Kaligrama
.jpg)
Kaligrama (calligramme frantses hitzatik) poesia bisual edo ikus-poema mota bat da.[1] Bertsoak edo hitz-multzo bat erabiliz, olerkiak jorratzen duen gaiari buruzko irudi bat osatzen du idazleak. Tipografia, kaligrafia edo eskuz idatzitako testua irudi bisual moduko bat sortzeko moduan konpondu edo konfiguratzen da. Nolabait, poesia eta marrazkia konbinatzen ditu. Hitzek sortutako irudiak bisualki adierazten du hitzak edo hitzek esaten dutena.
Apollinaire
Guillaume Apollinaire (1880-1918) poeta frantziarra, poema hauen sortzailea, kaligrama asko egin zituen. Hala ere, kaligramak ehunka urte zeramatzaten beste kultura batzuetan, hala nola kaligrafia arabiarrean, baina Apollinairek modan jarri zituen. 1918an agertu zuen poema liburuari Calligrammes izenburua eman zion. Egileak “ideograma lirikoak”’ ere deitu zituen poemok.[2]
Garaia
Modernitatean, XX. mendearen hasieran haustura eta berrikuntza bilatzen zuten Abangoardiekin batera zabaldu zen, zehazkiago, kubismo literarioarekin eta ondorengo kreazionismo eta ultraismoarekin. Kaligramak esperimentazio aldi batean berritu ziren, arte plastikoen eta poesiaren elkartzearen bidez, diziplina arteko generorantz bideak zabalduz.[3]
Etimologia
“Calligraphie” eta “gramme” hitzak batuz (“kallos”=ederra+” gramma”=letra) Apollinairek sortu zuen hitza.
Egileak
Olerkari askok kaligramak egin dituzte:
- Juan Larrea
- Guillermo de Torre
- Gerardo Diego
- Guillermo Cabrera Infante
- Vicente Huidobro
- Joan Brossa
- Joxan Artze
Adibideak
-
Jacques Cellier XVI. mendearen amaieran. -
Antzinako kaligrama -
1935ean ospatutako Salon des humoristes erakusketaren kartela. -
Calligrammes liburuaren poema bat.
.jpg)
Hezkuntzan
Kaligramak sarritan erabiltzen dira hezkuntza munduan, lan sortzailea eta motibatzailea baita. Normalean, aurretik erabiliko diren testuak prestatzen dira, ondoren hitz horiekin marrazkia egiteko.
Erreferentziak
- ↑ http://ikusentzunantigualuberri.blogspot.com/2017/09/kaligrama-bat-sortu.html
- ↑ APOLLINAIRE, Guillaume. Caligramas. ebooks Patagonia, 2015.
- ↑ https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_xslt&view=frontpage&layout=lth_detail&Itemid=474&search=kaligrama
Kanpo estekak
- [1] Aurelia Arkotxa, Euskaltzaindiaren Literatura Terminoen Hiztegian, 436. or.
- (Frantsesez):[2] Kaligramak Apollinaireri eskainitako web orrian.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
