Carspach

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 1.026 gizon, 1.070 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Carspach
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Ekialde Handia
Departamendua	Rhin Garaia
Izen ofiziala	Carspach
Posta kodea	68130
Geografia
Koordenatuak	47°36′55″N 7°12′43″E / 47.6153°N 7.2119°E
Azalera	17,17 km²
Altitudea	283 m, 397 m eta 326 m
Mugakideak	Saint-Bernard, Heidwiller, Aspach, Altkirch, Hirtzbach, Fulleren, Ballersdorf, Eglingen eta Hagenbach
Demografia
Biztanleria	2.091 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	122 bizt/km²
	carspach.fr

Carspach Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.091 biztanle zituen 17,17 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Bernard, Heidwiller, Aspach, Altkirch, Hirtzbach, Fulleren, Ballersdorf, Eglingen eta Hagenbach.

Mapa — Carspach eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Carspach

Hirtzbach (2,0 km)

Altkirch (2,1 km)

Ballersdorf (4,0 km)

Hirsingue (4,3 km)

Wittersdorf (4,6 km)

Walheim (4,9 km)

Heidwiller (5,3 km)

Heimersdorf (5,4 km)

Hagenbach (5,7 km)

Fulleren (5,8 km)

Bettendorf (5,9 km)

Emlingen (5,9 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 784 mm-koa da, urtarrilean 9,1 euri-egun eta uztailean 9,6 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 827,7 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM68062001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Carspach », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_68062001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,1 °C-koa da, 2022ko abuztuaren 4an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 2004ko irailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM68062001" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	7	25	10	12	30	6	4	6	3	6	−2	−1	1	2	6	−4	−5	6
Jaiotzak	15	35	20	26	40	16	21	16	17	18	15	19	24	18	20	13	13	20
Heriotzak	8	10	10	14	10	10	17	10	14	12	17	20	23	16	14	17	18	14

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Carspach udalerrian 1.982 biztanle zeuden eta 845 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,35 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

1.982biztanle

845elkarbizitza-unitate

2,35lagun elkarbizitza-unitateko

618familia

Udalerria

% 32

% 35

% 27

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 618 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (300). Guraso bakarreko 45 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 325 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 119k seme-alaba bakarra zuten etxean, 129k bi, eta 44k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 273 bikoteetatik 30tan (% 11,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

300

273

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean325

Seme-alaba bat119

Bi seme-alaba129

Hiru seme-alaba39

Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.745 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,1).<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 3

25-39% 8

40-54% 10

55-64% 14

65-79% 22

80 +% 38

Bikotean bizi da

15-24% 12

25-39% 73

40-54% 77

55-64% 74

65-79% 71

80 +% 56

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 8,3 PACS bidez lotuta). % 24,2 ezkongabeak ziren, % 5,4 alargunak eta % 5,6 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 46,9

Ezkongabea% 24,2

Izatezko bikotean% 9,7

PACS bidez lotuta% 8,3

Dibortziatuta% 5,6

Alarguna% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,1), eskulangileak (% 20,6), erdi-mailako lanbideak (% 18,2), enplegatuak (% 13,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,1) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,2).<ref name="menages" />

Udalerria

% 11

% 18

% 13

% 21

% 32

Rhin Garaia

% 10

% 16

% 15

% 18

% 30

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	273	% 32,3
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	296	% 35,0
Guraso bakarrekoak	45	% 5,3
Kide bakarrekoak	227	% 26,9
Bestelakoak	5	% 0,6
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	300	% 48,5
Seme-alabadun bikoteak	273	% 44,2
Guraso bakarrekoak	45	% 7,3
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	325	% 52,6
Seme-alaba bat	119	% 19,3
Bi seme-alaba	129	% 20,9
Hiru seme-alaba	39	% 6,3
Lau seme-alaba edo gehiago	5	% 0,8
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	818	% 46,9
Izatezko bikotean	169	% 9,7
PACS bidez lotuta	144	% 8,3
Ezkongabea	422	% 24,2
Alarguna	94	% 5,4
Dibortziatuta	98	% 5,6
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	10	% 1,2
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	20	% 2,4
Goi-mailako langileak	95	% 11,2
Erdi-mailako lanbideak	154	% 18,2
Enplegatuak	110	% 13,0
Eskulangileak	174	% 20,6
Erretiratuak	271	% 32,1
Bestelakoak	10	% 1,2
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 918 etxebizitza zeuden. Horietatik 850 egoitza nagusi ziren, 20 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 48 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (708), eta apartamentuak gutxi ziren (206). Egoitza nagusietatik 663 beren jabearen bizilekuak ziren, 165 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 21 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

918etxebizitza

850egoitza nagusi

708etxe

206apartamentu

Etxebizitza multzoa

850

Egoitza nagusia (850)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (20)Hutsik (48)

Etxe mota

708

206

Etxea (708)Apartamentua (206)

Jabetza egoera

663

165

Jabeak (663)Alokairuan (165)HLM (4)Doan lagata (21)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (198).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik69

1919-1945133

1946-1970114

1971-1990153

1991-2005198

2006-2020175

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (517). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (372 etxebizitzatan). 787 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 326 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 489tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela2

2 gela16

3 gela121

4 gela193

5 gela edo gehiago517

Berogailu mota

372

159

155

156

Gas sarea (372)Fuel-olioa (159)Elektrizitatea (155)Gas botila (7)Bestelakoak (156)

Aparkalekua eta ibilgailuak

787aparkalekua

326ibilgailu 1

489ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	850	% 92,6
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	20	% 2,2
Hutsik	48	% 5,2
Etxe mota
Etxeak	708	% 77,1
Apartamentuak	206	% 22,4
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	2	% 0,2
2 gela	16	% 1,9
3 gela	121	% 14,2
4 gela	193	% 22,7
5 gela edo gehiago	517	% 60,8
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	69	% 8,1
1919-1945	133	% 15,6
1946-1970	114	% 13,4
1971-1990	153	% 18,0
1991-2005	198	% 23,3
2006-2020	175	% 20,6
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	663	% 78,0
Alokairuan	165	% 19,4
HLM	4	% 0,5
Doan lagata	21	% 2,5
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	372	% 43,8
Fuel-olioa	159	% 18,7
Elektrizitatea	155	% 18,2
Gas botila	7	% 0,8
Bestelakoak	156	% 18,4
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	787	% 92,6
Ibilgailu bat	326	% 38,4
Bi ibilgailu edo gehiago	489	% 57,5
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.355 biztanleetatik 1.077 aktibo ziren (% 79,5), horietako 1.011 lanean (% 74,6) eta 66 langabezian (aktiboen % 6,1).

1.35515-64 urteko biztanle

% 79,5aktibo

% 74,6lanean

% 6,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,7

25-54 urte% 94,4

55-64 urte% 66,1

Gizonak% 83,6

Emakumeak% 75,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,6

BEPC, brebeta% 10,3

CAP-BEP% 7,1

Batxilergoa% 7,9

Goi-mailako +2% 4,3

Goi-mailako +3/4% 3,7

Goi-mailako +5% 1,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

277 ez-aktibotik 107 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,6), 80 erretiraturik zeuden (% 28,9) eta 91 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,9).

Ez-aktiboak

% 39

% 29

% 33

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 16

% 30

% 25

% 24

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 391 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.011 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

391enplegu udalerrian

% 80,6soldatapeko

% 19,4ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 30.800 eurokoa zen.

30.800 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.620 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 22,2

18-29 urte% 16,3

30-39 urte% 13,9

40-49 urte% 14,5

50-64 urte% 11,4

65-74 urte% 8,4

75 urte eta gehiago% 7,6

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 5,4

Errentariak% 29,6

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 76,6

Pentsio/erretiroak% 27,5

Ondarea, bestelakoak% 9,1

Gizarte-prestazioak% 4,0

Zuzeneko zergak−% 17,2

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 70,8, ez-soldatapekoen errenta % 3,5, langabezia-sariak % 2,3.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 51 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 6 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.^[5]

2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m² baino gutxiagoko denda zen, 2 harategiak, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak eta 1 lore-denda zen.^[6]

2000. urtean Carspach udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 590 hektarea erabiltzen.^[7]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Carspach udalerrian1 hezkuntza orokorreko lizeoa eta lizeo teknologiko bat zegoen.Hezkuntza orokorreko lizeoetan 152 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 305.