Isabel de Falla
| Isabel de Falla | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotza | Santa Ana, 1932ko otsailaren 20a |
| Heriotza | Madril, 2022ko otsailaren 4a (89 urte) |
| Familia | |
| Ezkontidea(k) | José María García de Paredes |
| Seme-alabak | |
| Familia | ikusi
|
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | gaztelania |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | mezenasa eta bildumagilea |
María Isabel de Falla López, ezagunagoa Isabel de Falla izenez (Santa Ana, El Salvador, 1932ko osailaren 20a – Madril, 2022ko otsailaren 4a)[1] mezenasa, bildumagilea eta Manuel de Falla artxibo Fundazioaren presidentea izan zen. Granadan Manuel de Falla osaba musikagilearen artxiboa sortzearen eta ezartzearen bultzatzailea izan zen, konpositore handiaren dokumentazio ondarea eta liburutegia gordetzeaz arduratu zen, baita bere figurari buruzko dokumentazio mota guztiez ere.[2] Musikari ospetsuaren legatuaren zaintzan funtsezko persona izan zen.[3][4]
1965ean ireki zen lehen aldiz Fallaren etxe museoa, 1978an Auditorioa inauguratu zen, Artxiboa gordetzeko berariaz prestatutako gune bat aurreikusten zuena; 1988an Artxiboa zaintzen duen Fundazioa sortu zen, eta 1991n Fundazioak ateak ireki zituen.[5][6] Alaba, Elena García de Paredes Falla, Fallaren eskuidatzitako 6.000 partitura eta korrespondentzia zabala (25.000 eskutitz), besteak beste, argazkiak eta esku-programak zaintzen dituen artxiboko gerentea da.[7][8]
Bizitza
Isabel de Falla López 1932an jaio zen El Salvadorreko Errepublikan.[3] Gurasoak María Luisa López Montalvo (1892-1967) eta Germán de Falla zen, Manuel de Fallaren anaia gazteena. Isabel musikagile ospetsuaren iloba bakarra eta besoetakoa izan zen[9]. José María García de Paredes arkitektoarekin ezkondu zen. Bikoteak sei seme-alaba izan zituen: Ángela, Isabel, Elena, José María, Manuel eta Ana García de Paredes de Falla.[1] Gurasoen lanari jarraitu zioten alabek: Ángela García de Paredes Falla arkitektoak aitaren estudioaz jarraitu zuen eta Elena García de Paredes Fallak amaren lanaren gerente artxiboan.
Isabel de Falla López 1932an jaio zen El Salvadorreko Errepublikan.[3] Espainiara itzuli zenean, Granadan bizi izan zen hilabete batzuetan, Maria del Carmen de Falla eta Manuel osaba-izeba neba-arrebekin batera. Hala ere, 1939 urtean gerrako gertakariek, Lorcaren hilketak, eta neba-arreben kristautasun sakonak, sasoi hartako herrialdearen egoerarekin bateraezina, Espainiatik alde eginarazi zion neba-arreba bikoteari,[10] Argentinarantz abiatu behar izan zuten. Isabelek Cadizen egin zituen ikasketak. Erroman bizi izan zen eta, ondoren, Madrilen, non behin betiko finkatu zen.
Bildumagile ibilbidea
1959an aita hil ondoren, Isabel de Fallak bere osaba Manuelekin lotutako material guztia bildu zuen Madrilen, haren ondarea ordenatu eta sailkatzeko lehen urratsak emanda.[3] Hasiera-hasieratik argi izan zuen Manuel de Fallaren irudiari buruzko dokumentu guztiak leku bakar batean bildu beharra zegoela. Hori zela eta, konpositorearen lana eta XX. mendearen lehen erdiko Europako musika-abangoardien erreferente absolutu gisa izan zuen zeregina ulertzeko garrantzitsuak ziren dokumentu epistolar batzuk eskuratu zituen, bere poltsikotik ordainduta eta batzuetan prezio neurrigabeetan.[5] Lan horren hasierako fruituak Granadan ikusten hasi ziren, 1962an, musikariari eskainitako erakusketa monografiko handi bat antolatu zenean.[3]
Manuel de Falla Artxiboa
Isabel de Fallak Manuel de Falla Artxiboa sortu eta ezarri zuen Granadan. Artxibo horrek konpositore handiaren ondare dokumentala eta liburutegia kontserbatu zituen, baita haren figurari buruzko era guztietako dokumentazioa ere.
Handik gutxira, Isabel de Fallaren zaintzari esker, egungo Manuel de Falla Artxiboaren oinarria zimendatu zen Madrilen. Hurrengo mugarria 1978an izan zen, Granadan Manuel de Falla Kultur Etxea inauguratu zenean, Isabelen senar zen Jose Maria García de Paredes arkitektoaren lana. Zentroak Musika Auditorioa hartu zuen eta Artxiboaren kokapena aurreikusi zuen.[3]
Azkenik, Manuel de Falla Artxiboak 1991n ireki zituen ateak, Granadako Udalaren bultzadarekin. Orduan, Kultura Ministerioaren, Andaluziako Juntako Kultura Kontseilaritzaren eta Granadako Unibertsitatearen proiektuan sartu ziren. 1998an, Artxiboak CIM-UNESCO Nazioarteko Musika Saria jaso zuen, egindako lanarengatik.[3] 1991n inauguratua, Manuel de Falla Artxiboa Manuel de Falla Auditorioaren eraikinean integratuta dago. José María García de Paredes arkitektoak diseinatu zuen, Isabelen senarrak, eta konpositorearen Granadako antzinako egoitzaren ondoan dago, zeina orain museo-etxe bihurtu den.[2]
Manuel de Falla Artxiboaren gerente lanetan Elena García de Paredes Falla, Isabelen alabak jarraitu du, eta helburu hauexek ditu: konpositorearen funtsak kontserbatu eta txertatzea, haren figurari buruzko lan zientifikoak sustatzea liburu eta partituren argitalpenaren bidez, eta Fallaren legatuaren zabalkunde kulturala.[2] Artxiboan 25.000 gutun baino gehiago daude, 4.500 liburu eta partitura inprimatuak, ia 3.000 argazki, Fallaren lanak agertzen diren kontzertuen 7.500 esku-programa baino gehiago, eta Espainiako eta atzerriko prentsaren 27.900 ebakin inguru daude.[2]
Aintzatespena
- Isabel de Falla: un gran legado musical. Álvaro Flores Coleto. Sinfonía Virtual: Revista de Música Clásica y Reflexión Musical, 1886-9505, 44 zenbakia, 2023[4]
Erreferentziak
- ↑ a b Falla López, María Isabel de (1932-2022). .
- ↑ a b c d (Gaztelaniaz) Redacción. (2022-02-05). «Muere Isabel de Falla, única sobrina de Manuel de Falla y fundadora del Archivo Manuel de Falla» Scherzo (kontsulta data: 2025-06-07).
- ↑ a b c d e f g (Gaztelaniaz) Redacción. (2022-03-01). «Fallece Isabel de Falla, sobrina y ahijada de Manuel de Falla» Melómano - La revista de música clásica (kontsulta data: 2025-06-07).
- ↑ a b Isabel de Falla: un gran legado musical. ÁLVARO FLORES COLETO. Granadako Unibertsitatea. .
- ↑ a b (Gaztelaniaz) Muñoz, José Antonio. (2022-02-04). «Fallece Isabel de Falla, creadora del Archivo del compositor en Granada» Ideal (kontsulta data: 2025-06-07).
- ↑ (Gaztelaniaz) SpR. (2022-02-05). «Fallece Isabel Falla, gran defensora de la herencia de su tío» Beckmesser (kontsulta data: 2025-06-07).
- ↑ (Gaztelaniaz) G, R.. (2022-02-05). «Fallece Isabel de Falla, sobrina del compositor» Granada Hoy (kontsulta data: 2025-06-07).
- ↑ (Gaztelaniaz) D, R.. (2022-02-05). «Muere Isabel de Falla, sobrina del compositor gaditano e impulsora de su legado» Diario de Cádiz (kontsulta data: 2025-06-07).
- ↑ (Gaztelaniaz) Muñoz, José Antonio. (2022-02-04). «Fallece Isabel de Falla, creadora del Archivo del compositor en Granada» Ideal (kontsulta data: 2025-06-07).
- ↑ «Manuel de Falla | Sobre la religiosidad en Manuel de Falla» www.manueldefalla.com.
Kanpo estekak
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q134730912
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
