Orgon

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 1.413 gizon, 1.240 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Orgon
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
Departamendua	Rodanoren Ahoak
Izen ofiziala	Orgon
Posta kodea	13660
Geografia
Koordenatuak	43°47′29″N 5°02′20″E / 43.7914°N 5.0389°E
Azalera	34,78 km²
Altitudea	62 m, 298 m eta 137 m
Mugakideak	Eygalières, Eyguières, Plan-d'Orgon, Sénas, Cavaillon eta Cheval-Blanc
Demografia
Biztanleria	2.762 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	79 bizt/km²
	orgon.fr

Orgon (frantsesez eta ofizialki: Orgon) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.762 biztanle zituen 34,78 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Eygalières, Eyguières, Plan-d'Orgon, Sénas, Cavaillon eta Cheval-Blanc.

Mapa — Orgon eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Orgon

Cheval-Blanc (2,3 km)

Cavaillon (4,3 km)

Sénas (6,4 km)

Taillades (6,5 km)

Mollégès (7,2 km)

Eygalières (7,8 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da, 3,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 651 mm-koa da, urtarrilean 6 euri-egun eta uztailean 2,2 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cabrièras_d'Avinhon udalerrian dago, 14,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 696,9 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM84025001">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Cabrières d'Avignon », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_84025001.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,2 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,2 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 7an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1985ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM84025001" />.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	26	21	14	8	22	21	18	16	20	33	5	17	7	−2	1	14	23	19
Jaiotzak	50	33	37	30	34	46	42	39	50	47	38	37	39	36	40	38	38	38
Heriotzak	24	12	23	22	12	25	24	23	30	14	33	20	32	38	39	24	15	19

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Orgon udalerrian 2.750 biztanle zeuden eta 1.281 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

2.750biztanle

1.281elkarbizitza-unitate

2,15lagun elkarbizitza-unitateko

793familia

Udalerria

% 23

% 28

% 10

% 38

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 793 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (365). Guraso bakarreko 131 familietatik 101etan ama zen guraso bakarra. 429 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 172k seme-alaba bakarra zuten etxean, 113k bi, eta 79k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 297 bikoteetatik 13tan (% 4,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

365

297

131

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean429

Seme-alaba bat172

Bi seme-alaba113

Hiru seme-alaba51

Lau edo gehiago28

15 urte edo gehiago zituzten 2.342 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,3).<ref name="menages" />

Bakarrik bizi da

15-24% 4

25-39% 14

40-54% 18

55-64% 26

65-79% 25

80 +% 46

Bikotean bizi da

15-24% 10

25-39% 66

40-54% 73

55-64% 72

65-79% 73

80 +% 41

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,5 izatezko bikotean eta % 6,4 PACS bidez lotuta). % 23,6 ezkongabeak ziren, % 6,2 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Ezkonduta% 48,8

Ezkongabea% 23,6

Izatezko bikotean% 8,5

Dibortziatuta% 6,5

PACS bidez lotuta% 6,4

Alarguna% 6,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,9), enplegatuak (% 16,3), eskulangileak (% 15,9), erdi-mailako lanbideak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,9) Rodanoren Ahoak departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) gainetik dago. 27 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,1).<ref name="menages" />

Udalerria

% 13

% 16

% 33

% 8

Rodanoren Ahoak

% 14

% 16

% 11

% 29

% 8

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	297	% 23,2
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	361	% 28,2
Guraso bakarrekoak	131	% 10,2
Kide bakarrekoak	482	% 37,6
Bestelakoak	10	% 0,8
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	365	% 46,0
Seme-alabadun bikoteak	297	% 37,5
Guraso bakarrekoak	131	% 16,5
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	429	% 54,1
Seme-alaba bat	172	% 21,7
Bi seme-alaba	113	% 14,2
Hiru seme-alaba	51	% 6,4
Lau seme-alaba edo gehiago	28	% 3,5
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	1.144	% 48,8
Izatezko bikotean	199	% 8,5
PACS bidez lotuta	149	% 6,4
Ezkongabea	552	% 23,6
Alarguna	145	% 6,2
Dibortziatuta	152	% 6,5
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	27	% 2,1
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	96	% 7,5
Goi-mailako langileak	56	% 4,4
Erdi-mailako lanbideak	164	% 12,8
Enplegatuak	209	% 16,3
Eskulangileak	204	% 15,9
Erretiratuak	421	% 32,9
Bestelakoak	105	% 8,2
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.463 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.281 egoitza nagusi ziren, 67 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 116 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.069), eta apartamentuak gutxi ziren (363). Egoitza nagusietatik 826 beren jabearen bizilekuak ziren, 389 alokairuan zeuden, 59 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 66 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

1.463etxebizitza

1.281egoitza nagusi

1.069etxe

363apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.281

Egoitza nagusia (1.281)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (67)Hutsik (116)

Etxe mota

1.069

363

Etxea (1.069)Apartamentua (363)

Jabetza egoera

826

389

Jabeak (826)Alokairuan (389)HLM (59)Doan lagata (66)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (360).<ref name="etxebizitzak" />

Eraikuntza garaia

1919 aurretik198

1919-1945126

1946-1970216

1971-1990360

1991-2005204

2006-2020104

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (469). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (731 etxebizitzatan). 864 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 571 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 597tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Gela kopurua

1 gela40

2 gela151

3 gela239

4 gela382

5 gela edo gehiago469

Berogailu mota

122

115

731

297

Gas sarea (122)Fuel-olioa (115)Elektrizitatea (731)Gas botila (16)Bestelakoak (297)

Aparkalekua eta ibilgailuak

864aparkalekua

571ibilgailu 1

597ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	1.281	% 87,6
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	67	% 4,6
Hutsik	116	% 7,9
Etxe mota
Etxeak	1.069	% 73,1
Apartamentuak	363	% 24,8
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	40	% 3,1
2 gela	151	% 11,8
3 gela	239	% 18,7
4 gela	382	% 29,8
5 gela edo gehiago	469	% 36,6
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	198	% 15,5
1919-1945	126	% 9,8
1946-1970	216	% 16,9
1971-1990	360	% 28,1
1991-2005	204	% 15,9
2006-2020	104	% 8,1
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	826	% 64,5
Alokairuan	389	% 30,4
HLM	59	% 4,6
Doan lagata	66	% 5,2
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	122	% 9,5
Fuel-olioa	115	% 9,0
Elektrizitatea	731	% 57,1
Gas botila	16	% 1,2
Bestelakoak	297	% 23,2
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	864	% 67,4
Ibilgailu bat	571	% 44,6
Bi ibilgailu edo gehiago	597	% 46,6
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.708 biztanleetatik 1.299 aktibo ziren (% 76,1), horietako 1.178 lanean (% 69,0) eta 121 langabezian (aktiboen % 9,3).

1.70815-64 urteko biztanle

% 76,1aktibo

% 69,0lanean

% 9,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,9

25-54 urte% 89,5

55-64 urte% 64,3

Gizonak% 78,1

Emakumeak% 73,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,2

BEPC, brebeta% 13,8

CAP-BEP% 9,1

Batxilergoa% 11,0

Goi-mailako +2% 6,2

Goi-mailako +3/4% 6,4

Goi-mailako +5% 8,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

409 ez-aktibotik 121 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,6), 85 erretiraturik zeuden (% 20,8) eta 202 bestelako ez-aktibo ziren (% 49,4).

Ez-aktiboak

% 30

% 21

% 49

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

% 13

% 11

% 23

% 29

% 22

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.041 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.178 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

1.041enplegu udalerrian

% 84,5soldatapeko

% 15,4ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.840 eurokoa zen, eta biztanleen % 25 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.840 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.610 €

% 25,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 20,3

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 28,2

18-29 urte% 23,4

30-39 urte% 18,4

40-49 urte% 19,1

50-64 urte% 17,8

65-74 urte% 15,7

75 urte eta gehiago% 13,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 7,1

Errentariak% 35,1

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 71,6

Pentsio/erretiroak% 25,5

Ondarea, bestelakoak% 14,6

Gizarte-prestazioak% 5,7

Zuzeneko zergak−% 17,3

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 63,4, ez-soldatapekoen errenta % 5,6, langabezia-sariak % 2,7.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 141 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 38 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 16 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 36 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 2 funerariak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 6 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 7 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.^[5]

2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 3 120 m² baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 altzari denda zen eta 2 lore-dendak ziren.^[6]

2000. urtean Orgon udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 744 hektarea erabiltzen.^[7]