Lanobre

Lanobre
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Cantal
Izen ofiziala	Lanobre
Posta kodea	15270
Geografia
Koordenatuak	45°26′19″N 2°32′04″E / 45.4386°N 2.5344°E / 45.4386; 2.5344
Azalera	40,99 km²
Altitudea	430 m, 896 m eta 681 m
Mugakideak	Beaulieu, Champs-sur-Tarentaine-Marchal, Bort-les-Orgues, Cros, Trémouille-Saint-Loup eta Sarroux - Saint Julien
Demografia
Biztanleria	1.351 (2023ko urtarrilaren 1a)
700 (%52)   (%48) 645
Dentsitatea	33 bizt/km²
lanobre.fr

Lanobre (frantsesez eta ofizialki: Lanobre) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.351 biztanle zituen 40,99 km²-ko azaleran.

• Val gaztelua

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Beaulieu, Champs-sur-Tarentaine-Marchal, Bort-les-Orgues, Cros, Trémouille-Saint-Loup eta Sarroux - Saint Julien.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Lanobre

Beaulieu (2,9 km)

Champs-sur-Tarentaine-Marchal (5,0 km)

Bort-les-Orgues (5,0 km)

Labessette (5,9 km)

Trémouille-Saint-Loup (6,2 km)

Cros (6,6 km)

Monestier-Port-Dieu (6,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,4 °C-koa da, 6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1155 mm-koa da, urtarrilean 12,8 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saignes_(Cantal) udalerrian dago, 12,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 987 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM15169001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Saignes », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_15169001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -25 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1981ko apirilaren 1an eta 2022ko abenduaren 31an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM15169001" />.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

2023 erroldaren arabera, Lanobre udalerrian 1.326 biztanle zeuden eta 685 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 36,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 432 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (262). Guraso bakarreko 40 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 302 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 65k seme-alaba bakarra zuten etxean, 60k bi, eta 5k hiru edo gehiago.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiago zituzten 1.212 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,2). 80 urte edo gehiagoko 140 biztanleetatik 118 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 22 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,6 izatezko bikotean eta % 5,2 PACS bidez lotuta). % 18,6 ezkongabeak ziren, % 9,7 alargunak eta % 4,8 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,4), eskulangileak (% 13,9), erdi-mailako lanbideak (% 13,1), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 10,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,4) Cantal departamenduko batez bestekoaren (% 39,0) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,9).<ref name="menages" />

2023 erroldaren arabera, udalerrian 951 etxebizitza zeuden. Horietatik 681 egoitza nagusi ziren, 162 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 108 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (915), eta apartamentuak gutxi ziren (33). Egoitza nagusietatik 566 beren jabearen bizilekuak ziren, 100 alokairuan zeuden, 12 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (230).<ref name="etxebizitzak" />

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (324). 230 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 558 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 313 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 326tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

2023 urtean 15-64 urteko 727 biztanleetatik 547 aktibo ziren (% 75,2), horietako 514 lanean (% 70,7) eta 33 langabezian (aktiboen % 6,0).

180 ez-aktibotik 33 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,3), 107 erretiraturik zeuden (% 59,4) eta 40 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,2).

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

Udalerrian 306 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 514 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.340 eurokoa zen.

2007an zeuden 69 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 zurginak, 2 iturginak, 4 argiketariak, 4 ile apaindegiak eta 4 jatetxeak.^[5]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m² baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.^[6]

2000. urtean Lanobre udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.404 hektarea erabiltzen.^[7]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

• (Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.