Gorze

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 561 gizon, 571 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Gorze
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Ekialde Handia
Departamendua	Mosela
Barruti	arrondissement of Metz-Campagne
Kantonamendu	canton of Ars-sur-Moselle
Izen ofiziala	Gorze
Posta kodea	57680
Geografia
Koordenatuak	49°03′14″N 5°59′56″E / 49.0539°N 5.9989°E
Azalera	17,94 km²
Altitudea	192 m, 356 m eta 272 m
Mugakideak	Arnaville, Bayonville-sur-Mad, Chambley-Bussières, Onville, Vandelainville, Ancy-Dornot, Ars-sur-Moselle, Novéant-sur-Moselle eta Rezonville-Vionville
Demografia
Biztanleria	1.120 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	62 bizt/km²

Gorze Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.120 biztanle zituen 17,94 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arnaville, Bayonville-sur-Mad, Chambley-Bussières, Onville, Vandelainville, Ancy-Dornot, Ars-sur-Moselle, Novéant-sur-Moselle eta Rezonville-Vionville.

Mapa — Gorze eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Gorze

Dornot (4,3 km)

Bayonville-sur-Mad (4,4 km)

Vandelainville (4,5 km)

Ancy-sur-Moselle (4,5 km)

Onville (4,5 km)

Rezonville (4,9 km)

Corny-sur-Moselle (5,1 km)

Novéant-sur-Moselle (5,3 km)

Arnaville (5,4 km)

Vionville (5,6 km)

Waville (6,0 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,4 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 782 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 9,2 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Augny udalerrian dago, 9,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 713,5 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM57039001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Metz-Frescaty », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_57039001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23,2 °C-koa da, 1956ko otsailaren 17an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1940ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM57039001" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−33	−50	−45	−55	−61	−47	−53	−59	−62	−65	−57	−52	−46	−26	−48	−56	−48	−45
Jaiotzak	13	9	10	12	9	8	10	10	4	5	10	6	8	11	11	5	8	9
Heriotzak	46	59	55	67	70	55	63	69	66	70	67	58	54	37	59	61	56	54

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Gorze udalerrian 882 biztanle zeuden eta 406 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,17 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 31,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

882biztanle

406elkarbizitza-unitate

2,17lagun elkarbizitza-unitateko

257familia

Udalerria

% 23

% 26

% 15

% 32

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 257 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (105). Guraso bakarreko 60 familietatik 50etan ama zen guraso bakarra. 135 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 50k seme-alaba bakarra zuten etxean, 61k bi, eta 10k hiru edo gehiago.<ref name="menages" />

105

92

60

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean135

Seme-alaba bat50

Bi seme-alaba61

Hiru seme-alaba5

Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 985 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 9,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,8). 80 urte edo gehiagoko 112 biztanleetatik 32 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 80 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 9

25-39% 13

40-54% 11

55-64% 14

65-79% 17

80 +% 10

Bikotean bizi da

15-24% 6

25-39% 66

40-54% 72

55-64% 55

65-79% 38

80 +% 20

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,2 izatezko bikotean eta % 6,6 PACS bidez lotuta). % 30,3 ezkongabeak ziren, % 7,9 alargunak eta % 11,0 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 34,9

Ezkongabea% 30,3

Dibortziatuta% 11,0

Izatezko bikotean% 9,2

Alarguna% 7,9

PACS bidez lotuta% 6,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,8), enplegatuak (% 23,4), goi-mailako langileak (% 16,3), eskulangileak (% 13,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,8) Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 30,3) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,2).<ref name="menages" />

Udalerria

% 16

% 11

% 23

% 14

% 27

Mosela

% 10

% 16

% 17

% 30

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	92	% 22,7
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	105	% 25,9
Guraso bakarrekoak	60	% 14,8
Kide bakarrekoak	128	% 31,5
Bestelakoak	20	% 4,9
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	105	% 40,9
Seme-alabadun bikoteak	92	% 35,8
Guraso bakarrekoak	60	% 23,3
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	135	% 52,5
Seme-alaba bat	50	% 19,5
Bi seme-alaba	61	% 23,7
Hiru seme-alaba	5	% 1,9
Lau seme-alaba edo gehiago	5	% 1,9
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	344	% 34,9
Izatezko bikotean	91	% 9,2
PACS bidez lotuta	65	% 6,6
Ezkongabea	298	% 30,3
Alarguna	78	% 7,9
Dibortziatuta	108	% 11,0
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	5	% 1,2
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	20	% 4,9
Goi-mailako langileak	66	% 16,3
Erdi-mailako lanbideak	46	% 11,3
Enplegatuak	95	% 23,4
Eskulangileak	55	% 13,5
Erretiratuak	109	% 26,8
Bestelakoak	10	% 2,5
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 478 etxebizitza zeuden. Horietatik 404 egoitza nagusi ziren, 10 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 65 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (364), eta apartamentuak gutxi ziren (114). Egoitza nagusietatik 298 beren jabearen bizilekuak ziren, 95 alokairuan zeuden, 22 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

478etxebizitza

404egoitza nagusi

364etxe

114apartamentu

Etxebizitza multzoa

404

65

Egoitza nagusia (404)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (10)Hutsik (65)

Etxe mota

364

114

Etxea (364)Apartamentua (114)

Jabetza egoera

298

95

Jabeak (298)Alokairuan (95)HLM (22)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (130).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik130

1919-194537

1946-197059

1971-1990111

1991-200541

2006-202021

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (234). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (170 etxebizitzatan). 216 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 191 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 183tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela7

2 gela20

3 gela47

4 gela96

5 gela edo gehiago234

Berogailu mota

103

170

123

Fuel-olioa (103)Elektrizitatea (170)Gas botila (8)Bestelakoak (123)

Aparkalekua eta ibilgailuak

216aparkalekua

191ibilgailu 1

183ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	404	% 84,5
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	10	% 2,1
Hutsik	65	% 13,6
Etxe mota
Etxeak	364	% 76,2
Apartamentuak	114	% 23,8
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	7	% 1,7
2 gela	20	% 5,0
3 gela	47	% 11,6
4 gela	96	% 23,8
5 gela edo gehiago	234	% 57,9
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	130	% 32,2
1919-1945	37	% 9,2
1946-1970	59	% 14,6
1971-1990	111	% 27,5
1991-2005	41	% 10,1
2006-2020	21	% 5,2
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	298	% 73,8
Alokairuan	95	% 23,5
HLM	22	% 5,4
Doan lagata	11	% 2,7
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0	% 0,0
Fuel-olioa	103	% 25,5
Elektrizitatea	170	% 42,1
Gas botila	8	% 2,0
Bestelakoak	123	% 30,4
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	216	% 53,5
Ibilgailu bat	191	% 47,3
Bi ibilgailu edo gehiago	183	% 45,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 608 biztanleetatik 455 aktibo ziren (% 74,8), horietako 412 lanean (% 67,8) eta 43 langabezian (aktiboen % 9,5).

60815-64 urteko biztanle

% 74,8aktibo

% 67,8lanean

% 9,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,5

25-54 urte% 92,3

55-64 urte% 53,0

Gizonak% 76,4

Emakumeak% 73,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,5

BEPC, brebeta% 15,0

CAP-BEP% 17,1

Batxilergoa% 14,3

Goi-mailako +2% 3,4

Goi-mailako +3/4% 6,0

Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

153 ez-aktibotik 49 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,0), 62 erretiraturik zeuden (% 40,5) eta 43 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,1).

Ez-aktiboak

% 32

% 41

% 28

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 27

% 17

% 32

% 15

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 385 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 412 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

385enplegu udalerrian

% 85,7soldatapeko

% 14,3ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.610 eurokoa zen.

25.610 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.030 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 25,1

18-29 urte% 19,3

30-39 urte% 16,7

40-49 urte% 16,8

50-64 urte% 12,9

65-74 urte% 10,4

75 urte eta gehiago% 11,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 7,6

Errentariak% 33,2

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 58,8

Pentsio/erretiroak% 26,4

Ondarea, bestelakoak% 23,0

Gizarte-prestazioak% 4,5

Zuzeneko zergak−% 12,6

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 52,7, ez-soldatapekoen errenta % 3,8, langabezia-sariak % 2,2.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 31 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.^[5]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.^[6]

2000. urtean Gorze udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 363 hektarea erabiltzen.^[7]