Manosque
| Manosque | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Proventza-Alpeak-Kosta Urdina | ||||||||||
| Departamendua | Proventza Garaiko Alpeak | ||||||||||
| Barruti | Forcalquiereko barrutia | ||||||||||
| Izen ofiziala | Manosque | ||||||||||
| Posta kodea | 04100 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°50′00″N 5°46′59″E / 43.8333°N 5.7831°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 56,73 km² | ||||||||||
| Altitudea | 330 m, 279 m, 730 m eta 405 m | ||||||||||
| Mugakideak | Dauphin, Gréoux-les-Bains, Montfuron, Pierrevert, Saint-Martin-les-Eaux, Sainte-Tulle, Valensole, Villemus eta Volx | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 22.718 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 400 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Leinfelden-Echterdingen eta Voghera | ||||||||||
| ville-manosque.fr | |||||||||||
Manosque (frantsesez eta ofizialki: Manosque) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 22.718 biztanle zituen 56,73 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Dauphin, Gréoux-les-Bains, Montfuron, Pierrevert, Saint-Martin-les-Eaux, Sainte-Tulle, Valensole, Villemus eta Volx.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Manosque
Pierrevert (3,5 km)Sainte-Tulle (5,0 km)Saint-Martin-les-Eaux (6,9 km)Volx (6,9 km)Montfuron (7,5 km)Villemus (7,8 km)Dauphin (7,9 km)Corbières (8,0 km)Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klimaren eta klima mediterraneoren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 4,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 752 mm-koa da, urtarrilean 5,9 euri-egun eta uztailean 3,2 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Dauphin_(Proventza_Garaiko_Alpeak) udalerrian dago, 8,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 693,2 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM04068001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Dauphin », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_04068001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 2003ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM04068001" />.
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 10.746 gizon, 12.052 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Manosque udalerrian 22.306 biztanle zeuden eta 11.127 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,00 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 6.053 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.614). Guraso bakarreko 1.219 familietatik 1.031etan ama zen guraso bakarra. 3.027 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.346k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.126k bi, eta 554k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 2.221 bikoteetatik 265tan (% 11,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 18.902 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 11,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 65,1). 80 urte edo gehiagoko 2.078 biztanleetatik 1.868 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 210 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 4,1 PACS bidez lotuta). % 25,4 ezkongabeak ziren, % 9,0 alargunak eta % 10,0 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,5), enplegatuak (% 17,1), goi-mailako langileak (% 13,2), erdi-mailako lanbideak (% 13,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,5) Proventza Garaiko Alpeak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 39 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).<ref name="menages" />
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 13.381 etxebizitza zeuden. Horietatik 11.134 egoitza nagusi ziren, 612 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.635 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (7.990), etxeak baino gehiago (5.335). Egoitza nagusietatik 5.299 beren jabearen bizilekuak ziren, 5.623 alokairuan zeuden, 1.458 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 212 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (3.103).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (3.478). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (6.259 etxebizitzatan). 7.849 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 6.034 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.262tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 13.234 biztanleetatik 9.664 aktibo ziren (% 73,0), horietako 8.463 lanean (% 63,9) eta 1.202 langabezian (aktiboen % 12,4).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
3.570 ez-aktibotik 1.158 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,4), 662 erretiraturik zeuden (% 18,5) eta 1.750 bestelako ez-aktibo ziren (% 49,0).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 13.704 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 8.463 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.430 eurokoa zen, eta biztanleen % 24 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 50,5, ez-soldatapekoen errenta % 5,6, langabezia-sariak % 2,7. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2.036 komertzioetatik, 19 erauzte enpresak ziren, 27 janari enpresak ziren, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 62 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 179 eraikuntza enpresak ziren, 517 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 31 garraio enpresak ziren, 114 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 52 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 111 finantziazio enpresak ziren, 119 higiezinen enpresak ziren, 359 zerbitzu enpresak ziren, 311 administrazio publikoko enpresak ziren eta 129 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[4]
2009an zeuden norbanakoentzako 491 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 3 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 21 banku bulegoak, 7 funerariak, 35 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 ibilgailuen alokairu bulegoak, 8 autoeskolak, 49 igeltseroak, 25 margolariak, 23 zurginak, 20 iturginak, 18 argiketariak, 11 eraikuntza enpresak, 46 ile apaindegiak, 8 albaitariak, 76 aldi baterako lan enpresak, 72 jatetxeak, 37 higiezinen agentziak, 6 tintoreriak eta 15 apaindegiak.[5]
2009an zeuden 224 establezimendu komertzialetatik, 3 hipermerkatuak, 3 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 10 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 20 okindegiak, 8 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 10 liburu dendak, 67 arropa dendak, 14 etxerako tresna dendak, 17 zapata-dendak, 13 elektrotresna dendak, 11 altzari dendak, 8 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 12 drogeria, 8 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 10 lore-dendak ziren.[6]
2000. urtean Manosque udalerrian 188 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.170 hektarea erabiltzen.[7]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 3 osasun-zentro, 9 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 7 haur-eskola eta 9 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Manosque udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta 3 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.354 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.654 eta lizeo teknologikoetan 758.
Oharrak
Erreferentziak
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
- (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
