Ghout
| Ghout | |
|---|---|
 | |
| Datuak | |
| Mota | kultura ondarea |
| Herrialdea | Aljeria |
Ghouta Aljeriako Sahararen ipar-ekialdeko oasi mota bat da. Lur azpiko urak datil-palmondoak ureztatzeko erabiltzen dira, sakonera txikiko akuiferoak dituen basamortu-eremu batean. Laborantzako ghout sisteman, 80tik 200 metro koadrora bitarteko diametroa duen barrunbe bat induskatzen da da hondarretan, geruza freatikoa baino metro bat gorago, sustraiek urarekin etengabeko kontaktua izan dezaten eta ureztapena modu naturalean egin dadin. FAOk Nazio Batuek Munduko Nekazaritza Ondarearen Sistema Garrantzitsuen zerrendan sartu zuen 2011n.[1]
Ezaugarriak
FAOren arabera, 9.500 ghout baino gehiago egon ziren Souf eskualdeko basamortuan, gehienak El Oued probintzian, garaiera gutxiko sakonune endorreiko batean daude. ia 53.000 hektarea ureztatzeko aukera ematen zuten, eta 45.000 pertsona ingururi ematen zieten lana. Gehienak ez dira hektarea erditik gorakoak, eta basamortu-eskualdeetan irla berdeak dira, biodibertsitate handikoak, nekazaritzaren aldetik datil-palmondoak hazteko erabiliak, baina baita olibondoak ere.[1]
Ghoutak Souf eskualdean hasi ziren agertzen 15. mendean agertzen dira, baina 20. mendeko bigarren erditik gutxitzen hasi dira, beste metodo errentagarriago batzuen bidez bertan behera utzi direlako.[2] 1960ko hamarkadan Ipar Saharako ur geruza freatiko sakonak ustiatzen hasi ziren arte funtzionatu zuen sistemak. Aljeria, Tunisia eta Libiako eremuak hartzen dituen milioi bat km²-ko akuifero erraldoia da. Hori zulatzen hasi ondoren, Ghouten berezko eskualdeko akuifero multzo propioan, Aljeriako ekialdean, urak gora egin zuen eta horrek hondatu egin du neurri handi batean sistema; paradoxikoa badirudi ere, ghout asko urez bete direlako.[3] 2013an, txosten batek zioenez, ehun ghout baino ez ziren geratzen egoera onean.[4]
Erreferentziak
- Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko wikipediako «Sistema ghout de oasis» artikulutik itzulia izan da, 2024-12-16 data duen 164151622 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-12-16 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
- ↑ a b (Ingelesez) «Ghout Oasis | Globally Important Agricultural Heritage Systems | Food and Agriculture Organization of the United Nations» GIAHS (kontsulta data: 2025-08-14).
- ↑ «La disparition del Ghouts dans la region de'l Oued (Algerie)» Larhyss Journal, ISSN 1112-3680, n° 05 (Laboratoire de Recherche en Hydraulique Souterraine et de Surface) Juin 2006, pp.49-62.
- ↑ Miloudi, Abdel Monem; Remini, Boualem. (2018-09-01). «The Ghout of Souf: An Original Hydroagricultural System» GeoScience Engineering 64 (3): 30–37. doi:. ISSN 1802-5420. (kontsulta data: 2025-08-14).
- ↑ «Regard sur les ghouts d'El Oued, Algérie.» Patromoine sans frontières, Regard sur 2014.
Kanpo estekak
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q28503575
Multimedia: Ghouts of El Oued / Q28503575
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
