Onorata Rodiani
| Onorata Rodiani | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotza | Castelleone, 1403 (egutegi gregorianoa) |
| Heriotza | Castelleone eta Cremona, 1453 (egutegi gregorianoa) (49/50 urte) |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | margolaria eta gudaria |
Onorata Rodiani (Cestelleone, Italia, 1403 – Cremona, Italia, 1452) margolari eta gudari ospetsua izan zen. Onorata Rodianik, errepresalien beldur, hiritik ihes egin zuen gauez, gizon jantziekin eta bere ohorea defendatu zuen segurtasunarekin.[1][2][3][4]
Bizitza
Onorata Rodiani Castelleonen jaio zen, Cremonatik (Milango dukerria) gertu, gero Italia izan zena.
Litekeena da Mario Rodiani margolariaren alaba edo biloba izatea, Gabrino jauregia apaintzeko enkargua izan zuen margolaria.
Lan ibilbidea
Tradizioak dioenez, Onorata 19 urterekin sartu zen Jauregian, Pominia jaunaren emaztearen konpainiako dama izateko. Handik gutxira, bere gelak berak margotzeko aukeraz galdetuko zion.
Antonio Campik Storia di Cremona lanean bildutako informazioari esker, badakigu Onorata Rodianik gaztaroko lehen urteetan pinturari ekin ziola. 1420-1424 bitartean, Rodiani andreari Gabrino Fanduloren jauregiko dekorazio piktorikoaren ardura hartzeko deitu zioten, Filippo Maria Visconti Dukearekin izandako tratatu baten bidez Castelloko Markes titulua zeukana.
Bortxaketa saiakera
1423. urtean, Gabrino Jauregian lanak egiten ari zela, gortesau bat hil zuen labana batekin, Fiammeniren idatzian jasota dagoenez, bortxaketa saiakera baten ondorioz, segur aski. Kondairak dioenez, erasoaren arrazoia izan zen arropak gorputzaren zati batzuk agerian uzten zituela altueran aldamioen gainean lan egiten zuenean, eta hori ere nahiko ezohikoa zen, Errenazimenduko emakume margolari gehienek lurrean eta astoarekin lan egiten baitzuten. Pasarte horrek erakusten digu zelan egin behar zioten aurre garai hartako emakumeek, beren lanbidea segurtasunez burutzeko ezgaiturik, eta era berean, zelan sufritzen zuten hala ere lanbidean jarduteko aukera hartzen zutenek. Onorata Rodianik, errepresalien beldur, hiritik ihes egin zuen gauez, gizon jantziekin eta bere ohorea defendatu zuen segurtasunarekin:
"Hobe da aberritik kanpo zintzo bizitzea, aberrian desohoratua baino".
Bizitza militarra
Gertaera horien ostean, Onorata Rodiani zaldiz soldadu (gizonezkoen jantziak mantenduz) aurkeztu zen Oldrado Lampugnanoren konpainian. Clemente Fiammeni jaunak –kontakizun historiko batzuk jasotzen dituen jakintsua– gehitu zuen gizonez jantzita eta ofizial-karrera egiten ikusi zutela. 1452. urtean, Corradoren (Francesco Sforza Milango Dukearen anaia) zerbitzuan zegoela, bere jaioterria zen Castelleonera laguntzera joan zen, une hartan veneziarren setiopean baitzegoen. 1452 edo 1453. urteko abuztuan, Veneziaren menpe erortzear zegoen dorrearen azpian, Onorata gogor kolpatua izan zen. Harresien barruan, bere kideek armadura kendu zioten, emakume-gorputza aurkituz, eta herrikideak txundituta utzi zituen. Geroxeago, Castelleone defendatzen hil zen (gudua abuztuaren 16tik 17ra bitartean izan zela kontuan hartuta), eta Castelleoneko parroki elizan lurperatu zuten abuztuaren 20an. Tradizioaren arabera, hil baino lehentxeago eta ausardiaz borrokatu ostean, hitz hauek esan zituen:
"Zintzo bizi izan naiz, eta zintzo hilgo naiz".
Lan artistikoa
Ezer gutxi dakigu Rodianiren lanari buruz. 1880. urtean Lodovico Mondini Castelleoneko apaizak Rodianiri buruz idatzi zuen eta oholak eta freskoak Onoratak eginak zirela esan zen. Gero, Galeotti-Vertua jauregian (Castelleone), Fonduloren zaharberritze-lanetan egindako egonaldien hondarrak ezagutu ziren. Ama Birjinaren fresko bat agertu zen umearekin batera, San Sebastian eta San Kristofororen ondoan. Tradizionalki, egur gaineko olio-pintura den Santa Caterina bat ere egotzi izan zaio. Bere konposizioek heldutasun handia erakusten dute, kolore oso sofistikatuekin, argilunaren teknika trebea, lonbardiar eskolaren berezko ezaugarriekin.
Erreferentziak
- ↑ «Rodiani, Onorata (d. 1452) | Encyclopedia.com» www.encyclopedia.com (kontsulta data: 2025-10-21).
- ↑ (Gaztelaniaz) Larrea, Diana. (2020-08-19). «Onorata Rodiani (c.1404-1452)» Tal día como hoy (kontsulta data: 2025-10-21).
- ↑ «Onorata Rodiani: A Cremonese Legend – Italian Art Society» www.italianartsociety.org (kontsulta data: 2025-10-21).
- ↑ S, Ana. (sábado, 1 de marzo de 2025). «Mujerícolas: Onorata Rodiani ,la “Amazona”.Pintora italiana» Mujerícolas (kontsulta data: 2025-10-21).
Kanpo estekak
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
