Share to:

Disteleologia

Ernst Haeckel 1860an.

Disteleologia (alemanez: Dysteleologie) existentziak telosik edo azken kausarik ez duela defendatzen duen ikuspuntu filosofikoa da. Ernst Haeckelek (1834 – 1919) asmatu eta zabaldu zuen termino modernoa da.[1] Haren obra ezagunena The Riddle of the Universe liburua da. Biologian doktrina naturalista bat izendatzen du, zeinaren arabera eboluzio biologikoak ez duen aurretik ezarritako plan bat jarraitzen edo helburu jakin baterako joera duen. Teleologiaren edo azken kausen doktrinaren aurka dago.[2]

Disteleologia ateismoaren modu oldarkor baina baikorra da zientziaren ikuspegitik, hasiera batean Haeckel eta bere jarraitzaileekin lotua, baina gaur egun Richard Dawkins, Sam Harris edo Christopher Hitchensen planteamenduetatik hurbilago dago.[3]

Mendebaldeko filosofia, Kopernikotik, gero eta disteleologikoagoa izan zen garatu ahala. Ikuspegi filosofiko eta erlijioso tradizionalak ez bezala, naturalismo metafisiko modernoak berezko helbururik gabeko existentzia ikusten du. Disteleologia arbuiatzen duten eskola filosofiko batzuk idealismo alemana (Hegel eta Schellingen filosofiak), teoria integrala eta printzipio antropikoaren jarraitzaile gehienak dira.

Argumentu teleologikoari kontrajartzen zaion erlijioaren filosofiaren arrazoiketa hildoari ere disteleologia deitu izan zaio.

Ezadostasunaren, beldurraren eta gaitzaren aurrean, etab., unibertsoa ez dagoela kreazio ahalmen onberaren azpian aldarrikatzen du.

Erreferentziak

  1. ↑ https://www.diccionariodefilosofia.es/es/diccionario/l/1100-disteleologia.html
  2. ↑ https://www.enciclopedia.cat/gran-enciclopedia-catalana/disteleologia
  3. ↑ Romanes, George J. (1874ko martxoaren 12a). «Natural Selection and Dysteleology». Nature 9 (228): 361-2. doi:10.1038/009361a0.

Ikus, gainera

Kanpo estekak

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Prefix: a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Portal di Ensiklopedia Dunia

Kembali kehalaman sebelumnya