Komedia-barla
_Corral_de_Comedias,_fachada.png)
Komedia-barla[1] (gaztelaniaz: Corral de comedias) XVII. eta XVII. mendeetan, Espainian eta Hispanoamerikan zabaldu zen antzoki publikoaren eredua izan zen. Antzoki horiek etxebizitzen arteko patioetan egin ziren, kanpo aldean beraz. Espazio horietan Espainiako Urrezko Mendearen antzerkia garatu zen eta horrelakoetan egile ospetsuen lanak lehen aldiz eman ziren: Lope de Vega, Tirso de Molina eta Pedro Calderón de la Barca. Instalazio horietan, antzezlanak ikusteko, herria noblekin, apaizekin eta erregekin batera biltzen zen.[2]
Gaztelaniazko izena
"Corral de comedias" kontzeptuan gaur egun erabiltzen ez diren hitzen esanahiak biltzen dira. "Corral" izena barruko patio horiei ematen zitzaien. "Comedia" kontzeptua, bestetik, gaur egun umorezko ekoizpenekin erabiltzen bada, lehen hiru genero biltzen zituen, tragedia, drama eta berezko komedia.[3]
Historia
1560ko hamarkada arte Espainian ez zeuden antzezlanak antzezteko eraikin propioak. Antzezpenak jauregietan, elizetan eta kaleetan egiten ziren. Horren aurrean "corraletan" egitea aukera egokiagoa zen, modu batez espazioa ixten zelako eta balkoietatik zein leihoetatik ere espektakulua ikusteko aukera ematen zutelako. Patio horiek etxeetakoak izan zitezkeen baina baita ere ospitaletakoak, biltegietakoak, ostatuetakoak...
Egitura
Espazioa gutxi gorabehera horrela antolatzen zen:
- Oholtza batean eszenatokia kokatzen zen.
- Alboetan, harmailak eta galeriak antolatzen ziren, errege-erreginentzat eta nobleentzat.
- Erdian harrizko patioa, irekia; hemen, zutik, gizonak jartzen ziren.
- Patioaren atzealdean, eszenatokiaren aurrez aurre, bi mailetan antolatutako hemiziklo antolatzen zen. Goiko solairuan, "tertulia" izenekoa, kleroa jartzen zen. Azpiko solairuan, "cazuela", emakumeak jartzen ziren.
- Etxeen ganbaretan apaizak egokitzen ziren.
- Balkoietan eta leihoetan nobleentzako gela bereziak antolatzen ziren.
Denborarekin, patioa babesteko, toldoak jarri ziren. Orokorrean, etxarteko antzokiak antzerki isabelinoaren antzokiekin antza handia zuen
Etxarteko antzoki ezagunak
XVI eta XVII. mendeetan horrelako antzoki asko altxatu ziren Espainian zein Amerikan. Hiri handi guztiek gutxienez bat zeukaten. Hona hemen oraindik gaur egun nolabait zutik dirautenak.
- Almagroko antzokia, osoa gorde den bakarra.
- Alcaláko etxarteko antzokia, elementu batzuk gordetzen dira.
- Pachecako etxarteko antzokia, Madrilen, desagertuta.
- Printzearen antzokia, Madrilen, oso aldatuta oraindik dabil.
Erreferentziak
- ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2005]
- ↑ Deleito y Piñuela, José (1988). Julián San Valero, Aparisi, ed. También se divierte el pueblo. Alianza Editorial. 165-172 or. ISBN 84-206-0351-1.
- ↑ Díez Borque, José María (1991 1983). Teatro del Siglo de Oro: corrales y coliseos en la península ibérica. Cuadernos de teatro clásico, 6.zk.
Kanpo estekak
- (Gaztelaniaz):Printzearen etxarteko antzokiaren ikuspegi birtuala (1583-1744).
- (Gaztelaniaz):Almagroko etxartearen antzokia.
Datuak: Q2720855
Multimedia: Corrales de comedias / Q2720855
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
