Julbock
Julbock (suediera: Eguberrietako ahuntza) Suediako, Danimarkako (daniera: julebuk, juleged), Norvegiako (norvegiera: julebukk), Finlandiako (finlandiera: joulupukki[1]), eta Islandiako (islandiera: fingálpn) gabonetako apaingarri tipikoa da.[2][3] Lastoz eta hainbat tamainatako artisau eran egina. Laborantza-urtearen amaiera ospatzeko ahuntz bat sakrifikatzeko landa-tradizioan du jatorria.
Jatorria
Tradizioaren jatorria ezagutzen ez den arren, zenbait adituk iradokitzen dute animalien mozorroetan oinarritutako beste erritu batzuekin antzekotasunak mitologia zelta izan zezakeela erreferentetzat; beste batzuek, berriz, tradizioa geroagokoa dela diote, eta ziurrenik Alemaniako Klapperbock, Habergeiss edo Erbsenbärrekin lotua, Hansak merkatarien eraginez Eskandinaviara iritsiko zena.
Tradizioa, batez ere XVII. eta XVIII. mendeetan zehar, gizonezkoak ahuntz baten zahagi eta adarrekin mozorrotzen ziren Eguberrietako opariek zekarten julbockena irudikatzeko, eta gero desagertu egin zen elizaren presioengatik, non ahuntza Deabruarekin lotzen den. Danimarkan 1543an debekatu zuten ospakizuna, herri mailan. Eskandinaviako beste herrialdeetan debeku ugari ezarri zituzten, baita Estatuko legeen bidez ere, eta 1808ko Suediako lege batekin amaitu ziren.[3] mendera arte iraun zuen ohiturak.[4][5]
Eskandinaviako Jul-aren ospakizuna Gabon kristauak baino lehenagokoa da, eta uste da neguko solstizioaren ospakizun gisa duela jatorria.
Gävlebocken
1966tik, 3 metroko altuera eta 7 metroko luzera zuen julbock erraldoi bat eraiki zutenetik, hiru tonako pisua zuena, urtero julbock erraldoi bat eraikitzen da Gävle hirian, Gävlebocken izenez ezagutzen dena.[6][7] 1993koa errekorren Guinness Liburuan erregistratu zen, 16 metroko altuera lortu baitzuen, adarrak barne.[6]
Erreferentziak
- ↑ Garriga Marqués, Ramón (1978) Desde el techo de Europa, p. 249. Argos Vergara. Google Books-en.
- ↑ Ramos Pluma, Arturo (2006) Los Porques de la Navidad. Reader's Digest México. Google Books-en.
- ↑ a b Gunnell, Terry (1995) (ingelesez) The Origins of Drama in Scandinavia, pp. 107-127. Boydell & Brewer Ltd. Google Books-en.
- ↑ (Suedieraz) «Tomten».[Betiko hautsitako esteka] Nordiska museet.
- ↑ Rossel, Sven Hakon y Bo Elbrønd-Bek (1996) (ingelesez) Christmas in Scandinavia, p. xvi. University of Nebraska Press. ISBN 0-8032-3907-6. Google Books-en.
- ↑ a b (Suedieraz) «Julbocken i Gävle hackad.» Aftonbladet.
- ↑ (ingelesez) «Christmas 2012: The Swedish goat that takes Christmas by the horns.» The Daily Telegraph.
Kanpo loturak
- Gävlebocken-en eraikuntzaren irudiak (2013).. Sveriges Irratia
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
