Mallo
Malloa Ebroko harana eta Pirinioetako geologia eraketa mota bat da. Hauek orratz edo dorre itxurako harkaitz konglomeratuak dira eta karez elkarturiko buztin eta hondar harriez eginak daude, Eozeno eta ia Miozeno aro guztian Pirinioetatik Ebrora doazen ibaien alubioiek bertan pilatutako sedimentu dentrifikoen ondorioz. Higadurak itxuraldatu ondoren, mendilerroetako zatirik zaharrenen eta euren magaletan atxikituta agertu ohi diren hondakin muino gisara agertzen direlarik. Denbora igaro hala, eta izotza, haizea eta eguzkiaren eraginaren ondorioz biribildutako muinoetan bilakatzen dira.
Geologia eraketa hauek Pirinioaurrean maiz ikus daitezke, eremu hura eta Somontano eskualdearen arteko muga ezartzen dutelarik, mallo hauen batez besteko garaiera 200 metrokoa delarik. Ziurrenik mallo guztien artean ezagunenak Riglos herrikoak dira.
Mallo hauek ikuspegi harrigarriak eskeini ohi dituzte eta sarritan eskaladan jarduteko leku ezinobeak dira.
Izena
Ustez mallo izena latinezko malleus (euskaraz mailu) izenetik letorke, egitura hauek eta mailuen arteko antzekotasuna zela medio. Mal- edo mala aurreizkia Pinioetako leku ugaritan agertu ohi da: Maladeta, Gran Bachimala edota Vignemale.
Euskaraz, aragoieraz nahiz gaztelaniaz mallo deitu ohi zaiei, gaskoieraz mahl, katalanez mall.
Aragoi
Aragoien malloak ugari dira: Riglosko malloak, Agüeroko malloak, Raboserako malloak, Matarraña, Bezeit eta Peñarroya de Tastavins udalerrietako malloak, Moncayo mendian dauden malloak...
Euskal Herria
Euskal Herrian izenez deituak diren mendi bakarrak Aralarko Malloak dira.
Katalunia
Kataluniako mallo ezagunenak Montserrat mendilerroa, Sant Llorenç del Munt eta Les Roques d'En Benet udalerrietakoak dira.
Ikus gainera
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
