FTP zerbitzari
FTP zerbitzaria (ingelesez: File Transfer Protocol server, "Fitxategiak Transferitzeko Protokoloa") TCP/IP sare baten (adibidez, Interneten) bidez bi gailuren artean fitxategiak modu zuzenean eta bitartekaririk gabe trukatzeko zerbitzua ematen duen softwarea da.
FTP protokoloa Internet bera baino zaharragoa da; 1971ko apirilean sortu zen ARPANET sarian erabiltzeko eta 1970 eta 1980ko hamarkadetan zehar hobetu zen. Gaur egun, fitxategiak partekatzeko erabiltzaileen artean P2P sareek edota hodeiko zerbitzuek indarra hartu duten arren, FTP zerbitzariek funtsezkoak izaten jarraitzen dute webguneak kudeatzeko (fitxategiak ostatatze-zerbitzarira igotzeko) eta ingurune korporatiboetan.
Funtzionamendua
FTP zerbitzuek **bezero-zerbitzari arkitektura** bati jarraitzen diote:
- Zerbitzaria: Fitxategiak ostatatzen dituen eta konexioen zain egoten den ordenagailua da. Normalean, segurtasun arrazoiengatik, zerbitzariak erabiltzaile izen bat eta pasahitz bat eskatzen ditu sartu ahal izateko (badaude zerbitzari irekiak ere, *anonymous* edo anonimo deituak).
- Bezeroa: Zerbitzarira konektatzen den ordenagailua da. Konexioa egiteko bezero grafikoak (adibidez, FileZilla ospetsua) edo komando-lerroa erabili daiteke.
Konexioak ezartzeko, FTP protokoloak bi atari (port) desberdin erabiltzen ditu defektuz:
- 21 ataria: Kontrolerako eta komandoak bidaltzeko erabiltzen da (konexioa ireki, itxi, erabiltzailea autentifikatu...).
- 20 ataria: Datuak bideratzeko eta fitxategiak transferitzeko erabiltzen da.
Segurtasuna: FTPS eta SFTP
Jatorrizko FTP protokoloa **ez da segurua**, informazio guztia (erabiltzaile izenak eta pasahitzak barne) zifratu gabe (testu lauan) bidaltzen baitu saretik. Segurtasun gabezia hori konpontzeko, 2001ean **FTPS** protokoloa sortu zen, FTPri SSL/TLS zifratze-geruza bat gehituz. Badago beste alternatiba seguru bat ere, **SFTP**, SSH protokoloan oinarritzen dena eta atari bakar bat erabiltzen duena.
Oinarrizko FTP Komandoak
Gaur egun programa grafikoak erabiltzen diren arren, FTP zerbitzari baten aurka terminal edo komando-lerro bidez konektatzean, honako oinarrizko komandoak erabiltzen dira fitxategiak kudeatzeko:
| Komandoa | Funtzioa |
|---|---|
| open [zerbitzaria] | FTP zerbitzari batekin konexioa ezartzen du (adibidez: `open ftp.adibidea.com`). |
| user | Erabiltzaile izena sartzeko aukera ematen du, zerbitzariak pasahitza eskatu dezan. |
| ls edo dir | Zerbitzarian (urruneko ordenagailuan) dauden fitxategi eta karpeten zerrenda erakusten du. |
| cd | Urruneko zerbitzariko karpeta batetik bestera aldatzeko (adibidez: `cd /html/publikoa`). |
| lcd | Tokiko ordenagailuko (bezeroaren) karpeta aldatzeko (Local CD). |
| get | Zerbitzariko fitxategi bat deskargatzen du tokiko ordenagailura. |
| put | Tokiko ordenagailuko fitxategi bat zerbitzarira igotzen du. |
| mget / mput | Hainbat fitxategi aldi berean deskargatzeko (multiple get) edo igotzeko (multiple put). |
| binary | Transferentzia-modua binarikoan jartzen du (irudiak, aplikazioak edo bideoak bidaltzeko ezinbestekoa). |
| ascii | Transferentzia-modua testu lauan jartzen du (HTML edo TXT dokumentuetarako). |
| bye edo quit | FTP zerbitzariaren aurkako konexioa ixten du eta programatik ateratzen da. |
Ikus, gainera
Kanpo estekak
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q3958017
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
