La Chapelle-Taillefert

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 211 gizon, 232 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

La Chapelle-Taillefert; La Chapelle-Taillefert
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Creuse
Izen ofiziala	La Chapelle-Taillefert
Jatorrizko izena	La Chapelle-Taillefert
Posta kodea	23000
Geografia
Koordenatuak	46°06′02″N 1°50′22″E / 46.1006°N 1.8394°E
Azalera	14,11 km²
Altitudea	462 m, 690 m eta 539 m
Mugakideak	Guéret, Saint-Christophe, Saint-Éloi, Saint-Léger-le-Guérétois eta Saint-Victor-en-Marche
Demografia
Biztanleria	448 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	32 bizt/km²

La Chapelle-Taillefert (frantsesez eta ofizialki: La Chapelle-Taillefert) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 448 biztanle zituen 14,11 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Guéret, Saint-Christophe, Saint-Éloi, Saint-Léger-le-Guérétois eta Saint-Victor-en-Marche.

Mapa — La Chapelle-Taillefert eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

La Chapelle-Taillefert

Saint-Christophe (1,8 km)

Saint-Victor-en-Marche (2,8 km)

Saint-Éloi (3,1 km)

Savennes (3,9 km)

Sardent (5,6 km)

Peyrabout (5,6 km)

Saint-Léger-le-Guérétois (6,0 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 5,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1067 mm-koa da, urtarrilean 13,3 euri-egun eta uztailean 8,4 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pontarion udalerrian dago, 11,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1155,8 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM23155001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Pontarion_sapc », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_23155001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2012ko abuztuaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,5 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1910ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM23155001" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−7	−14	−15	−20	−10	−10	−7	−7	0	−5	−9	−9	−11	−13	−10	−7	−13	−11
Jaiotzak	2	2	3	2	2	5	5	7	6	7	6	3	4	4	4	7	0	1
Heriotzak	9	16	18	22	12	15	12	14	6	12	15	12	15	17	14	14	13	12

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, La Chapelle-Taillefert udalerrian 389 biztanle zeuden eta 176 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,21 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 34,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

389biztanle

176elkarbizitza-unitate

2,21lagun elkarbizitza-unitateko

119familia

Udalerria

% 35

% 30

% 32

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 119 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (61). 53 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.<ref name="menages" />

53

61

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 23,3), erdi-mailako lanbideak (% 21,6), enplegatuak (% 18,8), eskulangileak (% 11,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 23,3) Creuse departamenduko batez bestekoaren (% 42,3) azpitik dago. 11 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 6,2).<ref name="menages" />

Udalerria

% 12

% 22

% 19

% 12

% 23

Creuse

% 11

% 15

% 12

% 42

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	61	% 34,7
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	53	% 30,1
Guraso bakarrekoak	5	% 2,8
Kide bakarrekoak	57	% 32,4
Bestelakoak	0	% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	53	% 44,5
Seme-alabadun bikoteak	61	% 51,3
Guraso bakarrekoak	5	% 4,2
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	53	% 44,5
Seme-alaba bat	44	% 37,0
Bi seme-alaba	22	% 18,5
Hiru seme-alaba	0	% 0,0
Lau seme-alaba edo gehiago	0	% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	132	% 34,7
Izatezko bikotean	55	% 14,5
PACS bidez lotuta	43	% 11,3
Ezkongabea	91	% 23,9
Alarguna	32	% 8,4
Dibortziatuta	28	% 7,4
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	11	% 6,2
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	11	% 6,2
Goi-mailako langileak	21	% 11,9
Erdi-mailako lanbideak	38	% 21,6
Enplegatuak	33	% 18,8
Eskulangileak	21	% 11,9
Erretiratuak	41	% 23,3
Bestelakoak	0	% 0,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 230 etxebizitza zeuden. Horietatik 171 egoitza nagusi ziren, 40 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (228), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 138 beren jabearen bizilekuak ziren, 26 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

230etxebizitza

171egoitza nagusi

228etxe

2apartamentu

Etxebizitza multzoa

171

40

19

Egoitza nagusia (171)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (40)Hutsik (19)

Etxe mota

228

Etxea (228)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

138

26

Jabeak (138)Alokairuan (26)HLM (8)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (41).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik41

1919-194519

1946-19709

1971-199030

1991-200531

2006-202040

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (102). 78 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 144 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 63 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 103tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela1

2 gela4

3 gela18

4 gela46

5 gela edo gehiago102

Berogailu mota

41

43

78

Gas sarea (3)Fuel-olioa (41)Elektrizitatea (43)Gas botila (5)Bestelakoak (78)

Aparkalekua eta ibilgailuak

144aparkalekua

63ibilgailu 1

103ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	171	% 74,3
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	40	% 17,4
Hutsik	19	% 8,3
Etxe mota
Etxeak	228	% 99,1
Apartamentuak	2	% 0,9
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	1	% 0,6
2 gela	4	% 2,3
3 gela	18	% 10,5
4 gela	46	% 26,9
5 gela edo gehiago	102	% 59,6
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	41	% 24,0
1919-1945	19	% 11,1
1946-1970	9	% 5,3
1971-1990	30	% 17,5
1991-2005	31	% 18,1
2006-2020	40	% 23,4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	138	% 80,7
Alokairuan	26	% 15,2
HLM	8	% 4,7
Doan lagata	6	% 3,5
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	3	% 1,8
Fuel-olioa	41	% 24,0
Elektrizitatea	43	% 25,1
Gas botila	5	% 2,9
Bestelakoak	78	% 45,6
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	144	% 84,2
Ibilgailu bat	63	% 36,8
Bi ibilgailu edo gehiago	103	% 60,2
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 266 biztanleetatik 219 aktibo ziren (% 82,3), horietako 196 lanean (% 73,7) eta 23 langabezian (aktiboen % 10,5).

26615-64 urteko biztanle

% 82,3aktibo

% 73,7lanean

% 10,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 70,3

25-54 urte% 94,5

55-64 urte% 60,0

Gizonak% 83,8

Emakumeak% 81,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,7

BEPC, brebeta% 37,5

CAP-BEP% 9,0

Batxilergoa% 7,0

Goi-mailako +2% 8,6

Goi-mailako +3/4% 4,2

Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

47 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,5), 22 erretiraturik zeuden (% 46,8) eta 13 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,7).

Ez-aktiboak

% 26

% 47

% 28

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 17

% 38

% 22

% 12

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 87 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 196 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

87enplegu udalerrian

% 74,7soldatapeko

% 25,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.890 eurokoa zen.

26.890 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.210 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 29,0

18-29 urte% 22,0

30-39 urte% 21,0

40-49 urte% 21,0

50-64 urte% 19,2

65-74 urte% 13,0

75 urte eta gehiago% 15,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 13,7

Errentariak% 35,3

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 55,4

Pentsio/erretiroak% 40,2

Ondarea, bestelakoak% 11,0

Gizarte-prestazioak% 5,8

Zuzeneko zergak−% 12,4

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 46,3, ez-soldatapekoen errenta % 7,2, langabezia-sariak % 1,9.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 2 zurginak eta 1 jatetxe.^[5]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.^[6]

2000. urtean La Chapelle-Taillefert udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 265 hektarea erabiltzen.^[7]