Marcha Prima

Marcha Prima Marcheprime Marcha Prima
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Gironda
Barruti	Arcachoneko barrutia
Kantonamendu	canton of Audenge
Izen ofiziala	Marcheprime
Jatorrizko izena	Marcheprime Marcha Prima
Posta kodea	33380
Geografia
Koordenatuak	44°41′32″N 0°51′18″W / 44.6922°N 0.855°W / 44.6922; -0.855
Azalera	24,56 km²
Altitudea	34 m, 62 m eta 53 m
Mugakideak	Saint-Jean-d'Illac, Audenge, Biganos, Cestas eta Mios
Demografia
Biztanleria	5.696 (2023ko urtarrilaren 1a)
2.787 (%49,4)   (%50,6) 2.851
Dentsitatea	232 bizt/km²
ville-marcheprime.fr

Marcha Prima^[1] (frantsesez eta ofizialki: Marcheprime) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.696 biztanle zituen 24,56 km²-ko azaleran.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Jean-d'Illac, Audenge, Biganos, Cestas eta Mios.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 13,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1028 mm-koa da, urtarrilean 12,7 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Belin_e_Beliet udalerrian dago, 22,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 927,7 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM33042001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Belin-Béliet », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_33042001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,2 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,6 °C-koa da, 2001ko abenduaren 17an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1993ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM33042001" />.

2023 erroldaren arabera, Marcheprime udalerrian 5.634 biztanle zeuden eta 2.315 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,43 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 37,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 1.754 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (861). Guraso bakarreko 152 familietatik 112etan ama zen guraso bakarra. 804 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 477k seme-alaba bakarra zuten etxean, 369k bi, eta 103k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 861 bikoteetatik 96tan (% 11,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiago zituzten 4.653 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,2). 80 urte edo gehiagoko 195 biztanleetatik 150 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 45 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,1 izatezko bikotean eta % 9,2 PACS bidez lotuta). % 21,1 ezkongabeak ziren, % 4,4 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 24,7), erretiratuak (% 24,2), enplegatuak (% 19,8), eskulangileak (% 14,4). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 24,7) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 16,9) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.<ref name="menages" />

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.437 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.311 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 104 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.102), eta apartamentuak gutxi ziren (324). Egoitza nagusietatik 1.696 beren jabearen bizilekuak ziren, 589 alokairuan zeuden, 173 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 25 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (720).<ref name="etxebizitzak" />

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (987). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.270 etxebizitzatan). 1.918 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 866 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.347tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

2023 urtean 15-64 urteko 3.836 biztanleetatik 3.060 aktibo ziren (% 79,8), horietako 2.802 lanean (% 73,0) eta 258 langabezian (aktiboen % 8,4).

776 ez-aktibotik 369 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 47,6), 240 erretiraturik zeuden (% 30,9) eta 167 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,5).

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

Udalerrian 1.097 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.802 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.150 eurokoa zen, eta biztanleen % 7 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

• (Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.