Judith Alpi

Judith Alpi
Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	Judith Alpi Ghirardi
Jaiotza	Santiago, 1893ko martxoaren 3a
Herrialdea	Txile
Heriotza	Santiago, 1983ko otsailaren 5a (89 urte)
Hezkuntza
Heziketa	Txileko Unibertsitatea
Hizkuntzak	gaztelania
Irakaslea(k)	Fernando Álvarez de Sotomayor y Zaragoza Juan Francisco González Alberto Valenzuela Llanos
Jarduerak
Jarduerak	margolaria
Kidetza	Generación del 13 (en)

Judith Alpi Ghirardi (Santiago, Txile, 1893ko martxoaren 3a - Santiago, Txile, 1983ko otsailaren 5a) txiletar margolaria izan zen, 13ko belaunaldiari —Txileko lehen pintore taldea— atxikia,^[1] eta Juan Francisco González eta Pedro Reszka margolariekin batera Arte Ederretako Elkarte Nazionala sortu zuen artearen ekintzailea.^[2][3][4]

Judith Alpi Nicanor González Méndezen ikaslea izan zen, eta Arte Ederretako Eskolan sartu ondoren, Fernando Álvarez de Sotomayor, Juan Francisco González eta Alberto Valenzuela Llanos izan zituen irakasle.^[2]

«Ofizioan erakutsitako finezia, kolore argitsuak eta pintzelkaden erraztasuna eta indarra» ziren Alpiren obraren ezaugarriak, eta «haietan pintura marrazkiaren gainetik lehenesten zuen».^[2] Bere lanek, 13ko Belaunaldiaren estetika partekatu ez ezik, izaera koloretsu eta argitsuko trazu objektiboak ere erakusten zituzten.^[5][6]

1914an Emakumeen Elkarte Artistikoaren partaide izan zen. Elkarteak emakumeek kulturaren eta nazioaren esparru guztietan parte hartzea sustatzea eta haietan rol eta espazio duinak aurkitzea zuen helburu.^[7]

Elmina Moisan, Ximena Morla de Subercaseaux, Sara Camino, Dora Puelma eta Miriam Sanfuentesekin batera, Alpi izan zen 1915 eta 1916 bitartean bere lanak erakutsi zituzten lehen sei emakume margolari txiletarretako bat. 1915ean parte hartu zuen, lehen aldiz, erakusketa kolektibo batean Santiagoko Areto Ofizialean. Ondoren, 1916tik 1967ra, hamasei aldiz jarri zituen berriz ere bere lanak ikusgai areto berean.^[2]

Horrez gain, beste erakusketa kolektibo batzuetan ere parte hartu zuen, besteak beste, Sevillako Erakusketa Iberoamerikarrean (1929), non domina bat jaso baitzuen Kimono Blanco margolanagatik (lehenago beste bi sari lortu zituen obra: bigarren domina 1919ko Santiagoko Areto Ofizialean eta 1924ko Maturana Lehiaketan)^[8] eta Buenos Airesen eginiko Txileko Pintura eta Eskultura Garaikideen Erakusketan (1953).^[2]

Bere ibilbide profesionalean irakasle gisa ere lan egin zuen lehen eta bigarren hezkuntzan. Marrazketa-irakasle aritu zen zenbait ikastetxetan; haien artean Santiagoko Nesken 1. Lizeoko Arte Plastikoen Eskolan.^[2][9]

Gaur egun, bere bildumak Santiagoko Arte Ederren Museoan, Concepcióneko Unibertsitateko Arte Etxean, Valparaísoko Baburizza Jauregian, Linaresko Arte eta Artisautza Museoan eta Gabriel Gonzáles Videla Museo Historikoan daude.^[10]

• Valparaísoko IV. mendeurreneko Arte Plastikoen Erakusketa Nazionala, Txile (1936).
• Intelektualen Elkartearen Erakusketa (1943), Santiago, Txile
• Seigarren Akuarela Aretoa, Arkitektoen Elkargoa (1949), Santiago, Txile
• El Retrato en la Plástica Chilena (1950), Arte Ederren Eskola, Santiago, Txile
• Txileko Pintura eta Eskultura Garaikideen Erakusketa (1953), Buenos Aires Hiriko Udala, Argentina
• Homenaje al Triunfo del Pueblo Nazioarteko Erakusketa (1970), Arte Garaikidearen Museoa, Unibertsitatek Aretoa, Hezkuntza Ministerioaren Aretoa eta Alhambra Jauregia, Santiago, Txile
• Pintores de la Generación del Trece (1973), Las Condeseko Kultur Institutua, Santiago, Txile
• Txileko Institutuko Arte Ederren Akademiaren Pintura Lehiaketa (1976), Hezkuntza Ministerioko Kultur Etxeko Erakusketa Aretoa, Santiago, Txile
• Arte Ederren Museo Nazionalaren Bildumaren Txileko Pintura Erakusketa (1983), Matte aretoa, Santiago, Txile
• Mujeres en el Arte (1991), Arte Ederren Museo Nazionala, Santiago, Txile
• Álvarez de Sotomayor y la Generación del Trece (1992), Arte Garaikidearen Museoa, Santiago, Txile

• Txileko Bankuaren Aretoa (1950), Santiago, Txile
• Erakusketa Petit Palais-en (1954), Frantzia
• Erakusketa bere taillerrean, Miguel de la Barra 480an (1955), Santiago, Txile
• Txileko Bankuko Langileen Aurrezki Kutxan (1961), Santiago, Chile.
• Unibertsitateko Aretoan (1968), Santiago, Chile.

• Laura Rodig, oihal gaineko olio-pintura, 78 x 54 cm, 1915.
• Retrato de Laura Rodig, oihal gaineko olio-pintura, 121 x 98 cm.
• Kimono Blanco, oihal gaineko olio-pintura, 198 x 150 cm, 1919.
• Retrato de María Madge Hanna Moya, oihal gaineko olio-pintura,125 x 90 cm, 1944.
• Flores, oihal gaineko olio-pintura, 58.3 x 66 cm.
• Clarines, papera, akuarela, zura, lihoa, 65 x 54 cm.
• La niña del clavel, oihal gaineko olio-pintura, 57 x 54 cm.
• Retrato de intelectual, oihal gaineko olio-pintura, 95.4 x 77.5 cm, 1945
• Dama frente al espejo, 99 x 69 cm.
• Retrato de Marcela Jorquera, oihal gaineko olio-pintura, 76.5 x 65 cm.

• Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko wikipediako «Judith Alpi» artikulutik itzulia izan da, 2025-11-07 data duen 170367587 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2025-11-07 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.

• Judith Alpi, la artista que pintó los trazos del reconocimiento al talento femenino en las artes, El Mostrador
• Judit Alpi, Artistas Visuales Chilenos - Museo Nacional de Bellas Artes
• Mujeres en la Generación del Trece, Palacio Baburizza