Mondelange

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 2.835 gizon, 2.895 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Mondelange
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Ekialde Handia
Departamendua	Mosela
Izen ofiziala	Mondelange
Posta kodea	57300
Geografia
Koordenatuak	49°15′45″N 6°10′07″E / 49.2625°N 6.1686°E
Azalera	4,1 km²
Altitudea	154 m, 162 m eta 160 m
Mugakideak	Amnéville, Ay-sur-Moselle, Bousse, Hagondange eta Richemont
Demografia
Biztanleria	5.699 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	1.390 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	Langenselbold, Chiampo eta Simpelveld
	mairie-mondelange.fr

Mondelange Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.699 biztanle zituen 4,1 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Amnéville, Ay-sur-Moselle, Bousse, Hagondange eta Richemont.

Mapa — Mondelange eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Mondelange

Richemont (1,9 km)

Bousse (2,2 km)

Amnéville (2,3 km)

Hagondange (2,4 km)

Talange (2,9 km)

Ay-sur-Moselle (3,3 km)

Gandrange (3,6 km)

Guénange (3,8 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 16,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 744 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 9,2 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Amnéville udalerrian dago, 9,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 884,1 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM57019001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Malancourt », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_57019001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 5an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1973ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM57019001" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−14	−1	23	−3	−1	15	8	−12	18	29	20	28	−14	16	−2	−19	5	10
Jaiotzak	65	77	94	68	73	89	64	68	76	72	62	75	52	68	59	44	56	56
Heriotzak	79	78	71	71	74	74	56	80	58	43	42	47	66	52	61	63	51	46

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Mondelange udalerrian 5.654 biztanle zeuden eta 2.692 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 39,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

5.654biztanle

2.692elkarbizitza-unitate

2,10lagun elkarbizitza-unitateko

1.635familia

Udalerria

% 24

% 28

% 8

% 39

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.635 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (747). Guraso bakarreko 229 familietatik 209etan ama zen guraso bakarra. 876 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 353k seme-alaba bakarra zuten etxean, 285k bi, eta 121k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 659 bikoteetatik 54tan (% 8,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

747

659

229

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean876

Seme-alaba bat353

Bi seme-alaba285

Hiru seme-alaba97

Lau edo gehiago24

15 urte edo gehiago zituzten 4.812 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,4).<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 10

25-39% 20

40-54% 16

55-64% 26

65-79% 28

80 +% 47

Bikotean bizi da

15-24% 16

25-39% 67

40-54% 70

55-64% 69

65-79% 67

80 +% 46

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,7 izatezko bikotean eta % 5,6 PACS bidez lotuta). % 25,8 ezkongabeak ziren, % 7,3 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 43,0

Ezkongabea% 25,8

Izatezko bikotean% 11,7

Alarguna% 7,3

Dibortziatuta% 6,7

PACS bidez lotuta% 5,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,9), erdi-mailako lanbideak (% 20,1), enplegatuak (% 16,5), eskulangileak (% 16,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,9) Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 30,3) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.<ref name="menages" />

Udalerria

% 20

% 17

% 16

% 32

Mosela

% 10

% 16

% 17

% 30

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	649	% 24,1
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	747	% 27,7
Guraso bakarrekoak	219	% 8,1
Kide bakarrekoak	1.057	% 39,3
Bestelakoak	20	% 0,7
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	747	% 45,7
Seme-alabadun bikoteak	659	% 40,3
Guraso bakarrekoak	229	% 14,0
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	876	% 53,6
Seme-alaba bat	353	% 21,6
Bi seme-alaba	285	% 17,4
Hiru seme-alaba	97	% 5,9
Lau seme-alaba edo gehiago	24	% 1,5
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	2.067	% 43,0
Izatezko bikotean	561	% 11,7
PACS bidez lotuta	270	% 5,6
Ezkongabea	1.241	% 25,8
Alarguna	351	% 7,3
Dibortziatuta	322	% 6,7
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	0	% 0,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	100	% 3,7
Goi-mailako langileak	185	% 6,9
Erdi-mailako lanbideak	541	% 20,1
Enplegatuak	445	% 16,5
Eskulangileak	443	% 16,5
Erretiratuak	858	% 31,9
Bestelakoak	121	% 4,5
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.979 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.690 egoitza nagusi ziren, 31 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 257 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.521), eta apartamentuak gutxi ziren (1.431). Egoitza nagusietatik 1.621 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.039 alokairuan zeuden, 281 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 30 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

2.979etxebizitza

2.690egoitza nagusi

1.521etxe

1.431apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.690

257

Egoitza nagusia (2.690)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (31)Hutsik (257)

Etxe mota

1.521

1.431

Etxea (1.521)Apartamentua (1.431)

Jabetza egoera

1.621

1.039

281

Jabeak (1.621)Alokairuan (1.039)HLM (281)Doan lagata (30)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (853).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik73

1919-1945219

1946-1970853

1971-1990708

1991-2005409

2006-2020392

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.171). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.090 etxebizitzatan). 2.130 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.349 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.034tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela95

2 gela276

3 gela558

4 gela590

5 gela edo gehiago1.171

Berogailu mota

2.090

419

Gas sarea (2.090)Fuel-olioa (102)Elektrizitatea (419)Gas botila (8)Bestelakoak (71)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.130aparkalekua

1.349ibilgailu 1

1.034ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	2.690	% 90,3
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	31	% 1,0
Hutsik	257	% 8,6
Etxe mota
Etxeak	1.521	% 51,1
Apartamentuak	1.431	% 48,0
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	95	% 3,5
2 gela	276	% 10,3
3 gela	558	% 20,7
4 gela	590	% 21,9
5 gela edo gehiago	1.171	% 43,5
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	73	% 2,7
1919-1945	219	% 8,1
1946-1970	853	% 31,7
1971-1990	708	% 26,3
1991-2005	409	% 15,2
2006-2020	392	% 14,6
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	1.621	% 60,3
Alokairuan	1.039	% 38,6
HLM	281	% 10,4
Doan lagata	30	% 1,1
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	2.090	% 77,7
Fuel-olioa	102	% 3,8
Elektrizitatea	419	% 15,6
Gas botila	8	% 0,3
Bestelakoak	71	% 2,6
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	2.130	% 79,2
Ibilgailu bat	1.349	% 50,1
Bi ibilgailu edo gehiago	1.034	% 38,4
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.674 biztanleetatik 2.848 aktibo ziren (% 77,5), horietako 2.523 lanean (% 68,7) eta 325 langabezian (aktiboen % 11,4).

3.67415-64 urteko biztanle

% 77,5aktibo

% 68,7lanean

% 11,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,6

25-54 urte% 91,1

55-64 urte% 61,9

Gizonak% 81,2

Emakumeak% 73,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,4

BEPC, brebeta% 20,6

CAP-BEP% 11,8

Batxilergoa% 12,3

Goi-mailako +2% 7,2

Goi-mailako +3/4% 8,9

Goi-mailako +5% 7,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

826 ez-aktibotik 295 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,7), 214 erretiraturik zeuden (% 25,9) eta 317 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,4).

Ez-aktiboak

% 36

% 26

% 38

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 10

% 30

% 33

% 22

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.360 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.523 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

1.360enplegu udalerrian

% 89,0soldatapeko

% 11,0ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.940 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.940 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.030 €

% 18,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,6

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 25,1

18-29 urte% 19,3

30-39 urte% 16,7

40-49 urte% 16,8

50-64 urte% 12,9

65-74 urte% 10,4

75 urte eta gehiago% 11,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 7,6

Errentariak% 33,2

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 58,8

Pentsio/erretiroak% 26,4

Ondarea, bestelakoak% 23,0

Gizarte-prestazioak% 4,5

Zuzeneko zergak−% 12,6

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 52,7, ez-soldatapekoen errenta % 3,8, langabezia-sariak % 2,2.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.671 ziren, horien artean 2.615 aktiboak ziren eta 1.056 inaktiboak ziren. 2.615 pertsona aktiboetatik 2.329 lanean zeuden (1.292 gizon eta 1.037 emakume) eta 287 langabezian zeuden (119 gizon eta 168 emakume). 1.056 pertsona inaktiboetatik 280 erretiraturik zeuden, 319 ikasten zeuden eta 457 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.^[4]

Diru sarrerak

2009an Mondelange udalerrian 2.411 unitate fiskal zeuden, 5.726 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.267 euro zen.^[5]

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 239 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 86 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 19 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 18 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 25 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[6]

2009an zeuden norbanakoentzako 63 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 11 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 5 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 4 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 10 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 2 tintoreriak.^[7]

2009an zeuden 33 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 1 120 m² baino gutxiagoko denda zen, 5 okindegiak, 2 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 2 liburu dendak, 7 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 3 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.^[8]