Lanton

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 3.443 gizon, 3.875 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Lanton
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Gironda
Barruti	Arcachoneko barrutia
Kantonamendu	canton of Audenge
Izen ofiziala	Lanton; Lenton
Posta kodea	33138
Geografia
Koordenatuak	44°42′14″N 1°02′07″W / 44.7039°N 1.0353°W
Azalera	136,19 km²
Altitudea	1 m, 54 m eta 36 m
Mugakideak	Audenge, Andernos-les-Bains, Arès, Saint-Jean-d'Illac eta Le Temple
Demografia
Biztanleria	7.337 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	54 bizt/km²
	mairie-lanton.fr

Lanton (frantsesez eta ofizialki: Lanton) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 7.337 biztanle zituen 136,19 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Audenge, Andernos-les-Bains, Arès, Saint-Jean-d'Illac eta Le Temple.

Mapa — Lanton eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Lanton

Audenge (2,7 km)

Andernos-les-Bains (7,4 km)

Biganos (7,5 km)

Le Teich (7,7 km)

Gujan-Mestras (7,9 km)

Arcachon (10,6 km)

Arès (11,2 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 13,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 951 mm-koa da, urtarrilean 12,9 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa La_Teste-de-Buch udalerrian dago, 20,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 948,1 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM33529001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Cazaux - La Teste de Buch », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_33529001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,4 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,7 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1921ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM33529001" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−13	−8	−7	0	−45	−16	−35	−27	−17	−46	−58	−34	−47	−57	−72	−78	−63	−75
Jaiotzak	53	47	47	55	53	51	49	58	65	32	32	61	45	44	42	34	28	37
Heriotzak	66	55	54	55	98	67	84	85	82	78	90	95	92	101	114	112	91	112

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Lanton udalerrian 7.218 biztanle zeuden eta 3.723 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

7.218biztanle

3.723elkarbizitza-unitate

1,94lagun elkarbizitza-unitateko

2.274familia

Udalerria

% 17

% 37

% 38

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.274 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.399). Guraso bakarreko 228 familietatik 149etan ama zen guraso bakarra. 1.514 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 381k seme-alaba bakarra zuten etxean, 323k bi, eta 56k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 648 bikoteetatik 99tan (% 15,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

1.399

648

228

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.514

Seme-alaba bat381

Bi seme-alaba323

Hiru seme-alaba44

Lau edo gehiago12

15 urte edo gehiago zituzten 6.614 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,4). 80 urte edo gehiagoko 722 biztanleetatik 651 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 71 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 3

25-39% 14

40-54% 13

55-64% 23

65-79% 26

80 +% 40

Bikotean bizi da

15-24% 7

25-39% 64

40-54% 75

55-64% 69

65-79% 70

80 +% 47

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 5,8 PACS bidez lotuta). % 19,0 ezkongabeak ziren, % 9,0 alargunak eta % 8,7 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 47,8

Ezkongabea% 19,0

Izatezko bikotean% 9,8

Alarguna% 9,0

Dibortziatuta% 8,7

PACS bidez lotuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 47,0), erdi-mailako lanbideak (% 13,1), enplegatuak (% 12,4), goi-mailako langileak (% 11,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 47,0) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).<ref name="menages" />

Udalerria

% 12

% 13

% 12

% 47

Gironda

% 15

% 17

% 16

% 12

% 28

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	648	% 17,4
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	1.394	% 37,4
Guraso bakarrekoak	228	% 6,1
Kide bakarrekoak	1.405	% 37,7
Bestelakoak	50	% 1,3
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	1.399	% 61,5
Seme-alabadun bikoteak	648	% 28,5
Guraso bakarrekoak	228	% 10,0
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	1.514	% 66,6
Seme-alaba bat	381	% 16,8
Bi seme-alaba	323	% 14,2
Hiru seme-alaba	44	% 1,9
Lau seme-alaba edo gehiago	12	% 0,5
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	3.159	% 47,8
Izatezko bikotean	646	% 9,8
PACS bidez lotuta	385	% 5,8
Ezkongabea	1.257	% 19,0
Alarguna	593	% 9,0
Dibortziatuta	574	% 8,7
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	5	% 0,1
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	257	% 6,9
Goi-mailako langileak	437	% 11,7
Erdi-mailako lanbideak	487	% 13,1
Enplegatuak	462	% 12,4
Eskulangileak	235	% 6,3
Erretiratuak	1.749	% 47,0
Bestelakoak	91	% 2,4
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.079 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.731 egoitza nagusi ziren, 1.124 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 224 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.390), eta apartamentuak gutxi ziren (661). Egoitza nagusietatik 2.745 beren jabearen bizilekuak ziren, 878 alokairuan zeuden, 213 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 108 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

5.079etxebizitza

3.731egoitza nagusi

4.390etxe

661apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.731

1.124

Egoitza nagusia (3.731)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.124)Hutsik (224)

Etxe mota

4.390

661

Etxea (4.390)Apartamentua (661)

Jabetza egoera

2.745

878

Jabeak (2.745)Alokairuan (878)HLM (213)Doan lagata (108)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.095).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik107

1919-1945119

1946-1970309

1971-19901.062

1991-2005847

2006-20201.095

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.529). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (2.083 etxebizitzatan). 3.095 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.804 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.730tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela56

2 gela318

3 gela748

4 gela1.079

5 gela edo gehiago1.529

Berogailu mota

1.019

2.083

566

Gas sarea (1.019)Fuel-olioa (29)Elektrizitatea (2.083)Gas botila (34)Bestelakoak (566)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.095aparkalekua

1.804ibilgailu 1

1.730ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	3.731	% 73,5
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	1.124	% 22,1
Hutsik	224	% 4,4
Etxe mota
Etxeak	4.390	% 86,4
Apartamentuak	661	% 13,0
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	56	% 1,5
2 gela	318	% 8,5
3 gela	748	% 20,0
4 gela	1.079	% 28,9
5 gela edo gehiago	1.529	% 41,0
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	107	% 2,9
1919-1945	119	% 3,2
1946-1970	309	% 8,3
1971-1990	1.062	% 28,5
1991-2005	847	% 22,7
2006-2020	1.095	% 29,3
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	2.745	% 73,6
Alokairuan	878	% 23,5
HLM	213	% 5,7
Doan lagata	108	% 2,9
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	1.019	% 27,3
Fuel-olioa	29	% 0,8
Elektrizitatea	2.083	% 55,8
Gas botila	34	% 0,9
Bestelakoak	566	% 15,2
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	3.095	% 83,0
Ibilgailu bat	1.804	% 48,4
Bi ibilgailu edo gehiago	1.730	% 46,4
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.817 biztanleetatik 2.963 aktibo ziren (% 77,6), horietako 2.674 lanean (% 70,1) eta 289 langabezian (aktiboen % 9,8).

3.81715-64 urteko biztanle

% 77,6aktibo

% 70,1lanean

% 9,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,3

25-54 urte% 94,2

55-64 urte% 62,9

Gizonak% 78,5

Emakumeak% 76,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,8

BEPC, brebeta% 12,9

CAP-BEP% 9,0

Batxilergoa% 9,7

Goi-mailako +2% 12,0

Goi-mailako +3/4% 8,6

Goi-mailako +5% 5,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

854 ez-aktibotik 257 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,1), 330 erretiraturik zeuden (% 38,6) eta 267 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,3).

Ez-aktiboak

% 30

% 39

% 31

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 13

% 22

% 26

% 27

% 12

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.275 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.674 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

1.275enplegu udalerrian

% 73,5soldatapeko

% 26,5ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.900 eurokoa zen, eta biztanleen % 8 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.900 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.820 €

% 8,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,2

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 18,8

18-29 urte% 19,3

30-39 urte% 13,0

40-49 urte% 13,2

50-64 urte% 12,1

65-74 urte% 9,5

75 urte eta gehiago% 9,3

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,1

Errentariak% 26,7

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 74,4

Pentsio/erretiroak% 26,3

Ondarea, bestelakoak% 11,7

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 16,7

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 66,5, ez-soldatapekoen errenta % 5,4, langabezia-sariak % 2,6.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 308 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 50 eraikuntza enpresak ziren, 62 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 16 higiezinen enpresak ziren, 47 zerbitzu enpresak ziren, 49 administrazio publikoko enpresak ziren eta 25 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 88 zerbitzu publikoetatik, 2 posta bulegoak ziren, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 14 margolariak, 9 zurginak, 9 iturginak, 7 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 13 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak eta 5 apaindegiak.^[5]

2009an zeuden 21 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 3 okindegiak, 3 harategiak, 2 arraindegiak, 2 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 3 lore-dendak ziren.^[6]

2000. urtean Lanton udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.428 hektarea erabiltzen.^[7]