Notitia Dignitatum
Notitia Dignitatum erromatar kantzilertza inperialak IV. mende amaieran sortutako dokumentu bat da, Inperioko aginte guneak erregistratzen dituena, zibilak zein militarrak, eta 1551eko kopia batean gurera iritsi dena. Erromatar Inperioaren antolaketa administratiboari buruzko iturri garrantzitsuena da[1][2].
Jatorria eta edukia
Dokumentuak inperioko funtzionario zibil eta militar nagusiei buruzko xehetasunak biltzen ditu, bere saileko langileekin batera, eta, batzuetan, bere ardurapeko arloekin batera. Magistratu bakoitzaren intsignia edo erregimentuko armarriaren marrazkiak eta komandante militar bakoitzaren gotorlekuaren irudiak ditu eskuizkribuak[1].
Codex Spirensis izena duen IX. mende amaieran edo XI. mende hasierako kopia bati esker ezagutzen dugu. XV. mendean aurkitu zuten Spirako katedralaren liburutegian eta kopiatu zen. Codex Spirensis hartatik orri bakarra kontserbatu da eta XV. mendeko kopia da iritsi zaiguna.
«Dignatarioen Erregistroa» izenez ezagutu izan da ere eta IV. mendearen amaieran idatzi zen erromatarren inperioko postu ofizial eta unitate militar guztiak zerrendatzeko. Berez, bi dokumentutan banatuta dago, orduko inperioaren egoera islatzen duena, 395. urtean inperioa bitan banatu baitzen. Lehen atia Mendebaldeko Inperioko aginte postuen antolaketari buruzkoa da (In partibus Occidentis. I - XLV) eta bigarrena Ekialdeko egoerari buruzkoa (In partibus Orientis.I - XLV)[3].
Erromako gobernuak sortutako dokumentuen artean iritsi zaizkigun bakanetako bat da, non Erromako, Ekialdeko eta Mendebaldeko Inperioaren antolaketa administratiboa zehazten baita, Inperioaren beraren gortetik probintzietaraino. Mendebaldeko Erromatar Inperioko 420. hamarkadako eta Ekialdeko Erromatar Inperioko 400. hamarkadako informazio eguneratua duela uste da, baina ezin da data zehatzik eman.
Notitia Dignitatum izena eskuizkribuetan agertzen den lehen lerroko hitzei zor zaie:
Notitia dignitatum omnium tam civilium quam militarium utriusque imperii occidentis orientisque. hoc documentum rationem reddit de structura et administratione imperii Romani aetate Theodosiana. ultima redactio notitiae dignitatum a primis decenniis saeculi quinti provenit[oh 1].
Oharrak
- ↑ «Mendebaldeko eta Ekialdeko bi inperioetako ofizial zibil zein militarren zerrenda. Dokumentu honek Inperio erromatarraren egitura eta administrazioa aurkezten ditu Teodosiar garaian. Zerrendaren azken edizioa V. mendeko lehen hamarkadari dagokio».
Erreferentziak
- ↑ a b (Ingelesez) «Notitia Dignitatum | Late Roman, Military, Organization | Britannica» www.britannica.com (kontsulta data: 2023-07-12).
- ↑ (Gaztelaniaz) Gómez, Javier. (2018-02-08). «La Notitia Dignitatum y el Ejército romano del Bajo Imperio» Desperta Ferro Ediciones (kontsulta data: 2024-05-05).
- ↑ (Ingelesez) «The Notitia Dignitatum - The British Section» Roman Britain (kontsulta data: 2023-07-12).
Kanpo estekak
- Wikisourcek latinezko testoa dauka Notitia dignitatum.
- Duarte Sánchez, Antonio Diego. Notitia Dignitatum Traducción del latín al castellano. Notitia Dignitatum. Relación de Dignatarios.
Datuak: Q641178
Multimedia: Notitia Dignitatum / Q641178
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
