Brulh

Brulh Bruch
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Lot eta Garona
Izen ofiziala	Bruch
Jatorrizko izena	Bruch
Posta kodea	47130
Geografia
Koordenatuak	44°12′19″N 0°24′42″E / 44.2053°N 0.4117°E / 44.2053; 0.4117
Azalera	15,89 km²
Altitudea	35 m, 159 m eta 66 m
Mugakideak	Espiens, Feugarolles, Montesquieu eta Saint-Laurent
Demografia
Biztanleria	688 (2023ko urtarrilaren 1a)
375 (%54,3)   (%45,7) 315
Dentsitatea	43 bizt/km²
bruch.fr

Brulh (okzitanieraz Brulh, frantsesez eta ofizialki: Bruch) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 688 biztanle zituen 15,89 km²-ko azaleran.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Espiens, Feugarolles, Montesquieu eta Saint-Laurent.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Bruch

Montesquieu (2,0 km)

Clermont-Dessous (4,7 km)

Saint-Laurent (4,8 km)

Espiens (5,0 km)

Port-Sainte-Marie (5,1 km)

Feugarolles (5,6 km)

Sérignac-sur-Garonne (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 789 mm-koa da, urtarrilean 10,5 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Prayssas udalerrian dago, 17,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 815,5 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM47213001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Prayssas », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_47213001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1995ko apirilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM47213001" />.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

2023 erroldaren arabera, Bruch udalerrian 688 biztanle zeuden eta 301 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 215 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (116). Guraso bakarreko 20 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 121 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 30k seme-alaba bakarra zuten etxean, 54k bi, eta 10k hiru edo gehiago.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiago zituzten 571 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,5).<ref name="menages" />

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,9 izatezko bikotean eta % 9,8 PACS bidez lotuta). % 18,9 ezkongabeak ziren, % 7,2 alargunak eta % 5,1 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,9), erdi-mailako lanbideak (% 16,6), enplegatuak (% 16,6), eskulangileak (% 15,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,9) Lot eta Garona departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,3).<ref name="menages" />

2023 erroldaren arabera, udalerrian 380 etxebizitza zeuden. Horietatik 300 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 57 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (367), eta apartamentuak gutxi ziren (12). Egoitza nagusietatik 248 beren jabearen bizilekuak ziren, 46 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (87).<ref name="etxebizitzak" />

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (196). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (127 etxebizitzatan). 215 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 129 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 160tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

2023 urtean 15-64 urteko 394 biztanleetatik 309 aktibo ziren (% 78,4), horietako 281 lanean (% 71,3) eta 28 langabezian (aktiboen % 9,1).

85 ez-aktibotik 37 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,5), 27 erretiraturik zeuden (% 31,8) eta 21 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,7).

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

Udalerrian 119 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 281 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.670 eurokoa zen.

2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.^[5]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m² baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 arraindegia zen.^[6]

2000. urtean Bruch udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 836 hektarea erabiltzen.^[7]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

• (Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.