Noyon
| Noyon | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Frantzia Garaia | ||||||||||
| Departamendua |  Oise | ||||||||||
| Barruti | Compiègneko barrutia | ||||||||||
| Izen ofiziala | Noyon | ||||||||||
| Posta kodea | 60400 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 49°34′52″N 2°59′56″E / 49.5811°N 2.9989°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 18 km² | ||||||||||
| Altitudea | 52 m, 36 m, 153 m eta 56 m | ||||||||||
| Mugakideak | Genvry, Beaurains-lès-Noyon, Crisolles, Larbroye, Morlincourt, Passel, Pont-l'Évêque, Pontoise-lès-Noyon, Porquéricourt, Salency, Sempigny eta Vauchelles | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 12.971 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 721 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Hexham eta Metzingen | ||||||||||
| ville-noyon.fr | |||||||||||
.svg)
Noyon Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 12.971 biztanle zituen 18 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Genvry, Beaurains-lès-Noyon, Crisolles, Larbroye, Morlincourt, Passel, Pont-l'Évêque, Pontoise-lès-Noyon, Porquéricourt, Salency, Sempigny eta Vauchelles.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Noyon
Pont-l'Évêque (2,2 km)Morlincourt (2,6 km)Sempigny (2,7 km)Vauchelles (2,9 km)Larbroye (2,9 km)Porquéricourt (3,1 km)Salency (3,3 km)Genvry (3,4 km)Beaurains-lès-Noyon (3,9 km)Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 696 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 8,8 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Chauny udalerrian dago, 15,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 709,9 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM02173002">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Chauny », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_02173002.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 7an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1988ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM02173002" />.
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 5.956 gizon, 6.845 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Noyon udalerrian 12.410 biztanle zeuden eta 5.805 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 3.215 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.250). Guraso bakarreko 822 familietatik 694etan ama zen guraso bakarra. 1.452 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 733k seme-alaba bakarra zuten etxean, 561k bi, eta 469k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.250 bikoteetatik 163tan (% 13,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 10.553 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 60,6). 80 urte edo gehiagoko 848 biztanleetatik 614 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 234 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 35,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,7 izatezko bikotean eta % 2,9 PACS bidez lotuta). % 34,4 ezkongabeak ziren, % 9,1 alargunak eta % 7,9 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,6), eskulangileak (% 22,1), enplegatuak (% 17,5), erdi-mailako lanbideak (% 11,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,6) Oise departamenduko batez bestekoaren (% 28,3) gainetik dago. 16 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).<ref name="menages" />
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.688 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.769 egoitza nagusi ziren, 92 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 828 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (3.639), etxeak baino gehiago (2.909). Egoitza nagusietatik 2.178 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.379 alokairuan zeuden, 1.958 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 211 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.140).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.613). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.919 etxebizitzatan). 2.803 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.832 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.240tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 7.747 biztanleetatik 5.195 aktibo ziren (% 67,1), horietako 3.958 lanean (% 51,1) eta 1.237 langabezian (aktiboen % 23,8).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 23,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
2.553 ez-aktibotik 713 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,9), 441 erretiraturik zeuden (% 17,3) eta 1.399 bestelako ez-aktibo ziren (% 54,8).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 6.485 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.958 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 19.080 eurokoa zen, eta biztanleen % 34 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 69,0, ez-soldatapekoen errenta % 4,1, langabezia-sariak % 2,3. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 684 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 12 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 31 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 79 eraikuntza enpresak ziren, 187 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 23 garraio enpresak ziren, 54 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 14 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 31 finantziazio enpresak ziren, 25 higiezinen enpresak ziren, 68 zerbitzu enpresak ziren, 99 administrazio publikoko enpresak ziren eta 49 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[4]
2009an zeuden norbanakoentzako 191 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 12 banku bulegoak, 1 funeraria, 21 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 7 autoeskolak, 7 igeltseroak, 9 margolariak, 3 zurginak, 20 iturginak, 7 argiketariak, 13 eraikuntza enpresak, 21 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 6 aldi baterako lan enpresak, 37 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 6 tintoreriak eta 4 apaindegiak.[5]
2009an zeuden 83 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 6 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 5 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 6 liburu dendak, 19 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 3 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 drogeria zen, 3 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.[6]
2000. urtean Noyon udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 627 hektarea erabiltzen.[7]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 6 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 9 haur-eskola eta 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Noyon udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.371 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.234 eta lizeo teknologikoetan 503.
Noyon udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Oharrak
Erreferentziak
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
