IBM System/390

IBM System/390
	Irudi gehiago
Jatorria
Ezaugarriak
	www-03.ibm.com…
kronologia

IBM System/390 (sarritan S/390 gisa laburtua) IBM enpresak 1990eko irailean aurkeztutako mainframe edo ordenagailu zentralen familia bat izan zen. S/390 arkitektura IBMren mainframe espezifikoen artean 31 biteko helbideratzea eta 32 biteko datu-busa erabili zituen azken diseinu nagusia izan zen (belaunaldi berrietan 64 bitetarako jauzia eman baino lehen).

Amdahl, Hitachi eta Fujitsu bezalako lehiakideek haren bus-arkitektura kopiatu zuten. IBM System/370 arkitekturaren oinordekoa izan zen, eta atzeranzko bateragarritasunari esker, aurreko sistemetarako idatzitako programek S/390 makiñetan funtzionatzen jarraitzen zuten aldaketarik gabe.

Historia eta Interneten Aroa

1990eko hamarkadaren hasieran, aditu batzuek mainframe ordenagailuen amaiera hurbil zegoela iragarri zuten, ordenagailu pertsonalen eta sistema deszentralizatuen arrakasta ikusita. Adibidez, InfoWorld aldizkariko Stewart Alsop editoreak ospetsuki iragarri zuen azken mainframe-a 1996ko martxoaren 15ean itzaliko zela.

Iradaizun horiek okerrak gertatu ziren Internetaren eta World Wide Weben eztandaren ondorioz. Webguneen eta lineako zerbitzuen hazkunde izugarriak (1997an milioi bat webgune izatetik 2000. urtean 17 milioi baino gehiago izatera pasatuz) 24/7 martxan egongo ziren zerbitzari zentralizatu, boteretsu eta fidagarriak izatea behartu zuen. System/390 ingurune horretara ezin hobeto egokitu zen, eta 1990eko hamarkadaren amaieran, munduko datu guztien ia bi heren IBM zerbitzarietan (nagusiki S/390 mainframeetan) zeuden gordeta.

Ezaugarri Teknikoak

S/390 ez zen makina bakar bat, 18 prozesadore-modeloz osatutako familia zabal bat baizik. Aurreko belaunaldiek gela oso bat hartzen zuten bitartean, S/390 Multiprise modeloak askoz konpaktuagoak ziren (etxeko altzari baten tamainakoak) eta energia gutxiago kontsumitzen zuten.

Sistemaren bizitzan zehar, arkitekturak 6 aldaketa edo belaunaldi handi jasan zituen, integratutako teknologia bipolarretik **CMOS** teknologiarako trantsizioa eginez (G1etik G6 belaunaldira deituak). G5 (bosgarren belaunaldia) eta G6 bertsioek CMOS teknologiari etekin osoa atera zioten, abiadura biderkatuz eta tamaina txikituz. 1998an plazaratutako *S/390 G5 Parallel Enterprise Server Turbo* modeloa munduko mugarria izan zen, 1.000 MIPS (milioi bat instrukzio segundoko) prozesatzeko gai zena.

Memoria eta Kanalen Arkitektura

31 biteko helbideratzea: Bere erregistroak 32 bitekoak izan arren, helbideratzea 31 bitetara mugatuta zegoen (bit altuena egoera adierazteko erabiltzen zelako). Horrek espazio bakar baten muga 2 GB RAMean jartzen zuen. Hala ere, S/390ak espazio concurrent anitzak baimentzen zituenez, makina birtualen bidez memoria kopuru askoz handiagoak kudeatzen zituen.
Sarrera/Irteera Kanalak: S/390ak sarrera/irteerako datu-karga guztia sistema espezializatuen esku (kanaletan) uzten zuen, CPU nagusia lan horretatik liberatuz. Konexio horietan **ESCON** eta **FICON** zuntz optikoko kanalak erabili ziren, ordenagailu-gelako periferikoak (diskoak, zintak) 8 kilometroko distantziara kokatzea ahalbidetuz.
Parallel Sysplex (1994): Teknologia honi esker, S/390 mainframe ezberdinekin clusterrak osatzea erraztu zen, datuak partekatuz eta konputazio banatua eginez sistema eragile beraren pean (normalean OS/390 edo z/OS).

Periferikoak eta Osagaiak

Ordenagailu zentral hauek bilbide industrial eta korporatiboetan erabiltzen zirenez, beren periferikoak oso espezializatuak ziren:

Amdahl Spectris Platinum (Albiltegi Primarioa): Disko gogorren armairu handiak (Fujitsu diskodunak), RAID-1 konfigurazioan funtzionatzen zutenak tolerantzia altua bermatzeko eta segundoko 6.000 sarrera/irteera operazio lortuz.
Fujitsu FACOM 617 eta StorageTek 4490 (Albiltegi Sekundarioa): 9 pistako zinta irekien sistemak edota kartutxo magnetikoen auto-kargagailu robotizatuak (Auto-loaders), segurtasun kopiak gordetzeko.
IBM 3174 1L (Terminalen Kontrola): Mainframe-a ASCII eta 3270 terminalekin konektatzeko unitateak, Ethernet edo Token Ring bidez.
FACOM 670 (Inprimagailua): Kate-inprimagailu industrial azkarrak, testu soilaz minutuko 2.400 lerro mart some egiteko gai zirenak.

Oordezkatzea eta Ondarea

2000. urtean, interneten prozesamendu demandak System/390aren gaitasunak gainditu zituen. IBMk **IBM eServer zSeries 900** modeloarekin ordezkatu zuen, 64 biteko arkitekturara salto eginez eta e-business aplikazioetarako prestatutako lehen mainframe bihurtuz.

Gaur egun, S/390ak ezarritako oinarriek bizirik jarraitzen dute bankuetan, aseguru-etxeetan, hegazkin-konpainietan eta Fortune 500 enpresen %70ean, munduko kreditu-txartelen transakzioen %90 kudeatzen jarraitzen duten IBM zSystems modernoen bidez. Stewart Alsop adituak berak 2002an bere akatsa onartu zuen, enpresek sistema zentralizatu, aurreikusgarri eta fidagarriak maite dituztela ziurtatuz.