Isaac Singer

Artikulu edo pasarte honek eduki, gramatika, hiztegi edo ortografia akatsak ditu. Lagundu nahi baduzu, zuzendu ezazu.

hau ez dator bat formatu hitzarmenekin. Zure esku dago artikulu hau egokituz Wikipediari laguntzea.

Artikulu honek erreferentziak behar ditu. Hemen erreferentzia egiaztagarriak gehituz lagun dezakezu.

Isaac Singer
Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotza	Pittstown, 1811ko urriaren 27a
Herrialdea	Ameriketako Estatu Batuak
Heriotza	Paignton, 1875eko uztailaren 23a (63 urte)
Hobiratze lekua	Torquay
Familia
Aita	Adam Singer
Ama	Ruth Benson
Ezkontidea(k)	Catharine Maria Haley (en) Isabella Eugenie Boyer (en)  (1863 -  ezezaguna)
Seme-alabak	ikusi Winnaretta Singer Washington Singer Paris Singer Mortimer Singer (en) Isabelle Singer (en) Franklin Morse Singer (en) Isaac Augustus Singer Vouletti Theresa Singer
Hezkuntza
Hizkuntzak	ingelesa
Jarduerak
Jarduerak	asmatzailea, antzerki aktorea, enpresaburua, ekintzailea eta mekanikaria
Lan nabarmenak	ikusi Oldway Mansion (en)

Isaac Merritt Singer (Pittstown, New York, 1811ko urriaren 27a - Paignton, Devon, 1875eko uztailaren 23a) estatubatuar asmatzaile, aktore eta negozio-gizona izan zen.

Alemaniar etorkinen familia batean jaio zen, eta hamabi urterekin etxetik ihes egin eta aktoreen konpainia ibiltari batean sartu zen. 1839an lortu zuen bere lehen patentea, harriak zulatzeko makina bat. Josteko makinaren diseinuan hobekuntza garrantzitsuak egin zituen. Lehen konpainia multinazional estatubatuarra sortu zuen, Singer Sewing Machine Company. Josteko makinak egin zituzten, ez bakarrik enpresentzat, baita etxeentzat ere. 1875ean hil zenean 13 milioi dolarreko dirutza zuen.

Lehenengo urteak eta formazioa

1811n jaio zen (Pittstown, (New York) alemaniar jatorriko familia batean. Bere aitak Adam Singer (Reisingeren jaioa), bere lehenengo emakumearekin, Ruth Benson, izandako 8 seme-alabetatik gazteena zen, eta txikitatik bere bizitza bilatzen ikasi zuen, hainbat lan eginez, zurgintza eta torneaketa barne. Emanaldiarekiko pasioa goiz sortu zitzaion, 12 urte zituela, ihes egin zuen "Rochester Player" izeneko antzerki konpainiarekin bat egiteko. Orduan ere, emanaldia ez zen lanbidea oso fidagarria, beraz, 19 urterekin makinista lanetan aritu zen. Lan horrek familiaren bizitzako lehen urteak mantentzen lagundu zuen, 15 urteko Catherine Haleyrekin ezkondu zen, eta bi seme alaba izan zituen berarekin, eszenatokiko deiairi berriro ere erori eta "Baltimore Playersekin" elkartu aurretik. ^[1]

1839an, bere makinista ikasketak fruitua eman zuten arroka zulatzeko makina bat patentatu zuenean. Anaia zaharrago batekin lan egin zuen Illinoisko kanala zulatzen laguntzen eta prozesua nola hobetu zezakeen ikusi zuen, funtzionatu zuen eta 2000 dolarren truke saldu zuen. Diru horri esker, antzerkigintzaren mundura itzuli zen eta "Merritt Players" izeneko konpainia sortu zuen. Biran "Isaac Merritt" izenpean aritu zen, Mary Ann Sponslerrekin batera, "Sra. Merritt" izena hartu zuena, bastidore artean 1837an zura eta metala zizelkatzeko makina bat garatu eta patentatu zuen. Zailtasun ekonomikoekin New Yorkera itzuli zen bere familiarekin, bere makina merkaturatuko zuelakoan. Prototipo bat eraiki zuen eta are garrantzitsuagoa, liburu saltzaile bat ezagutu zuen, G. B. Zieber, bere bazkide eta sufritzaile finantziari bihurtuko zena. Sute batek prototipoa suntsitu zuen, Orson Phelpsek, tailer mekaniko txiki baten jabeak, eskainitako espazioa erabiliz. Bere tailatzeko makinarako eskaerarik iristen ez zenez, josteko makinetara zuzendu zuen Singerrek bere begirada asmatzailea.

Singerrek josteko makinetan interesatu zen hobetzen saiatzen zituenean. Phelpsek Lerowentzako eta Blodgettentzako makinak fabrikatzen hasi zen, eta Zieberrek eta Phelpsek Singer diseinua ikasteko konbentzitu zuten.

1850an, asoziatu egin ziren: Zieberrek kapitala jarri zuen, Singerrek asmatu zuen eta Phelpsek fabrikatu egin zuen. Singerrek hainbeste aldaketekin makina rediseinatu zuen hala nola, pedal bat gehitu zuen operarioak eskuak askatu ahal izateko, lantzaderaren mekanismoa rediseinatu zuen, orratz kurbatua zuzen batengatik aldatu zuen, orratza sostengatzen zuen beso bat sartu zuen…

Makinak 900 puntada minutu batean josteko gai zen, jostun aditu batek josi ahal zituen 40 puntadekin konparatuz. 1851eko abuztuaren 12an 8294. patente estatubatuarra lortu zuen.

Elias Howek Singer auzitara eraman zuen bere patentea urratzeagatik, eta Singerrek saiatu zen argudiatzen Howe William Hunten ideiak erabiltzen ari zela. Hala ere, Hunt ez zuenez bere asmakizuna inoiz patentatu, epaileak Howeren alde egin zuen eta Singerrek ordainketa bat eta royaltyak ordaindu behar izan zizkion. Aldi berean, beste asmatzaile batzuk ere lehian ari ziren, hala nola, Allen B. Wilson eta John Bradshaw, eta etengabeko salaketa gurpil horrek 1850eko hamarkada Josteko Makinen Gerra bihurtu zuen. Egoera jasanezina bihurtzen ari zenez, 1856an fabrikatzaile nagusiek Albanyn bildu eta Sewing Machine Combination izeneko patente kontsortzioa sortu zuten, eta horrek 1877ra arte iraun zuen, azken patenteak iraungi ziren arte.

Gatazka juridikoak baretu zirenean, Singerrek bere jarduera industriala handitzeko aukera izan zuen. 1857an munduko lehen fabrika ireki zuen, armak ez ziren produktu baten ekoizpen masiborako, eta hortik aurrera ekoispena izugarri hasi zen: 1855 ean 855 makina saldu zituen, urtebete geroago 2500 baino gehiago, eta 1860rako 13000 unitate. Ekoizpen-sistema eraginkorragoak ezarri ahala, makinaren prezioa jaitsi egin zen, 125 dolaretik 30 dolar inguru, eta horrek eskaria leherrarazi zuen. Singerrek ekoizpen masiboko printzipioak aplikatu zituen, hala nola, piezen estandarizazioa lanaren banaketa, kudeaketa rol espezializatuak eta mekanizazio intentsiboa. Aldi berean, marketin estrategia ikusgarriak garatu zituen, erakusleihoetan jostun gazteen demostratzeko saioak antolatuz eta publikoaren arreta bereganatuz.

Hala ere, Singerrek ez zuen arrakasta bakarrik lortu, bere bazkide Edward Cabot Clark izan zen enpresaren hazkunde komertzialaren arkitekto nagusietako bat. Clarkek sartu zituen ordainketa zatiketak, bezeroei makina erostea errazten zien sistema iraultzailea, baita modelo zaharrako berrien truke emateko programak eta gerora beste sektore askotan arrakasta handiz erabiliko zirenak. Horrez gain, ordezko piezen banaketa sare azkarra eta konponketa zerbitzu eraginkorra antolatu zituen, eta salmenta areto doktoreak ireki zituen, markaren irudia sendotuz. Merkatu domestikoa izugarri hasi zen, eta horren ondorioz aldizkariak, josteko patroien liburuak, ikastaroak eta emakumeentzako elkarteak sortu ziren, askori aukera ekonomiko eta sozial berriak eskainiz.

Singer marka AEBtan nagusitu zenean, enpresak nazioarteko hedapena bizkortu zuen. 1863rako josteko makina ezagunena zen herrialdean, eta mundu osora zabaldu zen: 1700 denda AEBtan, 4300 atzerrian eta 60000 saltzaile baino gehiago. 1855 ean Eskoziako Clydebanken ireki zuten fabrika erraldoia munduko handiena bigurtu zen, astean 8000 makina ekoizten zituena, eta XX. mendearen hasieran urtean 1,5 milioi unitate baino gehiago. Hedapen horrek Singer marka mundu mailako ikur bihurtu zuen, bai industrairen aldetik, bai etxeko ekonomian izan zuen eragin sozialagatik.

Singerrek bizitza pertsonal oso nahasia izan zuen. Bere lehen emaztea, Catherine, 1830eko hamarkadan banandu zen berarengandik, baina 1860ra arte ez zuten dibortzioa formalizatu. Dibortzioa iritsi zenean, Mary Ann Sponslerrek uste zuen harekin ezkonduko zela, baina Fifth Avenuen bere zalditerian zihoala, Singer beste zalditeria batean ikusi zuen Mary McGonigalekin, eta gainera harreman bat izan zuen haren arreba Katekinekin. Mary Annek ez zuen hori onartu eta Singer bigamiagatik salatu zuen, hark Londresera ihes egin zuen fidantzapean, McGonigalekin batera. Ondorengo ikerketek laugarren emazte bat ere agerian utzi zuten, Mary Walters, Singerrek josteko makina erakustaldi publikoetan erabiltzen zuen demostratzaileetako bat, eta hark ere seme bat izan zuen berarekin. Guztira, Singerrek lau familia zituen Manhattanen, elkarri ezkutuan, eta 16 seme alaba. Londresera ihes eginda, Singerrek berriro hartu zuen urtebete lehenago Frantzian hasitako harremana Isabella Boyer gaztearekin, Estatu Batuetako Askatasunaren Estatuaren aurpegirako eredua izan zen emakumearekin. Boyerrek bere senarra utzi eta Ingalaterrara joan zen Singerrekin bizitzera, eta 1863an ezkondu ziren, Devonshireko jauregi erraldoian bizi izan ziren, eta 6 seme alaba gehiago izan zituzten.

Singer 1875ean hil zen, eta atzean utzi zuen fortuna izugarria: 13 milioi dolar inguru, gaur egungo 400000 milioiren baliokidea. Jatorri xumeetatik abiatuta, Torquay inguruan lursail handia erosi eta Versailleseko jauregian inspiratutako 110 gelako etxe ikusgarria eraiki zuen, ispilu aretoarekin, labirintoarekin eta haitzulo lorategiarekin. Azkenean, zedroz, zilarrez, satinez eta haritzez estalitako hilobi marmolezko batean ehortzi zuten, 2000 dolartik gora lagun bertan zirela. Bere ondare zabalena, hala ere, josteko makina izan zen, mundu osoan industria eta gizarte berrikuntzaren ikur bihurtu zena. Singerrek erakutsi zuen berrikuntza ez dela inspirazio une bakar bat, baizik eta ibilbide luze eta konplexua, eta ibilbide horretan zehar produktu berrikuntzak ez ezik, prozesu berrikuntzak, marketin estrategiak eta negozio eredu oso baten ikuspegi sistemikoa inoiz galdu gabe, Torbay inguruan hainbat antzoku utzi zituen, gaur egun ere jardunean jarraitzen dutenak.

1. Braden Kelley (2025). "The Larger Than Life Story of Isaac Merritt Singer". Eskuragarri hemen: https://bradenkelley.com/2025/11/the-larger-than-life-story-of-isaac-merritt-singer/ ^[2]
2. "Isaac Merritt Singer". Buscabiografías. Eskuragarri hemen: https://www.buscabiografias.com/biografia/verDetalle/1874/Isaac%20Merritt%20Singer^[3]
3. "Historia de Singer". Singer Latinoamérica. Eskuragarri hemen: https://singerlatam.com/argentina/historia/^[4]

1. ↑ (Ingelesez) The Larger-Than-Life Story of Isaac Merritt Singer | Human-Centered Change and Innovation. 2025-11-16 (kontsulta data: 2026-04-28).
2. ↑ (Ingelesez) The Larger-Than-Life Story of Isaac Merritt Singer | Human-Centered Change and Innovation. 2025-11-16 (kontsulta data: 2026-04-28).
3. ↑ «Biografía de Isaac Merritt Singer (Su vida, historia, bio resumida)» www.buscabiografias.com (kontsulta data: 2026-04-28).
4. ↑ (Gaztelaniaz) Historia - SINGER® Argentina. 2022-10-18 (kontsulta data: 2026-04-28).