Lyaud

Lyaud
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Savoia Garaia
Barruti	Thonon-les-Bainseko barrutia
Kantonamendu	canton of Thonon-les-Bains-Est
Izen ofiziala	Lyaud
Posta kodea	74200
Geografia
Koordenatuak	46°20′14″N 6°31′19″E / 46.3372°N 6.5219°E / 46.3372; 6.5219
Azalera	9,17 km²
Altitudea	680 m, 440 m, 1.413 m eta 746 m
Mugakideak	Allinges, Armoy, Féternes, Orcier, Reyvroz eta Vailly
Demografia
Biztanleria	1.780 (2023ko urtarrilaren 1a)
882 (%50,1)   (%49,9) 880
Dentsitatea	194 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera	1870eko maiatzaren 7a
le-lyaud.fr

Lyaud Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.780 biztanle zituen 9,17 km²-ko azaleran.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Allinges, Armoy, Féternes, Orcier, Reyvroz eta Vailly.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Lyaud

Armoy (1,5 km)

Reyvroz (3,3 km)

Orcier (3,5 km)

Féternes (3,9 km)

Vailly (4,0 km)

Allinges (4,3 km)

Marin (4,4 km)

Champanges (4,4 km)

Thonon-les-Bains (5,2 km)

Larringes (5,4 km)

Lullin (5,9 km)

Publier (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,1 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1308 mm-koa da, urtarrilean 1,1 euri-egun eta uztailean 10,6 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Évian-les-Bains udalerrian dago, 7,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1107,1 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM74119002">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Evian », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_74119002.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM74119002" />.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

2023 erroldaren arabera, Lyaud udalerrian 1.776 biztanle zeuden eta 710 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,50 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 533 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (259). Guraso bakarreko 88 familietatik 73etan ama zen guraso bakarra. 222 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 112k seme-alaba bakarra zuten etxean, 148k bi, eta 51k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 259 bikoteetatik 19tan (% 7,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiago zituzten 1.404 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,6).<ref name="menages" />

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 53,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 7,1 PACS bidez lotuta). % 20,7 ezkongabeak ziren, % 4,6 alargunak eta % 4,9 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 23,5), enplegatuak (% 21,0), erdi-mailako lanbideak (% 19,2), eskulangileak (% 16,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 23,5) Savoia Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 25,5) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.<ref name="menages" />

2023 erroldaren arabera, udalerrian 816 etxebizitza zeuden. Horietatik 715 egoitza nagusi ziren, 43 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 58 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (730), eta apartamentuak gutxi ziren (83). Egoitza nagusietatik 633 beren jabearen bizilekuak ziren, 73 alokairuan zeuden, 10 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (201).<ref name="etxebizitzak" />

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (430). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (258 etxebizitzatan). 669 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 235 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 464tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

2023 urtean 15-64 urteko 1.143 biztanleetatik 906 aktibo ziren (% 79,3), horietako 861 lanean (% 75,3) eta 45 langabezian (aktiboen % 5,0).

238 ez-aktibotik 102 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,9), 77 erretiraturik zeuden (% 32,4) eta 59 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,8).

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

Udalerrian 128 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 861 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2023 urtean, diru-sarreren mediana 35.410 eurokoa zen.

2007an zeuden 47 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 1 higiezinen agentzia.^[5]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m² baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 altzari denda zen.^[6]

2000. urtean Lyaud udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

• (Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.