Gardanne
| Gardanne | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Proventza-Alpeak-Kosta Urdina | ||||||||||
| Departamendua | Rodanoren Ahoak | ||||||||||
| Alkatea | Roger Meï | ||||||||||
| Izen ofiziala | Gardanne | ||||||||||
| Posta kodea | 13120 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°27′16″N 5°28′34″E / 43.4544°N 5.4761°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 27,02 km² | ||||||||||
| Altitudea | 205 m, 170 m, 387 m eta 257 m | ||||||||||
| Mugakideak | Aix-en-Provence, Bouc-Bel-Air, Fuveau, Meyreuil, Mimet, Simiane-Collongue eta Gréasque | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 21.597 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 799 bizt/km² | ||||||||||
| ville-gardanne.fr | |||||||||||
.svg)
Gardanne (frantsesez eta ofizialki: Gardanne) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 21.597 biztanle zituen 27,02 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aix-en-Provence, Bouc-Bel-Air, Fuveau, Meyreuil, Mimet, Simiane-Collongue eta Gréasque.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gardanne
Simiane-Collongue (3,9 km)Meyreuil (4,2 km)Bouc-Bel-Air (4,6 km)Mimet (5,3 km)Gréasque (6,6 km)Saint-Savournin (6,9 km)Fuveau (7,4 km)Cabriès (7,5 km)
Aix-en-Provence (8,0 km)Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da, 3,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 613 mm-koa da, urtarrilean 6,2 euri-egun eta uztailean 1,8 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Mimet udalerrian dago, 4,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 725,2 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM13062002">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Mimet », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_13062002.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM13062002" />.
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 10.246 gizon, 11.290 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Gardanne udalerrian 21.404 biztanle zeuden eta 9.808 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,18 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 6.162 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (2.537). Guraso bakarreko 1.251 familietatik 1.012etan ama zen guraso bakarra. 2.936 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.550k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.238k bi, eta 438k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 2.537 bikoteetatik 377tan (% 14,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 18.028 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,8). 80 urte edo gehiagoko 1.145 biztanleetatik 1.069 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 76 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,2 izatezko bikotean eta % 4,7 PACS bidez lotuta). % 27,5 ezkongabeak ziren, % 6,6 alargunak eta % 7,9 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,5), erdi-mailako lanbideak (% 19,6), enplegatuak (% 18,7), eskulangileak (% 12,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,5) Rodanoren Ahoak departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) azpitik dago. 9 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).<ref name="menages" />
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 10.619 etxebizitza zeuden. Horietatik 9.754 egoitza nagusi ziren, 178 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 687 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (5.482), etxeak baino gehiago (5.045). Egoitza nagusietatik 5.002 beren jabearen bizilekuak ziren, 4.335 alokairuan zeuden, 1.762 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 417 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.876).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (3.021). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (5.480 etxebizitzatan). 6.635 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 4.391 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 4.232tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 13.641 biztanleetatik 10.310 aktibo ziren (% 75,6), horietako 9.212 lanean (% 67,5) eta 1.098 langabezian (aktiboen % 10,6).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
3.331 ez-aktibotik 1.286 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,6), 890 erretiraturik zeuden (% 26,7) eta 1.155 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,7).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 8.334 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 9.212 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.340 eurokoa zen, eta biztanleen % 16 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 63,4, ez-soldatapekoen errenta % 5,6, langabezia-sariak % 2,7. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.289 komertzioetatik, 9 erauzte enpresak ziren, 25 janari enpresak ziren, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 13 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 72 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 162 eraikuntza enpresak ziren, 304 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 47 garraio enpresak ziren, 68 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 26 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 43 finantziazio enpresak ziren, 56 higiezinen enpresak ziren, 158 zerbitzu enpresak ziren, 206 administrazio publikoko enpresak ziren eta 98 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[4]
2009an zeuden norbanakoentzako 309 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 9 banku bulegoak, 5 funerariak, 32 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 6 autoeskolak, 50 igeltseroak, 16 margolariak, 19 zurginak, 21 iturginak, 28 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 29 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 4 aldi baterako lan enpresak, 44 jatetxeak, 16 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 11 apaindegiak.[5]
2009an zeuden 99 establezimendu komertzialetatik, 6 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 7 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 17 okindegiak, 7 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 6 liburu dendak, 22 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 3 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 7 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 drogeria zen, 4 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.[6]
2000. urtean Gardanne udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 304 hektarea erabiltzen.[7]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , psikiatriko 1 bat, 5 osasun-zentro eta 9 botika zegoen.
2009an 6 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Gardanne udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.059 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.314 eta lizeo teknologikoetan 331.
ingenieritza eskola bat zegoen.
Oharrak
Erreferentziak
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
