13

% 19

% 14

% 39

Allier

% 12

% 15

% 40

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	204	% 30,0
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	240	% 35,3
Guraso bakarrekoak	51	% 7,5
Kide bakarrekoak	184	% 27,1
Bestelakoak	0	% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	240	% 48,5
Seme-alabadun bikoteak	204	% 41,2
Guraso bakarrekoak	51	% 10,3
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	255	% 51,5
Seme-alaba bat	102	% 20,6
Bi seme-alaba	107	% 21,6
Hiru seme-alaba	26	% 5,3
Lau seme-alaba edo gehiago	5	% 1,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	654	% 51,7
Izatezko bikotean	134	% 10,6
PACS bidez lotuta	104	% 8,2
Ezkongabea	229	% 18,1
Alarguna	74	% 5,9
Dibortziatuta	69	% 5,5
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	5	% 0,7
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	36	% 5,3
Goi-mailako langileak	46	% 6,8
Erdi-mailako lanbideak	87	% 12,8
Enplegatuak	128	% 18,9
Eskulangileak	92	% 13,5
Erretiratuak	265	% 39,0
Bestelakoak	20	% 2,9
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 766 etxebizitza zeuden. Horietatik 670 egoitza nagusi ziren, 19 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 77 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (748), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 585 beren jabearen bizilekuak ziren, 64 alokairuan zeuden, 11 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 21 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

766etxebizitza

670egoitza nagusi

748etxe

7apartamentu

Etxebizitza multzoa

670

77

Egoitza nagusia (670)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (19)Hutsik (77)

Etxe mota

748

Etxea (748)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

585

64

Jabeak (585)Alokairuan (64)HLM (11)Doan lagata (21)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (203).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik98

1919-194553

1946-197082

1971-1990203

1991-200585

2006-2020143

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (429). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (240 etxebizitzatan). 577 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 231 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 416tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela0

2 gela12

3 gela56

4 gela173

5 gela edo gehiago429

Berogailu mota

86

103

240

215

Gas sarea (86)Fuel-olioa (103)Elektrizitatea (240)Gas botila (26)Bestelakoak (215)

Aparkalekua eta ibilgailuak

577aparkalekua

231ibilgailu 1

416ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	670	% 87,5
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	19	% 2,5
Hutsik	77	% 10,1
Etxe mota
Etxeak	748	% 97,7
Apartamentuak	7	% 0,9
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0	% 0,0
2 gela	12	% 1,8
3 gela	56	% 8,4
4 gela	173	% 25,8
5 gela edo gehiago	429	% 64,0
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	98	% 14,6
1919-1945	53	% 7,9
1946-1970	82	% 12,2
1971-1990	203	% 30,3
1991-2005	85	% 12,7
2006-2020	143	% 21,3
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	585	% 87,3
Alokairuan	64	% 9,6
HLM	11	% 1,6
Doan lagata	21	% 3,1
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	86	% 12,8
Fuel-olioa	103	% 15,4
Elektrizitatea	240	% 35,8
Gas botila	26	% 3,9
Bestelakoak	215	% 32,1
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	577	% 86,1
Ibilgailu bat	231	% 34,5
Bi ibilgailu edo gehiago	416	% 62,1
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 882 biztanleetatik 693 aktibo ziren (% 78,6), horietako 647 lanean (% 73,4) eta 46 langabezian (aktiboen % 6,6).

88215-64 urteko biztanle

% 78,6aktibo

% 73,4lanean

% 6,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 35,9

25-54 urte% 95,6

55-64 urte% 61,0

Gizonak% 79,6

Emakumeak% 77,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,8

BEPC, brebeta% 10,0

CAP-BEP% 7,2

Batxilergoa% 6,5

Goi-mailako +2% 4,1

Goi-mailako +3/4% 4,9

Goi-mailako +5% 6,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

189 ez-aktibotik 77 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,7), 63 erretiraturik zeuden (% 33,3) eta 49 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,9).

Ez-aktiboak

% 41

% 33

% 26

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 11

% 23

% 32

% 23

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 177 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 647 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

177enplegu udalerrian

% 69,5soldatapeko

% 30,5ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.980 eurokoa zen.

26.980 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 25,2

18-29 urte% 20,0

30-39 urte% 17,2

40-49 urte% 17,1

50-64 urte% 15,0

65-74 urte% 10,5

75 urte eta gehiago% 10,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 8,4

Errentariak% 33,5

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 59,3

Pentsio/erretiroak% 36,4

Ondarea, bestelakoak% 12,2

Gizarte-prestazioak% 5,7

Zuzeneko zergak−% 13,5

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 51,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,4, langabezia-sariak % 2,0.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 48 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.^[5]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 harategi zen eta 1 kirol-denda zen.^[6]

2000. urtean Brugheas udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.767 hektarea erabiltzen.^[7]