Maîche

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 2.005 gizon, 2.213 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Maîche
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Borgoina-Franche-Comté
Departamendua	Doubs
Alkatea	Joseph Parrenin
Izen ofiziala	Maîche
Posta kodea	25120
Geografia
Koordenatuak	47°15′04″N 6°48′13″E / 47.2511°N 6.8036°E
Azalera	17,42 km²
Altitudea	729 m, 981 m eta 832 m
Mugakideak	Les Bréseux, Mont-de-Vougney, Saint-Julien-lès-Russey, Thiébouhans, Cernay-l'Église, Les Écorces, Frambouhans eta Charquemont
Demografia
Biztanleria	4.254 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	244 bizt/km²
	mairie-maiche.fr

Maîche Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.254 biztanle zituen 17,42 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Les Bréseux, Mont-de-Vougney, Saint-Julien-lès-Russey, Thiébouhans, Cernay-l'Église, Les Écorces, Frambouhans eta Charquemont.

Mapa — Maîche eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Maîche

Mancenans-Lizerne (1,9 km)

Les Bréseux (2,4 km)

Cernay-l'Église (2,6 km)

Les Écorces (3,5 km)

Orgeans-Blanchefontaine (3,8 km)

Frambouhans (4,6 km)

Charquemont (4,7 km)

Thiébouhans (4,8 km)

Vauclusotte (5,7 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,5 °C-koa da, 16,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1513 mm-koa da, urtarrilean 12,8 euri-egun eta uztailean 11,4 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1433 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM25356003">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Maiche », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_25356003.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 34,9 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -26,8 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1992ko abenduaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM25356003" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	12	−4	−7	1	−22	−3	−19	−6	−23	−9	−18	−8	−20	−27	−23	−27	−10	−28
Jaiotzak	64	55	50	55	48	46	38	52	43	43	46	47	45	34	38	42	41	34
Heriotzak	52	59	57	54	70	49	57	58	66	52	64	55	65	61	61	69	51	62

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Maîche udalerrian 4.098 biztanle zeuden eta 2.086 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,96 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

4.098biztanle

2.086elkarbizitza-unitate

1,96lagun elkarbizitza-unitateko

1.172familia

Udalerria

% 19

% 26

% 10

% 44

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.172 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (551). Guraso bakarreko 213 familietatik 179etan ama zen guraso bakarra. 641 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 269k seme-alaba bakarra zuten etxean, 166k bi, eta 97k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 408 bikoteetatik 69tan (% 16,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

551

408

213

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean641

Seme-alaba bat269

Bi seme-alaba166

Hiru seme-alaba80

Lau edo gehiago17

15 urte edo gehiago zituzten 3.588 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 13,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 64,0). 80 urte edo gehiagoko 344 biztanleetatik 267 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 77 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 14

25-39% 22

40-54% 21

55-64% 27

65-79% 35

80 +% 39

Bikotean bizi da

15-24% 22

25-39% 64

40-54% 63

55-64% 61

65-79% 59

80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 36,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,3 izatezko bikotean eta % 6,5 PACS bidez lotuta). % 29,3 ezkongabeak ziren, % 7,8 alargunak eta % 8,2 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 36,0

Ezkongabea% 29,3

Izatezko bikotean% 12,3

Dibortziatuta% 8,2

Alarguna% 7,8

PACS bidez lotuta% 6,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 33,3), erretiratuak (% 29,9), enplegatuak (% 14,7), erdi-mailako lanbideak (% 9,7). Talde nagusia (eskulangileak, % 33,3) Doubs departamenduko batez bestekoaren (% 18,6) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).<ref name="menages" />

Udalerria

% 10

% 15

% 33

% 30

Doubs

% 10

% 16

% 14

% 19

% 30

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	403	% 19,3
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	546	% 26,2
Guraso bakarrekoak	208	% 10,0
Kide bakarrekoak	910	% 43,6
Bestelakoak	19	% 0,9
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	551	% 47,0
Seme-alabadun bikoteak	408	% 34,8
Guraso bakarrekoak	213	% 18,2
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	641	% 54,7
Seme-alaba bat	269	% 23,0
Bi seme-alaba	166	% 14,2
Hiru seme-alaba	80	% 6,8
Lau seme-alaba edo gehiago	17	% 1,5
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	1.291	% 36,0
Izatezko bikotean	443	% 12,3
PACS bidez lotuta	232	% 6,5
Ezkongabea	1.050	% 29,3
Alarguna	279	% 7,8
Dibortziatuta	294	% 8,2
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	10	% 0,5
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	54	% 2,6
Goi-mailako langileak	117	% 5,6
Erdi-mailako lanbideak	202	% 9,7
Enplegatuak	307	% 14,7
Eskulangileak	694	% 33,3
Erretiratuak	624	% 29,9
Bestelakoak	77	% 3,7
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.400 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.089 egoitza nagusi ziren, 64 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 247 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (1.254), etxeak baino gehiago (1.109). Egoitza nagusietatik 1.188 beren jabearen bizilekuak ziren, 867 alokairuan zeuden, 257 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 34 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

2.400etxebizitza

2.089egoitza nagusi

1.109etxe

1.254apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.089

247

Egoitza nagusia (2.089)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (64)Hutsik (247)

Etxe mota

1.109

1.254

Etxea (1.109)Apartamentua (1.254)

Jabetza egoera

1.188

867

257

Jabeak (1.188)Alokairuan (867)HLM (257)Doan lagata (34)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (574).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik162

1919-1945168

1946-1970574

1971-1990545

1991-2005290

2006-2020305

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (834). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (604 etxebizitzatan). 1.559 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.055 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 807tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela78

2 gela201

3 gela503

4 gela472

5 gela edo gehiago834

Berogailu mota

297

565

604

539

Gas sarea (297)Fuel-olioa (565)Elektrizitatea (604)Gas botila (85)Bestelakoak (539)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.559aparkalekua

1.055ibilgailu 1

807ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	2.089	% 87,0
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	64	% 2,7
Hutsik	247	% 10,3
Etxe mota
Etxeak	1.109	% 46,2
Apartamentuak	1.254	% 52,2
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	78	% 3,7
2 gela	201	% 9,6
3 gela	503	% 24,1
4 gela	472	% 22,6
5 gela edo gehiago	834	% 39,9
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	162	% 7,8
1919-1945	168	% 8,0
1946-1970	574	% 27,5
1971-1990	545	% 26,1
1991-2005	290	% 13,9
2006-2020	305	% 14,6
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	1.188	% 56,9
Alokairuan	867	% 41,5
HLM	257	% 12,3
Doan lagata	34	% 1,6
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	297	% 14,2
Fuel-olioa	565	% 27,0
Elektrizitatea	604	% 28,9
Gas botila	85	% 4,1
Bestelakoak	539	% 25,8
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	1.559	% 74,6
Ibilgailu bat	1.055	% 50,5
Bi ibilgailu edo gehiago	807	% 38,6
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.630 biztanleetatik 2.211 aktibo ziren (% 84,1), horietako 1.991 lanean (% 75,7) eta 220 langabezian (aktiboen % 10,0).

2.63015-64 urteko biztanle

% 84,1aktibo

% 75,7lanean

% 10,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 67,0

25-54 urte% 93,0

55-64 urte% 69,2

Gizonak% 86,5

Emakumeak% 81,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,5

BEPC, brebeta% 19,6

CAP-BEP% 12,9

Batxilergoa% 7,6

Goi-mailako +2% 5,8

Goi-mailako +3/4% 5,3

Goi-mailako +5% 7,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

418 ez-aktibotik 140 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,5), 111 erretiraturik zeuden (% 26,6) eta 168 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,2).

Ez-aktiboak

% 33

% 27

% 40

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 18

% 21

% 49

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.878 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.991 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

1.878enplegu udalerrian

% 86,7soldatapeko

% 13,3ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 32.800 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

32.800 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.190 €

% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,4

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 19,1

18-29 urte% 16,6

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,2

50-64 urte% 10,9

65-74 urte% 9,1

75 urte eta gehiago% 8,1

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 5,2

Errentariak% 29,5

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 76,8

Pentsio/erretiroak% 25,7

Ondarea, bestelakoak% 9,1

Gizarte-prestazioak% 4,5

Zuzeneko zergak−% 16,1

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 70,3, ez-soldatapekoen errenta % 4,3, langabezia-sariak % 2,2.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 250 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 17 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 69 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 16 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 15 finantziazio enpresak ziren, 18 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 31 administrazio publikoko enpresak ziren eta 19 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 68 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 1 funeraria, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 1 margolaria, 5 zurginak, 5 iturginak, 3 argiketariak, 6 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 3 aldi baterako lan enpresak, 13 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 4 apaindegiak.^[5]

2009an zeuden 38 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 5 okindegiak, 2 harategiak, 3 liburu dendak, 10 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 zapata-dendak, 3 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 3 bitxi-dendak eta 2 lore-dendak ziren.^[6]

2000. urtean Maîche udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 812 hektarea erabiltzen.^[7]