Damo
| Damo | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotza | Crotona, K.a. VI. mendea |
| Heriotza | Crotona, K.a. V. mendea ( urte) |
| Familia | |
| Aita | Pitagoras |
| Ama | Teano |
| Haurrideak | ikusi
|
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | antzinako greziera |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | filosofoa eta matematikaria |
Damo (antzinako grezieraz: Δαμώ K.a. 500 inguruan bizi izan zen) greziar filosofo pitagorikoa.
Biografia
Damori buruzko erreferentziak daude Diogenes Laerzio, Ateneo eta Janbliko filosofo eta idazleen lanetan, baina oso gutxi dakigu bere bizitzari buruz.[1][2][3]
Tradizioaren arabera, Krotonan jaio zen, Magna Grezian, eta Pitagorasen eta y Teanoren alaba zela uste da.[1][2][3][4]
Janblikoren arabera, Meno ''Krotoniata''rekin ezkondu zen Damo.[5] Aldiz, beste egile batzuen arabera, zelibatoa gorde zuen, aitak agindu bezala.[6]
Hainbat kontakizunetan alaba bakartzat joa da, baina beste batzuetan bi ahizpa zituela esaten da: Arignota eta Myia (Milon Krotonakoarekin ezkonduta zegoena) eta, Janbliko arabera, Telauges neba zuen[3] (eta ez osaba amaren aldetik) eta biak elkarrekin bihurtu ziren aitak sortutako sekta pitagorikora.[7]
Damok bere aita Pitagorasen eskolan ikasi eta, ondoren, irakatsi zuen, Krotonan.[4]
Aurrerago, Atenasera joan zen bizitzera eta bertan argiratu zituen Pitagorasen geometriari buruzko hainbat lan.[4]
Lan filosofikoa
Sektako kideek beren lanak Pitagorasek eginda zirela esaten zutenez, uste da, aitaren izena daramaten pentsaeretako bazuen egilea izan zela Damo.[7]
Kontakizun baten arabera, hiltzean Pitagorasek Damori utzi zizkion bere flosofiaren pentsaerak eta bere idatziak eta agindu zion bezala gorde eta zaindu zituen (saltzera ere ukatu zen), pobrezian bizi izan zen arren[6], bere aitaren aginduak betetzea eta pobrezia urrea bera baino preziatuagotzat baitzituen.[1] Damok, Pitagorasen idatzi haiek (memoranda hypomnemata deituak) bere alaba Bitaleri eta Telaugesi (Damoren amaren osaba zenari edo bere neba zenari) utzi zizkion.[3][5]
Bai Pitagorasen datzi haiek bai eta Damorenak berarenak ere galduta daude.
Bibliografia
- Coppleston, Frederick (1946). Historia de la filosofía. Londres: Search Press.
- Guthrie, W.K.C. (1967). "Pythagoras and Pythagoreanism", in Edwards, P. (ed.). Encyclopedia of Philosophy. 7. liburukia New York: Macmillan.
- Jamblichus, C. (1926). Life of Pythagoras. Londres: John M. Watkins.
- Kersey, Ethel M. (1989) Women Philosophers: a Bio-critical Source Book. CT: Greenwood Press.
- Philip, J.A. (1966). Pythagoras and Early Pythagoreanism. Toronto: University of Toronto Press.
- Schure, Edouard (1971). The Ancient Mysteries of Delphi: Pythagoras. New York: Rudolf Steiner.
- Waithe, Mary Ellen, ed. (1987). A History of Women Philosophers. 1. liburukia. Boston: Martinus Nijhoff.
Erreferentziak
- ↑ a b c Diogenes Laërtius, viii. 42-3
- ↑ a b Suda, Pythagoras π3120
- ↑ a b c d Iamblichus, On the Pythagorean Life, 146
- ↑ a b c (Ingelesez) «Damo» www.brooklynmuseum.org (kontsulta data: 2025-01-01).
- ↑ a b Iamblichus, ca 250-ca 330. (1918). The life of Pythagoras ;. Krotona ; Hollywood, Calif. : Theosophical Pub. House (kontsulta data: 2025-01-01).
- ↑ a b (Gaztelaniaz) Micronet. (2015-06-13). «Damo (s. VI a.C.).» MCN Biografías (kontsulta data: 2025-01-01).
- ↑ a b Hundleby, Catherine (2002). «Damo (fl. 6th c. BCE)». In Commire, Anne, ed. Women in World History: A Biographical Encyclopedia (en inglés). Waterford, Connecticut: Yorkin Publications. ISBN 0-7876-4074-3.
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q451719
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
