Orbey
| Orbey | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Ekialde Handia | ||||||||||
| Departamendua |  Rhin Garaia | ||||||||||
| Barruti | arrondissement of Colmar-Ribeauvillé | ||||||||||
| Izen ofiziala | Orbey | ||||||||||
| Posta kodea | 68370 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 48°07′35″N 7°09′39″E / 48.1264°N 7.1608°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 46,02 km² | ||||||||||
| Altitudea | 500 m, 397 m, 1.301 m eta 798 m | ||||||||||
| Mugakideak | Wihr-au-Val, Labaroche, Luttenbach-près-Munster, Gunsbach, Le Bonhomme, Lapoutroie, Plainfaing, Hohrod eta Soultzeren | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 3.429 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 75 bizt/km² | ||||||||||
| orbey.fr | |||||||||||
.svg)
Orbey Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.429 biztanle zituen 46,02 km²-ko azaleran.
Geografia
Udalerri mugakideak
Honako udalerri hauek ditu mugakide: Wihr-au-Val, Labaroche, Luttenbach-près-Munster, Gunsbach, Le Bonhomme, Lapoutroie, Plainfaing, Hohrod eta Soultzeren.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Orbey
Lapoutroie (2,9 km)Labaroche (3,5 km)Fréland (5,8 km)Le Bonhomme (6,4 km)Kaysersberg (7,5 km)Zimmerbach (7,9 km)Klima
CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da, 16,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1360 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 10,6 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Munster_(Rhin_Garaia) udalerrian dago, 9,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1053,5 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM68226005">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Munster_sapc », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_68226005.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,3 °C-koa da, 2015ko uztailaren 5an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 2001ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM68226005" />.
Demografia
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 1.730 gizon, 1.715 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
2023 erroldaren arabera, Orbey udalerrian 3.216 biztanle zeuden eta 1.576 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Udalerrian 956 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (511). Guraso bakarreko 114 familietatik 99etan ama zen guraso bakarra. 546 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 188k seme-alaba bakarra zuten etxean, 170k bi, eta 53k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 331 bikoteetatik 53tan (% 16,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiago zituzten 2.974 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,7). 80 urte edo gehiagoko 342 biztanleetatik 297 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 45 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 26,2 ezkongabeak ziren, % 8,9 alargunak eta % 5,9 dibortziatuak.<ref name="menages" />
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,7), enplegatuak (% 15,5), erdi-mailako lanbideak (% 14,8), eskulangileak (% 14,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,7) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,0).<ref name="menages" />
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.011 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.585 egoitza nagusi ziren, 250 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 176 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.217), eta apartamentuak gutxi ziren (782). Egoitza nagusietatik 1.093 beren jabearen bizilekuak ziren, 429 alokairuan zeuden, 59 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 63 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (354).<ref name="etxebizitzak" />
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (834). 577 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 1.301 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 754 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 685tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 2.081 biztanleetatik 1.577 aktibo ziren (% 75,8), horietako 1.451 lanean (% 69,7) eta 126 langabezian (aktiboen % 8,0).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
504 ez-aktibotik 124 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,6), 175 erretiraturik zeuden (% 34,7) eta 205 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,7).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>
Udalerrian 1.275 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.451 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.160 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea
|
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 70,8, ez-soldatapekoen errenta % 3,5, langabezia-sariak % 2,3. |
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 180 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 9 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 33 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 33 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 25 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[4]
2009an zeuden norbanakoentzako 44 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 6 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 12 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[5]
2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 5 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[6]
2000. urtean Orbey udalerrian 50 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.518 hektarea erabiltzen.[7]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu luzeetarako ospitale 1 , botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Orbey udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 442 ikaslekin.
Oharrak
Erreferentziak
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
