Mâcon
| Mâcon | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Borgoina-Franche-Comté | ||||||||||
| Departamendua |  Saona eta Loira | ||||||||||
| Barruti | Mâconeko barrutia | ||||||||||
| Alkatea | Jean-Patrick Courtois | ||||||||||
| Izen ofiziala | Mâcon | ||||||||||
| Posta kodea | 71000 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 46°18′24″N 4°49′55″E / 46.3067°N 4.8319°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 27,04 km² | ||||||||||
| Altitudea | 175 m, 167 m, 347 m eta 210 m | ||||||||||
| Mugakideak | Grièges, Replonges, Saint-Laurent-sur-Saône, Vésines, Charbonnières, Charnay-lès-Mâcon, Fuissé, Hurigny, Laizé, Saint-Martin-Belle-Roche, Sancé, Varennes-lès-Mâcon eta Vinzelles | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 35.177 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 1.301 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Eger, Neustadt an der Weinstraße, Crewe, Overijse, Lecco, Santo Tirso, Pori, Macon, Alcázar de San Juan eta Hammana (en)  | ||||||||||
| macon.fr | |||||||||||
Mâcon[1] (frantsesez mɑ.kɔ̃ ahoskatua) Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 35.177 biztanle zituen 27,04 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Grièges, Replonges, Saint-Laurent-sur-Saône, Vésines, Charbonnières, Charnay-lès-Mâcon, Fuissé, Hurigny, Laizé, Saint-Martin-Belle-Roche, Sancé, Varennes-lès-Mâcon eta Vinzelles.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mâcon
Saint-Laurent-sur-Saône (0,7 km)Charnay-lès-Mâcon (3,8 km)Sancé (4,0 km)Replonges (4,1 km)Varennes-lès-Mâcon (4,3 km)Crottet (5,4 km)Feillens (5,5 km)Grièges (5,6 km)Chevagny-les-Chevrières (5,7 km)Hurigny (5,7 km)Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[2]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 16.701 gizon, 18.067 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[3]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Mâcon udalerrian 34.218 biztanle zeuden eta 17.173 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 1,99 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 50,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 8.351 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (3.400). Guraso bakarreko 1.694 familietatik 1.389etan ama zen guraso bakarra. 3.933 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.658k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.487k bi, eta 1.273k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.257 bikoteetatik 333tan (% 10,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 28.663 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 18,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 60,0). 80 urte edo gehiagoko 2.586 biztanleetatik 2.214 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 372 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,8 izatezko bikotean eta % 4,0 PACS bidez lotuta). % 32,5 ezkongabeak ziren, % 7,8 alargunak eta % 9,2 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,6), eskulangileak (% 21,2), enplegatuak (% 16,4), erdi-mailako lanbideak (% 12,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,6) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) azpitik dago. 32 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).<ref name="menages" />
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 19.448 etxebizitza zeuden. Horietatik 17.230 egoitza nagusi ziren, 634 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.585 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (15.000), etxeak baino gehiago (4.338). Egoitza nagusietatik 6.365 beren jabearen bizilekuak ziren, 10.650 alokairuan zeuden, 5.852 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 215 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (5.791).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (4.769). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (12.856 etxebizitzatan). 8.153 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 9.720 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.823tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Klima
 Datu klimatikoak (Mâcon (1981–2010)) 
| |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 17.8 | 20.3 | 24.5 | 29.8 | 32.8 | 37.2 | 39.2 | 39.8 | 35.2 | 28.4 | 23.1 | 19.3 | 39.8 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 5.5 | 7.6 | 12.3 | 15.7 | 20.1 | 23.9 | 26.6 | 26.2 | 21.9 | 16.5 | 9.9 | 6.1 | 16.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 0.0 | 0.6 | 3.4 | 5.9 | 10.1 | 13.4 | 15.5 | 14.9 | 11.5 | 8.3 | 3.6 | 1.0 | 7.4 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -21.2 | -21.4 | -10.2 | -4.1 | -1.8 | 3.7 | 5.9 | 5.8 | 1.0 | -4.8 | -8.7 | -16.2 | -21.4 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 59.0 | 52.5 | 48.7 | 74.6 | 88.1 | 75.5 | 70.9 | 71.7 | 79.5 | 85.5 | 83.8 | 69.5 | 859.3 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 10.3 | 8.8 | 8.9 | 10.1 | 10.9 | 8.9 | 8.2 | 8.2 | 8.1 | 10.4 | 10.5 | 10.7 | 113.9 |
| Eguzki orduak | 61.9 | 91.5 | 154.9 | 182.0 | 212.9 | 245.3 | 267.7 | 242.4 | 185.6 | 116.9 | 70.3 | 50.5 | 1881.9 |
| Hezetasuna (%) | 88 | 84 | 77 | 74 | 75 | 73 | 71 | 74 | 80 | 86 | 88 | 89 | 79.9 |
| Iturria (1): Météo France[5][6] | |||||||||||||
| Iturria (2): Infoclimat.fr (hezetasuna, 1961–1990)[7] | |||||||||||||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 21.039 biztanleetatik 15.616 aktibo ziren (% 74,2), horietako 13.146 lanean (% 62,5) eta 2.471 langabezian (aktiboen % 15,8).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 15,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
5.423 ez-aktibotik 1.684 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,1), 1.038 erretiraturik zeuden (% 19,1) eta 2.700 bestelako ez-aktibo ziren (% 49,8).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 27.646 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 13.146 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.200 eurokoa zen, eta biztanleen % 27 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 56,6, ez-soldatapekoen errenta % 5,7, langabezia-sariak % 2,1. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2.439 komertzioetatik, 33 erauzte enpresak ziren, 39 janari enpresak ziren, 8 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 90 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 183 eraikuntza enpresak ziren, 665 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 86 garraio enpresak ziren, 198 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 50 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 155 finantziazio enpresak ziren, 111 higiezinen enpresak ziren, 324 zerbitzu enpresak ziren, 316 administrazio publikoko enpresak ziren eta 180 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[8]
2009an zeuden norbanakoentzako 518 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 4 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 3 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 6 posta bulegoak, 29 banku bulegoak, 4 funerariak, 32 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 6 ibilgailuen alokairu bulegoak, 8 autoeskolak, 44 igeltseroak, 38 margolariak, 19 zurginak, 20 iturginak, 16 argiketariak, 16 eraikuntza enpresak, 56 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 15 aldi baterako lan enpresak, 132 jatetxeak, 36 higiezinen agentziak, 9 tintoreriak eta 17 apaindegiak.[9]
2009an zeuden 294 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 6 supermerkatuak, 4 brikolaje denda handika, 5 120 m2 baino gehiagoko dendak, 11 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 28 okindegiak, 12 harategiak, 3 kongelatu-dendak, 1 arraindegi zen, 21 liburu dendak, 90 arropa dendak, 17 etxerako tresna dendak, 12 zapata-dendak, 10 elektrotresna dendak, 12 altzari dendak, 9 kirol-dendak, 5 lur eta paretak apaintzeko dendak, 6 drogeria, 13 lurrin-dendak, 12 bitxi-dendak eta 15 lore-dendak ziren.[10]
2000. urtean Mâcon udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 550 hektarea erabiltzen.[11]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 9 osasun-zentro, 17 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 14 haur-eskola, inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 , 13 lehen-hezkuntzako eskola eta 2 inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Mâcon udalerrian 6 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 5 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.697 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 3.107 eta lizeo teknologikoetan 503.
Mâcon udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.3 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 2 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitateak ziren eta 1 unibertsitate-insituto bat zen.
Herritar ospetsuak
- Jean-Baptiste Drouet (1763–1824), iraultzailea
- Claude-Philibert Barthelot de Rambuteau (1781–1869), politikaria
- Pierre Boitard (1789–1859), botanikari eta geologoa
- Alphonse de Lamartine (1790-1869), poeta eta politikaria
- Antoinette Henriette Clémence Robert (1797–1872), idazlea
- Alfred Lacroix (1863–1948), geologoa
- Georges Lecomte (1867–1958), idazlea
- Georges Duby (1919–1996), historialaria
- Alain Digbeu (1975–), saskibaloi jokalaria
- Antoine Griezmann (1991–), futbolaria
- Marine Lorphelin (1993-), Miss France 2013
Herri eta hiri senidetuak
|
|
Oharrak
Erreferentziak
- ↑ Euskaltzaindiaren 36. araua. Euskaltzaindia (kontsulta data: 2010-9-21).
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- ↑ (Frantsesez) Meteo France. Données climatiques de la station de Macon. .
- ↑ (Frantsesez) Meteo France. Climat Bourgogne. .
- ↑ (Frantsesez) Infoclimat. Normes et records 1961-1990: Mâcon - Charnay (71) - altitude 216m. .
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
- ↑ (Ingelesez) Archant Community Media Ltd. British towns twinned with French towns. .
Kanpo estekak
- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
